Մոնոպոլիստները նվազեցրել են պետբյուջե վճարվող հարկերը. ստվերը խորանում է ու ընդլայնվում

ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի երեկ հրապարակած խոշոր հարկատուների վերաբերյալ ցանկը այս անգամ էլ շատ ուշագրավ է: Ինչպես հայտնի է, 2016 թվականին ՀՀ պետական բյուջեն հարկային եկամուտների մասով  թերակատարվեց մոտ 50 միլիարդ դրամով:

2016 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքով սահմանված էր, որ պետք է հավաքվի 1 տրիլիոն 129 միլիարդ դրամ, այնինչ, պաշտոնական տվյալներով՝ հավաքվեց միայն 1 տրիլիոն 79 միլիարդ դրամ: Որ տնտեսվարողները որքան հարկ են վճարել, ովքեր են ավելացրել եւ ովքեր են պակասեցրել հարկերը...: Այս հարցերի պատասխանները կան նշված ցանկում: Սկսենք ամենահայտնի խոշորներից: ԱԺ պատգամավոր Սամվել Ալեքսանյանի հետ մեղմ ասած փոխկապակցված «Ալեքս Գրիգ» ընկերությունը, դատելով այս ցանկից շատ վատ ֆինանսական վիճակում է գտնվում: 2016 թ. այս ընկերությունը վճարել է 14.8 միլիարդ դրամի հարկ: 2015-ին այդ ցուցանիշը կազմում էր 18.2 միլիարդ դրամ: Այսինքն մեկ տարվա ընթացքում այս ընկերությունը նվազեցրել է պետբյուջե վճարվող հարկերը մոտ 3.4 միլիարդ դրամով, կամ մոտ 7 մլն դոլարով: Տոկոսային արտահայտությամբ՝ դա կազմում է 18.6 տոկոս: Սա ահռելի ցուցանիշ է: Եթե այլ երկրներում որեւէ խոշոր ընկերության հարկերը նվազեին 18.6 տոկոսով, լուրջ կասկածներ կարող էին առաջանալ, որ այդ տնտեսվարողի գործերը վատ են` շատ վատ:

Ալեքսանյանին պատկանող մեկ այլ ընկերություն` արտասահմանյան նշանավոր օղիների կեղծմամբ ու նմանակմամբ հայտնի «Ա եւ Գ»-ն անցած տարվա ընթացքում վճարել է 2 միլիարդ դրամի հարկ այն դեպքում, երբ 2015 թ. այդ ցուցանիշը 2.6 միլիարդ դրամ էր: Այս դեպքում նվազումը 23 տոկոս է: Հարկերի 23 տոկոս նվազումը ընդհանրապես` աղետի նշաններ է պարունակում:

Ասել, թե ուր են «կորչում» այդ գումարները, կարող է թերեւս միայն Սամվել Ալեքսանյանը եւ պետեկամուտների կոմիտեն, եթե ցանկանա: Բայց ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Ալեքսանյանն այդ մասին լռում է, իսկ ՊԵԿ-ին դա այնքան էլ չի հետաքրքրում: Կա տարածված կարծիք այն մասին, որ «Ալեքս Գրիգի» վճարած հարկերի նվազումը պայմանավորված է առեւտրի ծավալների անկմամբ, քանի որ այդ ընկերության կազմի մեջ է մտնում «Երեւան Սիթի» սուպերմարկետների ցանցը: Բայց դա միֆ է: Ըստ ՀՀ ԱՎԾ-ի հրապարակած տվյալների՝ առեւտրի ծավալները 2016 թ. ոչ միայն չեն նվազել, այլեւ աճել են` 1 տոկոսով 2015 թվականի համեմատ: Ճիշտ է` մանրածախ առեւտուրը նվազել է 2.6 տոկոսով, բայց 4.5 տոկոսով աճել է մեծածախ առեւտուրը: Իսկ ով ով, բայց «Ալեքս Գրիգը» մեծածախ առեւտրի հիմնական մասնակիցներից է: Այսինքն առեւտրի ծավալների անկման վարկածը տվյալ դեպքում չի աշխատում:

Ի դեպ, մեծածախ առեւտրի մասին: Նույն «Ալեքս Գրիգ» ընկերության կազմում է գործում նաեւ Սպիտակի շաքարի գործարանը: Իսկ շաքարի շուկայում, կարելի է ասել, միակ գործող անձը հենց Ալեքսանյանն է: 2016 թվականի առաջին կեսին, երբ շաքարի համաշխարհային գները շատ ցածր էին, նա ներկրեց շաքարի ահռելի քանակություն: Երկրորդ կեսին, երբ շաքարը աշխարհում կտրուկ թանկացավ, խանութներում կտրուկ բարձրացավ նաեւ Ալեքսանյանի ներկրած շաքարի մանրածախ գինը: Ակնհայտորեն դա լրացուցիչ ահռելի եկամուտներ պարգեւեց մեր հայտնի մոնոպոլիստին, սակայն, ինչպես երեւում է հարկատուների ցանկից, հարկերը ոչ թե աճել են, այլ նվազել: ՊԵԿ-ին դա նույնպես չհետաքրքրեց:

Սա տարօրինակ է նրանով, որ այլ դեպքերում ՊԵԿ-ը լավ էլ հետաքրքրասեր է: Օրինակ, մի 10 օր առաջ ՊԵԿ-ին խիստ հետաքրքրել էր «ՍԱՍ» սուպերմարկետների ցանցը: Այնքան էր հետաքրքրել, որ ցանցի մի քանի սուպերմարկետներ ՊԵԿ-ի ստուգումների պատճառով ժամեր շարունակ փակվել էին: Եվ դա այն դեպքում, երբ նույն` առեւտրի ոլորտում գործող այս ցանցի վճարած հարկերը 2016 թվականին աճել էին 44 տոկոսով: Թե ինչու են ՊԵԿ-ին հետաքրքրում այն տնտեսվարողները, որոնք ավելացրել են հարկերը 44 տոկոսով, բայց բոլորովին չեն հետաքրքրում նրանք, ովքեր նվազեցրել են հարկերը 18 տոկոսով, մնում է հանելուկ: 

2016 թվականին 1000 խոշոր հարկատուների ցանկում է հայտնվել ամենայն հավանականությամբ Ալեքսանյանին պատկանող մի նոր ընկերություն` «Ալեքս Հոլդինգը», որը 2016 թվականին բյուջե է վճարել 1.2 միլիարդ դրամ: Թե ինչ նոր ընկերություն է սա, դեռ հայտնի չէ: Հայտնի է միայն, որ վերջերս Կենտրոնական բանկը այս ընկերության կազմում գտնվող տարադրամի փոխանակման կետերին լիցենզիա տվեց: Դատելով հասցեներից, դրանք բոլորը «Երեւան Սիթիներում» գտնվող չենջերն են: Չի կարելի բացառել, որ անցած տարեվերջին Ալեքսանյանը որոշել է սուպերմարկետները հանել «Ալեքս Գրիգի» կազմից եւ դրանք տեղավորել մեկ այլ` «Ալեքս Հոլդինգ» ընկերության կազմում: Ամփոփելով Ալեքսանյանին պատկանող ընկերությունների վճարած հարկերը, ներառելով նաեւ «Ալեքս Հոլդինգը», ստացվում է հետեւյալ պատկերը: 2015 թվականին այդ ընկերությունները միասին վճարել են 20.8 միլիարդ դրամ, իսկ 2016-ին 18.1 միլիարդ: Նվազումը` 2.7 միլիարդ դրամ, կամ 13 տոկոս:

Մեկ այլ մոնոպոլիստ` ԴԱՀԿ նախկին պետ Միհրան Պողոսյանի հիմնադրած «Քեթրին գրուպի» գործերը նույնպես վատ են` շատ վատ: 2015 թվականին այս ընկերությունը պետական բյուջե էր վճարել 1.2 միլիարդ դրամ, 2016-ին ընդամենը 958 միլիոն դրամ: Անկումը` 25 տոկոս է: Ի՞նչ է պատահել բանան ներկրող այս ընկերությանը: Ոչինչ էլ չի պատահել: Ինչպես 2015 թվականին, այնպես էլ 2016-ին սա բանան ներկրող, կարելի ասել, միակ ընկերությունն է: Խոսակցություններ կան, որ «Քեթրին գրուպին» զուգահեռ գործում է նաեւ մեկ այլ ընկերություն, որի իրական սեփականատերերը նույն մարդիկ են: Բայց նույնիսկ սա հաշվի առնելով, ըստ մեր ունեցած հավաստի տեղեկությունների, միեւնույն է` բանանի ներկրումից հարկերը նվազել են:

Այս տվյալները հաշվի առնելով կարո՞ղ ենք կասկածել, որ Հայաստանում ստվերային տնտեսությունը ընդլայնվում ու ամրապնդվում է: Իհարկե կարող ենք: Ընդ որում, կարող ենք պնդել, որ խորանում է ստվերային տնտեսության այն հատվածը, որը վերահսկում են հենց մոնոպոլիստները:

Տպել
7915 դիտում

Բակո Սահակյանը Փարիզում հանդիպել է Ֆրանսիա-Արցախ բարեկամության շրջանակի անդամների հետ

Սամբոյի աշխարհի առաջնությունում հայաստանցի սամբիստները նվաճեցին երեք մեդալ

Իտալիայի Ազգային հետազոտությունների խորհրդի նախագահը հետաքրքրված է ՀՀ նախագահի քվանտային տեսությամբ

ՀՀԿ-ն գալիս է որպես ընդդիմություն՝ ունենալով Արցախի անվտանգ ապագան իր օրակարգի 1-ին կետ. Վ. Սարգսյան

Ձյան ու մերկասառույցի պատճառով արդեն ահազանգեր կան, մեքենա է արգելափակվել. ԱԻՆ

Հայաստանում ձյուն է տեղում, դժվարանցանելի են Դիլիջանի ոլորանները, որոշ տեղերում մառախուղ է, մերկասառույց

Արարատի աղբավայրից վտանգավոր արտանետումներ այլևս չեն լինի, աղբը թաղել են, մի մասը՝ մշակել

«Արզնի կաթ»-ը հերքում է բուսական յուղի մասին հրապարակումը. սեփական կովերի կաթն է օգտագործում

Հոգեկան խնդիրներ ունեցող հարևանուհու պատճառով տունը մոխրակույտի է վերածվել. տանտիրուհին օգնություն է խնդրում

Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցությունը չի մասնակցի ընտրություններին. գաղափարական սկզբունքի խնդիր է

Քրեական գործեր՝ հոգեբուժարաններում արձանագրված խախտումների վերաբերյալ

«Քաղաքացու որոշում» ՍԴԿ-ն հրապարակել է ցուցակի առաջին 31 թեկնածուների անունները

Վարորդներին խորհուրդ է տրվում երթեւեկել ձմեռային անվադողերով

Ես կլինեմ ՀՀԿ-ի կենտրոնական հարձակվողը. Մենուա Հարությունյան

Դեկտեմբերին արտահերթ ընտրություններ կլինեն նաեւ Ուրցաձորում, համայնքի ղեկավար են ընտրելու

«Ազգային Առաջընթաց» կուսակցության ցուցակը կին է գլխավորում

Գլխավոր դատախազությունը կարճել է Հայաստանում Քևին Օքսուզի դեմ հարուցված քրեական գործը

Գողություն Աբովյան փողոցի սրճարաններից մեկում. որոնվում է տեսապատկերված անձը (տեսանյութ)

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնակատար Գեղամ Գևորգյանն այցելել է «Սպայկա» ընկերություն

Դատախազությունը նոր երևան եկած հանգամանքով վերանայման վարույթ կսկսի. Մարտի 1-ի գործով նախկին փոխոստիկանապետը փոշմանել է