ՀՀԿ-ն ընտրությունից ընտրություն ավելի շատ ձայն է հավաքում. սա ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է

Նախօրեին ավարտված ընտրության թերեւս ամենաուշագրավ, բայց առանձնապես ուշադրության չարժանացած արդյունքը ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված մոտ 50 տոկոսանոց ցուցանիշն էր: Ինչո՞վ է սա ուշագրավ:

Պահպանվել է մի հանելուկային միտում: Որքան վատանում է երկրի տնտեսական վիճակը, որքան վատանում է բնակչության սոցիալական վիճակը, այնքան շատանում են իշխանական կուսակցության օգտին արձանագրվող ձայները: Դժվար է գտնել որեւէ ժողովրդավարական երկիր, որտեղ այս միտումը այսքան կայուն լինի:

Նախ՝ պաշտոնական տվյալներ: 2007 թ. խորհրդարանական ընտրություններում ՀՀԿ-ն ունեցավ 33.9 տոկոս ձայն: 2012 թվականին՝ արդեն 44.1 տոկոս: Այս խորհրդարանական ընտրություններում` մոտ 50 տոկոս: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Այդ ինչպե՞ս է ստացվում, որ այդպես է ստացվում: Միջազգային լուրերին շատ թե քիչ հետեւող յուրաքանչյուր ոք կփաստի, որ, ասենք, եվրոպական երկրներում հենց տնտեսական խնդիրներ են ծագում, հենց որ մի քանի տասնորդական տոկոսով տնտեսական անկում է լինում, իշխանություն ունեցող ուժը պարտվում է առաջիկա ընտրություններում, եւ դա առավել քան տրամաբանական է:

Մեզ մոտ ստացվում է հակառակը: Գծապատկեր 1-ում ներկայացված է ՀՀԿ-ի օգտին արձանագրված ձայները: Գծապատկեր 2-ում` ընտրությունների տարում արձանագրված տնտեսական աճը (2017-ի տվյալները, բնականաբար, դեռ չկան, ուստի վերցրել ենք կառավարության կանխատեսումը` 3.2 տոկոս: Իսկ եթե վերցնենք անցած տարվա ցուցանիշը, ապա այն կազմել է 0.2 տոկոս):  Գծապատկեր 3-ում էլ արտագաղթի պաշտոնական թվերն են: Սա ի՞նչ ֆենոմեն է: Իհարկե, որոշ «քաղաքագետներ», կարող են դեմքի շատ լուրջ արտահայտությամբ պնդել, թե ՀՀԿ-ն լավ քարոզարշավ է անում, տեխնոլոգիաներ է կիրառում...: Դա կարող է մի անգամ աշխատել, բայց չի կարող հստակ միտում ձեւավորվել: Միակ տեխնոլոգիան, որը տարեցտարի ապահովում է ՀՀԿ-ի համար ավելի շատ ձայն, ադմինիստրատիվ ռեսուրսն է եւ ընտրակաշառքը: ՀՀԿ-ն պարզապես տարեցտարի ավելի շատ է ընտրակաշառք բաժանում եւ ավելի է կատարելագործում իր «էլեկտորատի» վերահսկողության մեխանիզմները: Ընդամենը:

Ի՞նչ է պետք, որ «էլեկտորատը» լինի այդքան վերահսկելի: Որպեսզի նա սպասի իր փայ ընտրակաշառքին, կամ ունեցած աշխատանքը չկորցնելուն: Պետք է, որ ընտրակաշառքի չափը համադրելի լինի նրա եկամուտի հետ: Այսինքն, եթե մարդ ամսական ունի 90 կամ 100 հազար եկամուտ, նրա համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Եթե մարդ ամսական ունի 250 կամ 300 հազար դրամ եկամուտ կամ ավելի շատ, նա խորապես թքած ունի իրեն առաջարկվող 10 հազար դրամ ընտրակաշառքի վրա:    

Եթե մարդը աշխատանքի է ընդունվում որեւէ ձեռնարկությունում ասենք 120 հազար դրամ աշխատավարձով բայց միշտ ունի այլընտրանք՝ նույն աշխատավարձով մեկ այլ տեղ աշխատանքի ընդունվելու հնարավորություն, ապա նրա գործատուն չի կարող քվեարկության ժամանակ նրան ուղղորդել: Եթե որեւէ պաշտոնյա տաղանդավոր է, աշխատասեր է, արդյունավետ է աշխատում եւ պահանջված է եւ միշտ ունի այլընտրանք ուրիշ տեղ աշխատանքի անցնելու, ապա նրա ղեկավար պաշտոնյան չի կարող նրան պարտադրել դառնալ նախընտրական եւ ընտրական պրոցեսների մասնակից, ցուցակներ հավաքագրել, վախեցնել ու ստիպել մարդկանց եւ այլն:

Հիմա նայենք հայաստանյան իրավիճակը այս տեսանկյունից: ՀՀ բնակչության մեկ երրորդը կամ մոտ մեկ միլիոն մարդ նույնիսկ պաշտոնական տվյալներով` աղքատ է: Նրանց համար 10 հազար դրամը շոշափելի գումար է: Հայաստանում տնտեսությունը ոչ թե կենտրոնացած է, այլ գերկենտրոնացած է: Մի քանի օլիգարխներ վերահսկում են գրեթե ամբողջ տնտեսությունը: Գործազրկությունը շատ բարձր է, ինչը նշանակում է, որ այլ աշխատանք գտնելու տարբերակները շատ չեն: Պետական համակարգում աշխատող եւ ընտրությունների մեջ ներգրավված պաշտոնյաների որակի մասին էլ չխոսենք:

Մի խոսքով, իրավիճակը հենց այնպիսին է, ինչպիսին պետք է իշխող կուսակցությանը՝ տարեցտարի իր օգտին արձանագրվող ձայները անշեղորեն ավելացնելու համար, ինչն էլ նա անում է հաճույքով եւ հետեւողականորեն: Բայց որպեսզի այդ միտումը շարունակվի, ՀՀԿ-ին պետք է, որ նույնիսկ պաշտոնապես լինի մեկ միլիոն աղքատ մարդ, լինի բարձր գործազրկություն, տնտեսությունն էլ կենտրոնացած լինի օլիգարխների ձեռքին: Այս պայմանների բացակայության կամ հետզհետե վերանալու դեպքում  ՀՀԿ-ն նույնպես հետզհետե կկորցնի իր իշխանությունը: Այսքանով կարելի է ապացուցված համարել, որ ՀՀԿ-ն ամեն ինչ արել, անում եւ անելու է, որ լինի աղքատություն, գործազրկություն, պաշտոնյաների որոշակի խավ լինի անտաղանդ ու լոդր...: Եվ սա ամենեւին էլ ֆենոմեն չէ, սա անոմալիա է:

Տպել
16007 դիտում

Շոկային սկիզբը, Յուրայի պոկերը ու ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ջախջախիչ հաղթանակը

Ծեծկռտուք Արտաշատի զինկոմիսարիատում. ըստ քաղաքացու ահազանգի՝ կապիտանը կոտրել է իր քիթը

Պարզաբանումներ եմ պահանջելու Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահներից. Փաշինյանը՝ ՀԱՊԿ նիստի զարգացումների մասին

Ոստիկանությունը օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ Երեւանում հիպնոսի միջոցով փող են կորզում

Ջիբրալթար-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպման մեկնարկային կազմերը

Երկու օր առաջ Հայաստանում էր, հիմա՝ չգիտեմ. Շարմազանովը՝ Տարոն Մարգարյանի գտնվելու վայրի մասին

Աշխարհը չէի փոխի քո հետ. Սիրուշոն շնորհավորել է Լեւոն Քոչարյանի ծնունդը

Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Արսեն Ջուլֆալակյանն ու լրագրողը պարզաբանել են թյուրիմացությունը

Նոր մանրամասներ հոկտեմբերի 27-ին նռնակով կառավարության շենք ներխուժման դեպքից. պարզվել է՝ ով է նա

Արցախի պետնախարար Մարտիրոսյանն ընդունել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողների

Այդ տարածքը իմն է, իմ սեփականությունն է. Լոռու մարզպետը՝ սեփական ատամնաբուժարան կառուցելու մասին

Մարկոս Պիզելին՝ Ղազախստանի առաջնության լավագույն ֆուտնոլիստ

Քաղաքապետն ընդունել է ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկիին

Վաչագան Ղազարյանը ցուցմունք է տվել. քննարկվում է կրկին գրավի միջնորդությամբ հանդես գալու տարբերակը

Ավան վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել

23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությամբ Սիմոն Մարտիրոսյանն ու Գոռ Մինասյանը կպարգեւատրվեն

Հույս ունեմ կկարողանանք Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից` ինչով ենք զբաղվում. Փաշինյան

Հայ մարզիչը ղազախական ակումբի մանկապատանեկան ֆուտբոլը ղեկավարելու ու Հենոյի գեղեցիկ քայլի մասին