Ոչինչ չի փոխվելու. առանց Հաց բերողի

17/03/2017 schedule11:33

Հաց բերող Արթուր Սարգսյանի մահվան լուրը լսելուց հետո առաջին արձագանքը սա է՝ սա մահ չէր, սպանություն էր: Իբրեւ մարդասպան տալիս ենք իշխանությունների անունները՝ նախագահ, կառավարության ղեկավար՝ իր արդարադատության նախարարով, ԱԺ այն պատգամավորները, որոնք ավելի վատն են, քան իրենց շեֆը: Հանրապետականները, դաշնակցականները, Ծառուկյանը չստորագրեցին Արթուր Սարգսյանի խափանման միջոցը փոխելու երաշխավորության տակ, իսկ Սերժ Սարգսյանը Արթուր Սարգսյանի մահից «հինգ րոպե առաջ» խափանման միջոցը հրահանգեց փոխել:

Հաց բերողը մեր հասարակության համար շատ էր: Մեր մեջ նա տեղ չուներ: Ու ոչ թե սենտիմենտալ բառեր են, սա շատ կոնկրետ զգացողություն է: Հաց բերողի մահը (սպանությունը, ինքնազոհողությունը) արձանագրում ենք իբրեւ չափազանց ցավալի իրողություն: Բայց ի՞նչ էր փոխում նրա ներկայությունը: Եվ ի՞նչ փոփոխություն ենք ակնկալում նրա մահից: Մենք դարձանք ավելի՞ լավը: Սկսեցինք մտածել, որ մեզնից յուրաքանչյուրն իրենից կարեւոր ուժ, արժե՞ք է ներկայացնում, մեզնից յուրաքանչյուրը կարող է իրադրությու՞ն փոխել: Հասարակական փոխհարաբերություններում ոչինչ չփոխվեց բացարձակ: Հիմա սգում ենք Հաց բերողի մահը, նահատակությունը:

Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ էլ սգում էինք 100-ից ավելի երիտասարդ զինվորների մահը: Եվ ի՞նչ փոխեց այդ սարսափելի կորուստը մեր կյանքում: Բառացիորեն օրեր անց, ապրիլի 17-ին, Հրազդանի քաղաքապետի ընտրությունների ժամանակ. մարդիկ փող վերցրին ու քվեարկեցին հանրապետական քաղաքապետի օգտին: Սահմանը պաշտպանելու փող չունեցող իշխանությունը ընտրակաշառք բաժանեց, երիտասարդների մահը ողբացող ընտրողները՝ արցունքներն աչքերին, վերցրին ընտրակաշառքն ու ձայնը տվեցին հանրապետականներին:

Երբ ընտանիքի անդամներից մեկը ծանր կամ անբուժելի հիվանդություն է ունենում, փոխվում է այդ ընտանիքի կյանքի ռիթմը, փիլիսոփայությունը, արժեւորվում են շատ բաներ, որոնք նախկինում կարեւոր չէին թվում: Հիվանդ մարդն իր ներկայությամբ թույլ չի տալիս ընտանիքի մյուս անդամներին ստորություն անել, կորցնել զգոնությունը: Մեր հասարակության մեջ «ընտանիքի հիվանդ անդամի» գործոնը հաշվի չի առնվում:

Ինքներս հիանում էինք Հաց բերողի քայլերով, սակայն նրա քայլը որեւէ գործնական հետեւանք չունեցավ մեր կյանքում: Մենք շարունակում ենք վստահ լինել, որ մեզնից յուրաքանչյուրն առանձին իրենից ոչինչ չի ներկայացնում, որ քանի դեռ մեզպեսների մի ստվար խումբ չկա յուրաքանչյուրիս շուրջը, ո՞վ ենք մենք: Ոչինչ:

Հաց բերողը կոտրեց այդ կարծրատիպը, ասաց. «Այդ մեկը ես եմ»:

Հետեւաբար, իշխանությունը փողոց է հանել իր ներկայացուցիչներից գեղեցիկներին, ֆոտոգենիկներին, մյուսներին թաքցրել վարագույրի ետեւում: Գործող համակարգը հասարակությանը վերաբերվում է որպես տկարամիտ, անկարող զանգվածի, որին բավական է ցույց տալ ժպտացող, դանակ-պատառաքաղից օգտվող վարչապետ, ու բոլորը կվազեն ձայնը իշխանությանը տալու՝ նախապես ծոցագրպանը դնելով ընտրակաշառքը:

Բայց Հաց բերողը նաեւ այդ առումով էր տարբերվում. առողջական լուրջ խնդիրները նրա մարմինը կորացրել էին, դեֆորմացրել, սակայն որեւէ մեկին դա չէր խանգարում հավատալ, վստահել ու սիրել նրան:

Հաց բերողն իր մահով նաեւ քաղաքական շատ ուժերի ազատեց բարոյական ճնշվածությունից: Արթուր Սարգսյանի ներկայությունը ճնշող էր, հասարակության ներկայությունը չի ճնշում, անգամ ոգեւորում է: Մենք այնպիսին ենք, ինչպիսին քաղաքական բոլոր ուժերն են: Հասարակությունն ու քաղաքական գործիչները նույն համակարգի մեջ են, հարմարված են նույն համակարգին ու գործում են նույն համակարգի կանոններով:

Մեր երկրում մարդիկ, որոնք այսօր պատրաստ են հրապարակներում կազմել կրիտիկական զանգված, ունեն նույն մտածողությունը. նույն արժեքների կրողն են, ինչ իշխանությունները: Պաշտոն տվեք ցանկացածին` իշխանությունից բողոքող ընդդիմադիր քաղաքական գործչին, մտավորականին, եւ նա կարճ ժամանակում անճանաչելի կդառնա. կվերածվի կոռումպացված, հայկական չինովնիկության բոլոր արատները կրող մեկի: Անգամ ազատ (այս բառը մեր երկրում պայմանականորեն ենք գործածում) լրագրողը, երբ հայտնվում է որեւէ կուսակցության շարքերում կամ դառնում է լրատվական որեւէ ծառայության ղեկավար, անմիջապես վերածվում է մարդ-ռոբոտի:

Այսինքն, մեզնից յուրաքանչյուրը լուրջ տարաձայնություններ իշխանությունների հետ, խոշոր հաշվով, չունի: Նա, ով ունի (ում որդին բանակում զոհվել է, խելագարվել է, ում հարազատին անօրինական վճռով ազատազրկել են, ում տունը ձեռքից խլել են` ստորադասելով պետության գերակա շահին), միայնակ է: Նրանցից յուրաքանչյուրը փոքրիկ խմբով փորձում է լուծել իր խնդիրը: Հասկանալի է` ապարդյուն: Հասարակական այս կամ այն շարժումը ժամանակ առ ժամանակ զբաղվում է այս մարդկանց խնդիրը հրապարակ հանելով: Սակայն ոչ մեկի անձնական ողբերգությունը հասարակության բողոքի մեծ ալիք բարձրացնելուն չի ձգում:

Եթե ընտրողների ինտելեկտուալ վարկանիշն իշխանությունների համար այսքան ցածր է, ուրեմն կարելի է ՀՀ-ում դեմոգրաֆիկ աննախադեպ աճ նկարել՝ 2,5 միլիոն ընտրողներով: Հարմար ձեւակերպում էլ կա՝ ստիպված ենք կեղծել ընտրությունների արդյունքները, քանի որ նման անգիտակից հասարակությանը չի կարելի վստահել այնպիսի պատասխանատու գործողություն, որպիսին է՜ ընտրելը: Աստված գիտի, ում կընտրի, ում կբերի իշխանության:

Իսկ սա նշանակում է` քանի դեռ խանութներում սննդամթերք կա, մոլերում` հագուստ, հեռուստատեսությունը սերիալներ է ցուցադրում, մեր երկրում քաղաքական լուրջ ընդվզում, որը փոփոխությունների կբերի, դժվար է կանխատեսել: Ցավոք, ոչինչ չի փոխի նաեւ Հաց բերողի մահը:

Լիլիթ Ավագյան

Տպել
3937 դիտում

Թրամփը խոսել է Իրանի մասին և անթույլատրելի համարել, որ Թեհրանը միջուկային տերություն դառնա

Մենք ժառանգորդներն ենք այդ հաղթական ճակատամարտերին մասնակից հերոսների․ Կաթողիկոսի ուղերձը

Խոշոր վթար Լոռիում. երեք մեքենաներն ամբողջությամբ այրվել են

Եվրախորհրդարանի պատվիրակության այցը Երևան Բաքվի լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում է

Այսօր Հայաստանը տոնում է Առաջին Հանրապետության օրը

«Բարսելոնան»՝ Իսպանիայի գավաթակիր (տեսանյութ)

Դորտմունդի «Բորուսիան»՝ Գերմանիայի գավաթակիր

Լուսանկարներ Անգլիայի գավաթի եզրափակչում «Արսենալի» հաղթանակից

Ադրբեջանական սննկացող բանկում Ղազախստանի կենսաթոշակային ֆոնդի 250 մլն դոլարն է

Այսօրվա շաբաթօրյակի ընթացքում փակվել է 637 աղբանոց

Հայաստանն ուղիղ չվերթներ է սկսում դեպի Պրահա. Prague Morning

Ընդդեմ «մեծ եղբոր». պետք է համազգային դաշինք

Այդ անհասկանալի երեւույթը. սուիցիդ

Այսպես ապրել չի կարելի. ընդդիմության լրջանալու պահը

Մարդասիրական «Ավրորան» և հակամարդկային Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը. ՀԲՃ-ն ահազանգում է

Ո՞վ է ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների առաջին տիկնանց լուսանկարի տղամարդը. CNN  

Դրիս Մերտենսը երկարաձգել է պայմանագիրը «Նապոլի»-ի հետ

Ճաճոյի Էդոյի որդու սպանության գործով նրա կնոջը Քննչական կոմիտեն արգելանքից ազատել է

«G7»-ի անդամ երկրները Հյուսիսային Կորեային համարում են առաջնային վտանգ աշխարհի համար

«Աղբ չթափել» մակագրությամբ գովազդային վահանակներ են տեղադրվել միջպետական ավտոճանապարհներին