ՀՀԿ-ն ընտրությունից ընտրություն ավելի շատ ձայն է հավաքում. սա ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է

Նախօրեին ավարտված ընտրության թերեւս ամենաուշագրավ, բայց առանձնապես ուշադրության չարժանացած արդյունքը ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված մոտ 50 տոկոսանոց ցուցանիշն էր: Ինչո՞վ է սա ուշագրավ:

Պահպանվել է մի հանելուկային միտում: Որքան վատանում է երկրի տնտեսական վիճակը, որքան վատանում է բնակչության սոցիալական վիճակը, այնքան շատանում են իշխանական կուսակցության օգտին արձանագրվող ձայները: Դժվար է գտնել որեւէ ժողովրդավարական երկիր, որտեղ այս միտումը այսքան կայուն լինի:

Նախ՝ պաշտոնական տվյալներ: 2007 թ. խորհրդարանական ընտրություններում ՀՀԿ-ն ունեցավ 33.9 տոկոս ձայն: 2012 թվականին՝ արդեն 44.1 տոկոս: Այս խորհրդարանական ընտրություններում` մոտ 50 տոկոս: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Այդ ինչպե՞ս է ստացվում, որ այդպես է ստացվում: Միջազգային լուրերին շատ թե քիչ հետեւող յուրաքանչյուր ոք կփաստի, որ, ասենք, եվրոպական երկրներում հենց տնտեսական խնդիրներ են ծագում, հենց որ մի քանի տասնորդական տոկոսով տնտեսական անկում է լինում, իշխանություն ունեցող ուժը պարտվում է առաջիկա ընտրություններում, եւ դա առավել քան տրամաբանական է:

Մեզ մոտ ստացվում է հակառակը: Գծապատկեր 1-ում ներկայացված է ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված ձայները: Գծապատկեր 2-ում` ընտրությունների տարում արձանագրված տնտեսական աճը (2017-ի տվյալները, բնականաբար, դեռ չկան, ուստի վերցրել ենք կառավարության կանխատեսումը` 3.2 տոկոս: Իսկ եթե վերցնենք անցած տարվա ցուցանիշը, ապա այն կազմել է 0.2 տոկոս):  Գծապատկեր 3-ում էլ արտագաղթի պաշտոնական թվերն են: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Իհարկե, որոշ «քաղաքագետներ», կարող են դեմքի շատ լուրջ արտահայտությամբ պնդել, թե ՀՀԿ-ն լավ քարոզարշավ է անում, տեխնոլոգիաներ է կիրառում...: Դա կարող է մի անգամ աշխատել, բայց չի կարող հստակ միտում ձեւավորվել: Միակ տեխնոլոգիան, որը տարեցտարի ապահովում է ՀՀԿ-ի համար ավելի շատ ձայն, ադմինիստրատիվ ռեսուրսն է եւ ընտրակաշառքը: ՀՀԿ-ն պարզապես տարեցտարի ավելի շատ է ընտրակաշառք բաժանում եւ ավելի է կատարելագործում իր «էլեկտորատի» վերահսկողության մեխանիզմները: Ընդամենը:

Ի՞նչ է պետք, որ «էլեկտորատը» լինի այդքան վերահսկելի: Որպեսզի նա սպասի իր փայ ընտրակաշառքին, կամ ունեցած աշխատանքը չկորցնելուն: Պետք է, որ ընտրակաշառքի չափը համադրելի լինի նրա եկամուտի հետ: Այսինքն, եթե մարդ ամսական ունի 90 կամ 100 հազար եկամուտ, նրա համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Եթե մարդ ամսական ունի 250 կամ 300 հազար դրամ եկամուտ կամ ավելի շատ, նա խորապես թքած ունի իրեն առաջարկվող 10 հազար դրամ ընտրակաշառքի վրա:    

Եթե մարդը աշխատանքի է ընդունվում որեւէ ձեռնարկությունում ասենք 120 հազար դրամ աշխատավարձով բայց միշտ ունի այլընտրանք՝ նույն աշխատավարձով մեկ այլ տեղ աշխատանքի ընդունվելու հնարավորություն, ապա նրա գործատուն չի կարող քվեարկության ժամանակ նրան ուղղորդել: Եթե որեւէ պաշտոնյա տաղանդավոր է, աշխատասեր է, արդյունավետ է աշխատում եւ պահանջված է եւ միշտ ունի այլընտրանք ուրիշ տեղ աշխատանքի անցնելու, ապա նրա ղեկավար պաշտոնյան չի կարող նրան պարտադրել դառնալ նախընտրական եւ ընտրական պրոցեսների մասնակից, ցուցակներ հավաքագրել, վախեցնել ու ստիպել մարդկանց եւ այլն:

Հիմա նայենք հայաստանյան իրավիճակը այս տեսանկյունից: ՀՀ բնակչության մեկ երրորդը կամ մոտ մեկ միլիոն մարդ նույնիսկ պաշտոնական տվյալներով` աղքատ է: Նրանց համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Հայաստանում տնտեսությունը ոչ թե կենտրոնացած է, այլ գերկենտրոնացած է: Մի քանի օլիգարխներ վերահսկում են գրեթե ամբողջ տնտեսությունը: Գործազրկությունը շատ բարձր է, ինչը նշանակում է, որ այլ աշխատանք գտնելու տարբերակները շատ չեն: Պետական համակարգում աշխատող եւ ընտրությունների մեջ ներգրավված պաշտոնյաների որակի մասին էլ չխոսենք:

Մի խոսքով, իրավիճակը հենց այնպիսին է, ինչպիսին պետք է իշխող կուսակցությանը՝ տարեցտարի իր օգտին արձանագրվող ձայները անշեղորեն ավելացնելու համար, ինչն էլ նա անում է հաճույքով եւ հետեւողականորեն: Բայց որպեսզի այդ միտումը շարունակվի, ՀՀԿ-ին պետք է, որ նույնիսկ պաշտոնապես լինի մեկ միլիոն աղքատ մարդ, լինի բարձր գործազրկություն, տնտեսությունն էլ կենտրոնացած լինի օլիգարխների ձեռքին: Այս պայմանների բացակայության կամ հետզհետե վերանալու դեպքում  ՀՀԿ-ն նույնպես հետզհետե կկորցնի իր իշխանությունը: Այսքանով կարելի է ապացուցված համարել, որ ՀՀԿ-ն ամեն ինչ արել, անում եւ անելու է, որ լինի աղքատություն, գործազրկություն, պաշտոնյաների որոշակի խավ լինի անտաղանդ ու լոդր...: Եվ սա ամենեւին էլ ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է:

Տպել
15520 դիտում

Գյումրիում մեքենաներ են այրվել

Մենք թշնամիներ չունենք, անգամ միտինգներ անող մեր գործըները մեր եղբայրն է. Էդ. Շարմազանով

Գյումրի. քայլերթի մասնակցին ոստիկանները ծեծել են, տուժածը «Գյումրի» բկ-ում է

Եթե դժգոհություններ կան, պետք է արտահայտվեին սահմանադրության հանրաքվեից հետո. Ս. Սարգսյան

Սիրուշոն, գրառում է կատարել #ԻմՔայլը ակցիայի մասին

Քաղաքացիական ակտիվությունը ժողովրդավարության կարեւորագույն գրավականն է. ՀՅԴ

Ես կատարեցի իմ քայլը եւ Իսպանիայից եկա Հայաստան. #ԻմՔայլը շարժմանը միացած մասնակից

Պաշտպանել եւ ապահովել երկրում խաղաղ հավաքների ազատության իրավունքը. ԺՀՄԻԳ տնօրեն

Լրագրողի նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ

ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվում է եռօրյա ուսումնական հավաք

Երեւանում ավարտվեց սուսերամարտի Եվրոպայի մինչեւ 23 տարեկանների առաջնությունը

Անհամեմատ ավելի վտանգավոր է, երբ իրական որոշում կայացնողը ստվերում է. Վիգեն Սարգսյան

Հայաստանի եւ Չինաստանի միջեւ հարաբերությունները դինամիկ զարգանում են. Արմեն Սարգսյան

Սերժ Սարգսյանը կառավարության նիստի ժամը հարմարեցրել է իրեն, որ հետո էլ ՀՀԿ ԳՄ նիստը անի

Այս անգամ չընկրկեք, պայքարեք մինչեւ վերջ. Արսինե Խանջյան

Վերջին 20 տարում հայը հային այսքան չի սիրել, ինչքան հիմա է սիրում (լուսանկար). թարմացվող

Հրամանատարը հերքում է զինծառայողին ծեծելու մասին տեղեկությունները եւ մանրամասնում դեպքը

ԵՄ դեսպան Սվիտալսկին Երեւանում է. հանդիպել է Ա. Սարգսյանին, բայց ցույցերի մասին չեն խոսել

ՀՀ նախագահը երկար լռությունից հետո հրավիրում է Փաշինյանին ու մյուսներին երկխոսության

Կառավարության նիստն ընթանում է մեքենաների ազդանշանների եւ վանկարկումների ուղեկցությամբ