Ընտրական բեկում ՀՀ-ում. հիմա տանիքների վրա լավ ցատկողներ ընտրում էի՞նք, թե՞ չէինք ընտրում

Հայաստանում երեկ տեղի ունեցավ բեկումնային ընտրական միջոցառում: Այս ընտրություններն առաջին հերթին բեկումնային էին, որովհետեւ պետությունն անցավ խորհրդարանական կառավարման համակարգի: Սակայն խոսքը դրա մասին չէ:

1991 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո առաջին անգամ ընտրությունների արդյունքները ճանաչեցին մասնակից բոլոր ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը: 1996 թվականից սկսած բոլոր ընտրություններից հետո ընդդիմությունը չի ճանաչել արդյունքները, հայտարարել է համատարած կեղծիքների մասին, հետընտրական պրոցեսներ է սկսել, որոնք երբեք որեւէ արդյունքի չեն հասել:

Հետագա 5 տարիների ընթացքում կեղծված ընտրությունների եւ ոչ լեգիտիմ իշխանության թեման գոյության միակ իմաստ եւ աշխատանքի դաշտ է ապահովել ընդդիմադիր համարվող կուսակցությունների համար. եւ ընդամենը:

Այս անգամ այդ փակ շղթան ճեղքվել է: Ընտրություններին մասնակցած, անցողիկ շեմը հաղթահարած եւ չհաղթահարած կուսակցությունները, տեղական դիտորդները, միջազգային դիտորդները, սփյուռքից ժամանած դիտորդները, բոլորը ընդունում են, որ ընտրությունների արդյունքները ձեւավորվել են քվեատուփերում ընտրողի ձեռքով հայտնված քվեաթերթիկներով: Այլ բան, որ նրանք վերապահում ունեն, թե ընտրողն ինչ գնով է կատարել իր ընտրությունը:

Սա արդեն ուրիշ խոսակցություն է, որը նոր փուլ է բացում Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում: Բայց որպեսզի այդ խոսակցությունը մեկնարկեր, հարկավոր էր նախ դուրս գալ 21-ամյա շրջափուլից, որտեղ ամեն նոր ընտրությունից հետո կրկնվում էր հին սցենարը: Բացառությամբ իհարկե 2008-ի նախագահական ընտրությունների, որն այս իմաստով անցումային նշանակություն ունեցավ:

Իսկ ինչ ունենք այսօր: Այսօր ունենք իրավիճակ, երբ Արսինե Խանջյանն ասում է, որ ընտրողը պետք է ավելի գրագետ լինի, եւ բարձր քաղաքացիական գիտակցություն ունենա: Սերժ Թանկյանը ընտրություններն ամփոփելով ասում է. «Անկեղծ ասած՝ հուսախաբ եմ։ Իշխող ուժը, որ այդքան մեծ ազդեցություն ունի, մի քիչ դժվար է դարձնում պատկերացնել երկրի գունավոր ապագան։ Կարող եմ ասել, որ նույն վիճակը նաև Ամերիկայում է»: Իսկապես ցնցող համեմատություն:  

ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ դիտորդական առաքելության ներկայացուցիչների նախնական գնահատականով էլ  ընտրությունների հետ կապված տեխնիկական բոլոր քայլերն իրենց արդյունքը տվել են ընտրական գործընթացն էապես բարելավվել է, սակայն ընտրողը եւ ընտրվողը պետք է  հասունություն ցուցաբերեն, եւ հրաժարվեն անցյալի գործողություններից: Խոսքը ընտրողների կամքի վրա ազդելու այնպիսի գործողությունների մասին է, ինչպես` ահաբեկումը, վարչական ռեսուրսի կիրառումն ու ընտրակաշառքը: Սրանք այն կեղծարարություններն են, որոնց պատասխանատվությունը 50/50 է, այսինքն`այն հավասարապես կրում են թե առաջարկողը, եւ թե ընդունողը:

Փորձագետների եւ վերլուծաբանների կարծիքով ՀՀԿ-ի, «Ծառուկյան» դաշինքի եւ ՀՅԴ-ի ստացած ձայները մեծապես ձեւավորվել են  «անցյալի գործողությունների» շնորհիվ: Այդպես չէր լինի եւ այսօր բոլորովին այլ պատկեր կունենայինք, եթե ընտրողների մեծամասնությունը մերժեր ընտրակաշառքը, վարչական ռեսուրսի ճնշումներն ու ահաբեկումները:

Առայժմ ընտրողների ոչ մեծ, բայց վաղուց արդեն հասունացած մասը մերժել է կեղծ, թույլ, մասնատված եւ իրեն մանիպուլյացիաների ենթարկող ընդդիմությանը: Այն փաստը, որ ընդդիմադիր ուժերից խորհրդարան է անցել միայն «Ելք» դաշինքը, սրա վկայությունն է:  Սա նաեւ ապացույցն է նրա, որ այս դաշինքի մեջ գտնվող ուժերի թեզը` մեկ, ինստիտուցիոնալ եւ հզոր ընդդիմության մասին, աջակցություն է գտել հասարակության մեջ:

Ինչ վերաբերվում է ընտրակաշառքին եւ ահաբեկումներին ընդառաջ գնացող ընտրողին, ինչպես նաեւ` դրանք առաջարկող քաղաքական ուժերին, ապա թերեւս նրանց հասունանալու համար դեռ ժամանակ է հարկավոր:

Քիչ առաջ հրապարակվեց Սերժ Սարգսյանի հայտարարությունը անցած ընտրությունների վերաբերյալ, որտեղ նա իր գոհունակություն է արտահայտում եւ շնորհակալություն հայտնում ընտրական պրոցեսի բոլոր մասնակիցներին: Հայտարարության մեջ նաեւ ասվում է.  «Ընդդիմության պատկառելի ներկայացվածությունը խորհրդարանում այսուհետ հնարավորություն կտա վերջինիս ամբողջությամբ օգտվել խորհրդա­րանական համակարգում ընդդիմությանը ընձեռնված վերահսկողական գործիքակազմի ողջ համալիրից (...)»:

Առաջին հայացքից կարող է թվալ ընդդիմության պատկառելի ներկայացվածություն ասելով, նա նկատի ունի «Ծառուկյան» եւ «Ելք» դաշինքներին, որոնք ըստ նախնական արդյունքների նոր խորհրդարանում ունենալու են համապատասխանաբար 30 եւ 9 պատգամավոր: Իրականում Սարգսյանը նկատի ունի միայն «Ելք» դաշինքին (ով ով, բայց նա ամենից լավ  գիտի, որ «Ծառուկյան» դաշինքին ընդդիմություն չես անվանի):

Անհիշելի ժամանակներից Հայաստանի խորհրդարանում 2-ից ավելի ընդդիմադիր պատգամավոր չի եղել: Խոսքը ոչ թե ընդդիմադիր անունը կրող, բայց իշխանության հետ ներքին խորը կապերով կապկպված, այլ իսկապես անվերահսկելի, ազատ եւ անկաշկանդ ընդդիմադիր պատգամավորի մասին է:  

Այս իմաստով հաջորդ խորհրդարանում ընդդիմությունն իսկապես պատկառելի ներկայացվածություն է ունենալու, Հայաստանի համար աննախադեպ մեծ քանակություն` 9 հոգի: Եւս 21 տարի եւ գուցե այս թիվը կրկնապատկվի:

Տպել
18681 դիտում

Ընտրություններին մասնակցող ամենահարուստ ուժը ՀՅԴ-ն է. ունեցվածքը սփռված է ողջ երկրով

Անկախության տոնի առթիվ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը

Հայաստանի անկախության տոնի առթիվ Թբիլիսիի հեռուստաաշտարակը լուսավորվել է հայոց եռագույնով

GOOGLE որոնողական համակարգը եռագույնով է ներկվել՝ ի պատիվ Հայաստանի անկախության տոնի

Ամենից շատ վճարովի եթերաժամանակ ԲՀԿ-ն է գնել ու գրանցել ռեկորդ. նման ցուցանիշ դեռ չի եղել

Մեգան Մարքլը ներկայացրել է իր խոհարարական գիրքը

Պաշտպանը Գլխավոր դատախազին է ուղարկել Նաիրա Զոհրաբյանի տրամադրած նյութերը

Արագած գյուղում օտարերկրացիներ են մոլորվել

ՀԱՊԿ-ն Հայաստանից որևէ դիմում չի ստացվել. Միացյալ շտաբի պետը՝ հայ-ադրբեջանական սահմանի լարվածության մասին

Խաղաղ շարժումը մի նոր դարաշրջան բացեց Հայաստանում. Դոնալդ Թրամփի շնորհավորական ուղերձը

Սա առիթ է հիշել մեր երկրների միջև սերտ պատմական կապերը. Էլիզաբեթ 2-րդ թագուհին շնորհավորել է անկախության տոնի առթիվ

«Արսենալը» սկսում է պայքարը Եվրոպա լիգայում. Մխիթարյանը մեկնարկային կազմում է

Պետք է բացահայտվի Ռոբերտ Քոչարյանի մեղսակցությունը. Պողոս Պողոսյանի հարազատները դիմել են ԱԱԾ-ին և դատախազությանը

Անցել է 3 օր, սակայն խուզարկությունների հիմնավորումներ չկան. լրագրողական կազմակերպությունների հայտարարությունը

ՀՀ ոստիկանության պետի ուղերձը Երևանի ավագանու ընտրությունների առթիվ

The Daily Mail-ը կոչ է անում վերականգնել «Զվաթնոցի» հին շենքը

ՔԿ նախագահի տեղակալ Արթուր Ղամբարյանն ընդունել է Երևանում ԵԽ գրասենյակի պատվիրակությանը

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Ջին Բլոքին եւ Էրիկ Էսրաիլյանին. առաջին այցից հյուրերը տպավորված են

ՀՀ-ում է «օրենքով գող» Պզոն (Արմեն Ղազարյանը)

Ես և մեր թիմը հույս ենք դնում ձեզ վրա, այս ընտրություններով պետք է լուծենք համապետական խնդիր. վարչապետ