Առանց Իրան-Հայաստան երկաթուղու եւ նոր ատոմակայանի. կախվածություն ցնցվող տնտեսությունից

Սերժ Սարգսյանի նախօրեին ավարտված պաշտոնական այցը ՌԴ հարուստ էր տնտեսական բաղադրիչով: Սա թերեւս կարեւոր է այն առումով, որ ՀՀ վարչապետի պաշտոնում Կարեն Կարապետյանին նշանակելուց հետո տնտեսական մասով այդ հարաբերություններում Սերժ Սարգսյանը կարծես զիջել էր իր կարգավիճակը նոր վարչապետին:

Որքանով է դա հաջողվել Սերժ Սարգսյանին՝ առայժմ դժվար է ասել, բայց այցի մասին պաշտոնական հաղորդագրություններում բավականին շատ են տնտեսական հարաբերություններին վերաբերող տեղեկությունները: Ընդ որում, խոսքը ոչ միայն ընդհանուր ձեւակերպումների մասին է՝ «խորացնել առեւտրատնտեսական հարաբերությունները» կարգի, այլ կոնկրետ ծրագրերի: Մասնավորապես, այցի շրջանակներում Ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամը եւ Հայաստանի «ՓՄՁ ներդրումներ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպությունը ստորագրել են հայ-ռուսական ներդրումային հիմնադրամ ստեղծելու վերաբերյալ համաձայնագիր: Սա հենց այն հիմնադրամն է, որի մասին իր պաշտոնավարման հենց սկզբից խոսում էր Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը, իսկ հունվարի վերջին Մոսկվա կատարած այցի ժամանակ ռուսաստանյան իր գործընկերոջ` Դմիտրի Մեդվեդեւի հետ հանդիպման ժամանակ ձեռք էր բերել պայմանավորվածություն:

Բացի դրանից, խոսք է գնացել Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ փոխադարձ առեւտրում հաշվարկները ազգային արժույթներով իրականացնելու մասին: Իսկ «Գազպրոմի» ղեկավար Միլլերը, ըստ «գազետա. ռու» պարբերականի, հայտարարել է, թե Ռուսաստանը մտադիր է Հայաստանի տարածքով էլեկտրաէներգիա արտահանել Իրան:

Այլ հարց է, թե որքանով են այդ ծրագրերը իրականանալի: Օրինակ, հայ-ռուսական համատեղ հիմնադրամի ստեղծումը դեռ ոչինչ չի նշանակում: Պարզ չեն այն մեխանիզմները, որոնցով այդ հիմնադրամում առկա ներդրումային միջոցները պետք է հասնեն բիզնեսին: Եթե դա այդքան հեշտ հարց լիներ, ապա ներդրումները կլինեին նույնիսկ առանց այդ հիմնադրամի: Բայց պաշտոնական վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ հատկապես ռուսական կապիտալը գոնե անցած տարվա ընթացքում, մեղմ ասած, այնքան էլ հետաքրքրված չի եղել մեր տնտեսությամբ:

«Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում ռուսական ներդրումների մաքուր պաշարը գերազանցում է 4.5 միլիարդ դոլարը»,- երեկ ՌԴ նախագահ Պուտինի հետ  հանդիպումից հետո ԶԼՄ-ների առաջ այսպիսի հայտարարություն է արել Սերժ Սարգսյանը: Նա, սակայն, չի նշել, որ անցած` 2016 թ. ընթացքում ռուսական ներդրումների զուտ ներհոսքը բացասական է եղել, ընդ որում բավականին զգալի` մոտ 150 միլիոն դոլար: Այսինքն, ռուսական ներդրողները, պատկերավոր ասած, ոչ միայն նոր ներդրումներ չեն արել, այլ նախկինում արած ներդրումների տված եկամուտը տարել են Հայաստանից: Ու եթե այդ տենդենցը պահպանվի, ապա Սերժ Սարգսյանի ասած 4.5 միլիարդը կամաց- կամաց կմաշվի, կգնա:

Ինչ վերաբերում է փոխադարձ առեւտրում որպես հաշվարկային միավոր դոլարից խուսափելու հեռանկարին, ապա այստեղ խոսքը  առաջին հերթին գազի մասին է: Այս հարցը բազմիցս բարձրացվել է 2014 թվականից սկսած, երբ ռուսական ռուբլին արժեզրկվում էր: Եթե այդ ժամանակ Հայաստանին մատակարարվող ռուսական գազի գինը ամրագրվեր ռուսական ռուբլով, ապա գազի գինը ՀՀ սահմանին դոլարով հաշվարկած զգալիորեն կիջներ: Հիմա արդեն սկսել է արժեվորվել, եւ այս պայմաններում ռուբլով գին սահմանելը արդեն ձեռնտու չէ մեզ համար` ռուբլու արժեվորման պարագայում գազի գինը մեզ համար դոլարով հաշվարկելու դեպքում կսկսի թանկանալ: Իսկ եթե խոսքը  ընդամենը այն մասին է, որ գազի գինը որոշվի դոլարով, բայց վճարումը իրականացվի դրան համարժեք ռուբլով, ապա դրանից մեծ օգուտ ակնկալելը այնքան էլ տեղին չէ:

ինչ վերաբերվում է Հայաստանի տարածքով ռուսական էլէներգիան Իրան արտահանելու մասին հայտարարությանը, ապա այդ նախագիծը նոր չէ: Հիմա արդեն ընթանում են այդ ծրագիրն իրականություն դարձնելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների շինարարական աշխատանքները: Բայց դրանք պետք է ավարտված լինեին  անցած տարի, հիմա խոսվում է, որ դա կիրականանա  հաջորդ տարի:

«Ատոմային էներգետիկան, գիտությունը եւ նորարարական տեխնոլոգիաները փոխգործակցության այն ոլորտներն են, որոնք, անկասկած, հարստացնում են ավանդական երկկողմ համագործակցության ներկապնակը: Մենք պատրաստ ենք պատշաճ ուշադրություն դարձնել տրանսպորտային-լոգիստիկ ծառայությունների ոլորտում որոշ նախագծերի զարգացմանը: Հաշվի առնելով Հայաստանի հնարավորությունները, աշխարհագրական դիրքը եւ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին՝ մեծ ներուժ ենք տեսնում Հայաստանով Իրան եւ Պարսից ծոց տարանցիկ ճանապարհի ապահովման գործում»,- երեկ հայտարարել է Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում: 

Այս հայտարարության մեջ կա երկու ուշագրավ հանգամանք: Նախկինում Սերժ Սարգսյանը այսքան ընդհանուր չէր խոսում Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ատոմային էներգետիկայի «բաղադրիչի» մասին: Խոսում էր ավելի կոնկրետ` նոր ատոմակայան կառուցելու մասին: Հիմա նոր ատոմակայանի հարցը կարծես չի էլ քննարկվում այլեւս: Նույնը «Հայաստանով Իրան եւ Պարսից ծոց տարանցիկ ճանապարհի» մասին: Ժամանակին նա կխոսեր Իրան-Հայաստան երկաթուղու մասին, որը պետք է ապահովեր այդ «տարանցիկ» ճանապարհը: Հիմա արդեն Իրան-Հայաստան երկաթուղու թեման նույնպես չի քննարկվում այլեւս:

Մի խոսքով, հայ-ռուսական տնտեսական հարաբերությունները, չնայած գեղեցիկ հայտարարություններին, ապրում են իրենց ոչ այնքան լավ ժամանակները: Իհարկե, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, անընդհատ աճում է Հայաստանից Ռուսաստան ապրանքների արտահանումը: Եթե մի կողմ թողնենք այդ վիճակագրության հավաստիությունը, ապա դա կարելի է դրական երեւույթ համարել: Միաժամանակ մեր տնտեսության չափազանց մեծ ինտեգրումը ռուսական տնտեսության հետ՝ մեծ ռիսկեր է պարունակում իր մեջ: Դրանով մեծանում է պարբերաբար ցնցումների մեջ ընկնող, այլ երկրների հետ խիստ քաղաքականացված, նավթի ու գազի վրա «նստած» ռուսական տնտեսությունից մեր տնտեսության կախվածությունը:

Տպել
5232 դիտում

Ռոբերտ Քոչարյանը Սիլվա Համբարձումյանից նաեւ 2 միլիոն է պահանջում. դատավորի անունը հայտնի է

Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 11 քաղաքական ուժ

ՀՀ նախագահի հրամանագրով Երեւան քաղաքի առաջին ատյանի դատարանը նոր դատավոր ունի

ԲՀԿ համապետական ցուցակի առաջին տասնյակը. այն գլխավորում է Գագիկ Ծառուկյանը

ՀՅԴ համապետական ցուցակը ամբողջությամբ. այն գլխավորում է Արմեն Ռուստամյանը

6-րդ գումարման ԱԺ-ի հարցուպատասխանը եզրափակվեց փոխադարձ կոմպլիմենտներով. Փաշինյանն ու Բաբլոյանը հին օրերն էին հիշել

Վթարի ենթարկված բալետի 23-ամյա արտիստի մոտ դրական դինամիկա է նկատվում

Որոշում եմ կայացրել չմասնակցել գալիք խորհրդարանական ընտրություններին. Արգամ Աբրահամյան

Առաջին համարը Վարուժան Ավետիսյանն է. «Սասնա Ծռեր»-ը ներկայացնում է առաջին 33 համարները

Մարտուն Գրիգորյանը չի մասնակցի խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին

ԿԳ փոխնախարարը պատասխանել է ՀՊՏՀ-ի ուսանողների բաց նամակին

Նախկին ԱԺ-ի դեպքում մտքիս ծայրով չէի անցկացնի գործել այնտեղ. Արսեն Ջուլֆալակյան

Նորաստեղծ «Քաղաքացու որոշում» սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախընտրական ցուցակի առաջին տասնյակը

Ներողն ո՞վ է՝ Նիկոլ Փաշինյան կոչեցյա՞լը. թքած ունեմ համաներման վրա. «Սասնա ծռեր» խմբի անդամ Սմբատ Բարսեղյան

Էդմոն Մարուքյան, Մանե Թանդիլյան, Արման Բաբաջանյան եւ այլք. «Լուսավոր Հայաստան»-ի տասնյակը

Գյումրու թիվ 18 դպրոցը չի ջեռուցվում. ծնողները խոստանում են բողոքի ցույց անել

Եթե արտագաղթեմ՝ կգտնվեն հայ լրագրողներ, ովքեր կասեն ՝ չե՞ք կարծում, որ ԽԾԲ-ի շնորհիվ եք վիզա ստացել. պատգամավոր

Բերեզովսկու, Ռոհնի և Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգով ամփոփվեց Խաչատրյանի 6-րդ միջազգային փառատոնը

Ժողովրդին համազգային «ղումարբազության» մեջ ներքաշելը անարգանք է. տոտոների եւ վիվառոների հարցն՝ ԱԺ-ում

Հրաժարական է տվել Իսրայելում ադրբեջանցիների հիմնական լոբբիստը․ պատմական պահ է ՀՀ-ի համար