ՀՀԿ-ն ընտրությունից ընտրություն ավելի շատ ձայն է հավաքում. սա ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է

Նախօրեին ավարտված ընտրության թերեւս ամենաուշագրավ, բայց առանձնապես ուշադրության չարժանացած արդյունքը ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված մոտ 50 տոկոսանոց ցուցանիշն էր: Ինչո՞վ է սա ուշագրավ:

Պահպանվել է մի հանելուկային միտում: Որքան վատանում է երկրի տնտեսական վիճակը, որքան վատանում է բնակչության սոցիալական վիճակը, այնքան շատանում են իշխանական կուսակցության օգտին արձանագրվող ձայները: Դժվար է գտնել որեւէ ժողովրդավարական երկիր, որտեղ այս միտումը այսքան կայուն լինի:

Նախ՝ պաշտոնական տվյալներ: 2007 թ. խորհրդարանական ընտրություններում ՀՀԿ-ն ունեցավ 33.9 տոկոս ձայն: 2012 թվականին՝ արդեն 44.1 տոկոս: Այս խորհրդարանական ընտրություններում` մոտ 50 տոկոս: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Այդ ինչպե՞ս է ստացվում, որ այդպես է ստացվում: Միջազգային լուրերին շատ թե քիչ հետեւող յուրաքանչյուր ոք կփաստի, որ, ասենք, եվրոպական երկրներում հենց տնտեսական խնդիրներ են ծագում, հենց որ մի քանի տասնորդական տոկոսով տնտեսական անկում է լինում, իշխանություն ունեցող ուժը պարտվում է առաջիկա ընտրություններում, եւ դա առավել քան տրամաբանական է:

Մեզ մոտ ստացվում է հակառակը: Գծապատկեր 1-ում ներկայացված է ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված ձայները: Գծապատկեր 2-ում` ընտրությունների տարում արձանագրված տնտեսական աճը (2017-ի տվյալները, բնականաբար, դեռ չկան, ուստի վերցրել ենք կառավարության կանխատեսումը` 3.2 տոկոս: Իսկ եթե վերցնենք անցած տարվա ցուցանիշը, ապա այն կազմել է 0.2 տոկոս):  Գծապատկեր 3-ում էլ արտագաղթի պաշտոնական թվերն են: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Իհարկե, որոշ «քաղաքագետներ», կարող են դեմքի շատ լուրջ արտահայտությամբ պնդել, թե ՀՀԿ-ն լավ քարոզարշավ է անում, տեխնոլոգիաներ է կիրառում...: Դա կարող է մի անգամ աշխատել, բայց չի կարող հստակ միտում ձեւավորվել: Միակ տեխնոլոգիան, որը տարեցտարի ապահովում է ՀՀԿ-ի համար ավելի շատ ձայն, ադմինիստրատիվ ռեսուրսն է եւ ընտրակաշառքը: ՀՀԿ-ն պարզապես տարեցտարի ավելի շատ է ընտրակաշառք բաժանում եւ ավելի է կատարելագործում իր «էլեկտորատի» վերահսկողության մեխանիզմները: Ընդամենը:

Ի՞նչ է պետք, որ «էլեկտորատը» լինի այդքան վերահսկելի: Որպեսզի նա սպասի իր փայ ընտրակաշառքին, կամ ունեցած աշխատանքը չկորցնելուն: Պետք է, որ ընտրակաշառքի չափը համադրելի լինի նրա եկամուտի հետ: Այսինքն, եթե մարդ ամսական ունի 90 կամ 100 հազար եկամուտ, նրա համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Եթե մարդ ամսական ունի 250 կամ 300 հազար դրամ եկամուտ կամ ավելի շատ, նա խորապես թքած ունի իրեն առաջարկվող 10 հազար դրամ ընտրակաշառքի վրա:    

Եթե մարդը աշխատանքի է ընդունվում որեւէ ձեռնարկությունում ասենք 120 հազար դրամ աշխատավարձով բայց միշտ ունի այլընտրանք՝ նույն աշխատավարձով մեկ այլ տեղ աշխատանքի ընդունվելու հնարավորություն, ապա նրա գործատուն չի կարող քվեարկության ժամանակ նրան ուղղորդել: Եթե որեւէ պաշտոնյա տաղանդավոր է, աշխատասեր է, արդյունավետ է աշխատում եւ պահանջված է եւ միշտ ունի այլընտրանք ուրիշ տեղ աշխատանքի անցնելու, ապա նրա ղեկավար պաշտոնյան չի կարող նրան պարտադրել դառնալ նախընտրական եւ ընտրական պրոցեսների մասնակից, ցուցակներ հավաքագրել, վախեցնել ու ստիպել մարդկանց եւ այլն:

Հիմա նայենք հայաստանյան իրավիճակը այս տեսանկյունից: ՀՀ բնակչության մեկ երրորդը կամ մոտ մեկ միլիոն մարդ նույնիսկ պաշտոնական տվյալներով` աղքատ է: Նրանց համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Հայաստանում տնտեսությունը ոչ թե կենտրոնացած է, այլ գերկենտրոնացած է: Մի քանի օլիգարխներ վերահսկում են գրեթե ամբողջ տնտեսությունը: Գործազրկությունը շատ բարձր է, ինչը նշանակում է, որ այլ աշխատանք գտնելու տարբերակները շատ չեն: Պետական համակարգում աշխատող եւ ընտրությունների մեջ ներգրավված պաշտոնյաների որակի մասին էլ չխոսենք:

Մի խոսքով, իրավիճակը հենց այնպիսին է, ինչպիսին պետք է իշխող կուսակցությանը՝ տարեցտարի իր օգտին արձանագրվող ձայները անշեղորեն ավելացնելու համար, ինչն էլ նա անում է հաճույքով եւ հետեւողականորեն: Բայց որպեսզի այդ միտումը շարունակվի, ՀՀԿ-ին պետք է, որ նույնիսկ պաշտոնապես լինի մեկ միլիոն աղքատ մարդ, լինի բարձր գործազրկություն, տնտեսությունն էլ կենտրոնացած լինի օլիգարխների ձեռքին: Այս պայմանների բացակայության կամ հետզհետե վերանալու դեպքում  ՀՀԿ-ն նույնպես հետզհետե կկորցնի իր իշխանությունը: Այսքանով կարելի է ապացուցված համարել, որ ՀՀԿ-ն ամեն ինչ արել, անում եւ անելու է, որ լինի աղքատություն, գործազրկություն, պաշտոնյաների որոշակի խավ լինի անտաղանդ ու լոդր...: Եվ սա ամենեւին էլ ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է:

Տպել
15841 դիտում

ՀՀ ներքաղաքական կյանքը կրկին ալեկոծվում է, պետք է հարցերը լուծենք համաձայնությամբ. Բաբլոյան

Մի քանի օրից մենք մասնակից ենք լինելու ՀՀ պատմության ամենաարդար և ազնիվ ընտրություններին. Հայկ Մարության

Ըստ հայ ֆուտբոլիստների՝ Վանեցյանը դրական փոփոխություններ կանի հայկական ֆուտբոլում

ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը հարցաքննվել է հայտնի գաղտնալսման գործով

Փոփոխությունները չեն ազդի 700 աշխատատեղի և 25000 տոննա բանջարեղենի արտադրողականության վրա. «Սպայկա»

Ես շրջում եմ այնպես, ինչպես ուզում եմ. Միհրան Պողոսյանը՝ «ասֆալտին փռելու» օպերացիայի մասին

ՊՆ հոսպիտալից գողություն է կատարվել, գումար է կանխիկացվել քաղաքացու բանկային հաշվեհամարից

Տարոն Մարգարյանը հարցաքննվել է, նրանից առգրավվելու է 1 մլրդ 800 մլն դրամ. Վանեցյան

Չեմ փոշմանել, որ չեմ քվեարկել Նիկոլ Փաշինյանի օգտին. Աղվան Վարդանյան

Հայաստանի պատվիրակությունը մասնակցում է ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի ՄԳ գլխավոր կոնֆերանսին

Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով վարչական դատարանի դատավորներ են նշանակվել

Արցախի զինկոմի որդին հոր հետ վիճելու համար, ընկերների հետ ծեծել է քաղաքացուն (տեսանյութ)

ՆԱՏՕ-ի փորձագետները վերապատրաստման դասընթացներ են անցկացնում ՌՈւՀ-երի ներկայացուցիչների համար

Ինչպե՞ս նորոգել ռազմական նշանակության օբյեկտներն ու ենթակառուցվածքները. քննարկում բելառուսական կողմի հետ

ԵԱՏՄ գազի ընդհանուր շուկայի պայմանագրի կկնքվի 2025 թ-ին. հանդիպում Մոսկվայում

Հայաստանի քաղաքացիներին՝ խաղաղություն ու բարօրություն. Պուտինը շնորհավորել է Արմեն Սարգսյանին ՀՀ Անկախության տոնի առթիվ

Երիտասարդ հունահռոմեականները ԱԱ-ից վերադարձել են 1 ոսկով, 2 արծաթով

Սփյուռքի նախարարը կհանդիպի Եգիպտոսի վարչապետի հետ

Խաղաղություն եւ մեծագույն հաջողություններ. Բակո Սահակյանը շնորհավորել է ՀՀ անկախության 27-րդ տարեդարձը

Հրազդանի նախկին քաղաքապետ Արամ Դանիելյանի նկատմամբ հարուցվել է քրգործ. պաշտոնական