Համ ասում են փող չկա, համ էլ հանքարդյունաբերողներին հարկային արտոնություն են տալիս

Իր առաջիկա նիստում ՀՀ կառավարությունը հարկային արտոնություններ կտրամադրի «Լիդիան Արմենիա» փակ բաժնետիրական ընկերությանը:

«Լիդիան Արմենիան» կստանա 26.7 միլիարդ դրամի սարքավորումները ներկրելիս սահմանի վրա վճարվելիք ավելացված արժեքի հարկը երեք տարով հետաձգելու իրավունք: Սա հանրությանը հայտնի Ամուլսարի հանքավայրը շահագործող ընկերությունն է: Այսպիսի իրավունք տրամադրելու վերաբերյալ կառավարության որոշման նախագծի հիմնավորումներում նշված է հետեւյալը. ««Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերությունը (նախկին «Գեոթիմ» ՓԲԸ) երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ է իրականացրել Սյունիքի եւ Վայոց ձորի մարզերում, ինչի արդյունքում հայտնաբերել է Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայրը։ Ներդրումային ծրագրի շրջանակներում «Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերության նպատակն է Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայրի կառուցումը եւ շահագործումը։ Հանքի շահագործման ընթացքում կարտադրվի մոտ 2 միլիոն ունցիա ոսկի եւ մոտ 3 միլիոն ունցիա արծաթ, որը ամբողջականությամբ կարտահանվի»:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ կառավարության որոշման նախագծի, «Լիդիան Արմենիան» նախատեսում է իրականացնել մոտ 180 միլիարդ դրամի (մոտ 375 միլիոն դոլարի) ներդրումներ, որից 26.7 միլիարդ դրամը (մոտ 55 միլիոն դոլարը) սարքավորումների արժեքն է եւ հենց դրա ԱԱՀ-ն էլ կվճարվի երեք տարվա ընթացքում: Դրա հետեւանքով մեր պետբյուջեն ավելի քան 5 միլիարդ դրամի հարկ կկորցնի այս տարի: Իհարկե, 3 տարվա ընթացքում այդ գումարը կվերականգնվի, բայց այստեղ խնդիրը սկզբունքն է: Փաստորեն հարկային արտոնություն է տրամադրվելու հանքարդյունաբերության ոլորտի ընկերությանը:

Պատկերացնենք մի պահ, որ կառավարությունը չի տալիս այդ արտոնությունը: Նշանակո՞ւմ է արդյոք, որ ոսկու հանքի շահագործողը կհրաժարվի ներդրումներ անելու եւ ոսկու հանքը արդյունահանելու մտադրությունից: Իհարկե չի հրաժարվի: Պարզ թվաբանություն: Ինչպես նշված է կառավարության որոշման նախագծում, հանքի շահագործողը ներդնելու է մոտ 375 միլիոն դոլար եւ ստանալու է 2 միլիոն ունցիա ոսկի եւ 3 միլիոն ունցիա արծաթ: Միայն արդյունահանվելիք ոսկու այսօրվա գներով՝ 2.5 միլիարդ դոլար: Իհարկե, այնպես չէ, որ այդ ոսկին արդյունահանվելու է մեկ օրվա ընթացքում: Դրա համար տարիներ են անհրաժեշտ եւ այդ ընթացքում ընկերությունը, ինչ խոսք, մեծ ծախսեր է անելու, նաեւ հարկեր է վճարելու, բայց 2.5 միլիարդ դոլարը խաղուպար չէ: Այլ կերպ ասած, Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման շահութաբերությունը շատ բարձր է, եւ այդ տեսանկյունից նրան այսպիսի հարկային արտոնություն տրամադրելու իմաստը այնքան էլ չի հասկացվում:

Կարելի է հաստատապես պնդել, որ երբ «Լիդիանը» մշակում էր իր բիզնես պլանը, չէր կարող նախատեսել, որ կառավարությունը իրեն ԱԱՀ-ն հետաձգելու արտոնություն կտրամադրի: «Լիդիանը» լուրջ ընկերություն է եւ բացառված է, որ հարկային արտոնությունների ներառմամբ բիզնես պլան կազմի:  Իսկ ամենաուշագրավն այն է, որ բարձր շահութաբերությամբ հանքագործական բիզնեսը ստանում է նման արտոնություն, իսկ կառավարությունը արդեն տարիներ շարունակ չի կարողանում իրագործել իր իսկ ծրագիրը սահմանի վրա սարքավորումներից եւ հումքից ավելացված արժեքի հարկը իսպառ վերացնելու մասին: Եվ դա կառավարությունը հիմնավորում է նրանով, որ եթե հիմա սահմանի վրա ԱԱՀ-ի գանձումը վերացվի եւ այն տեղափոխվի ներքին շրջանառության վրա, ապա առաջիկա տարիներին հարկային մուտքերի հավաքագրման լուրջ խնդիրներ կծագեն:

Ստացվում է, որ մեծ շահութաբերություն ունեցող հանքաարդյունաբերությանը կարելի է 3 տարով ազատել ԱԱՀ վճարելուց, իսկ մյուսները` արտադրողները, վերամշակողները պետք է շարունակեն վճարել այդ հարկը: Սարքավորումների եւ հումքի վրա կիրառվող ավելացված արժեքի հարկը, որը գանձվում է սահմանին, պարզապես երաշխավորում է մեր արտադրանքի անմրցունակությունը արտաքին շուկաներում: Որեւէ հաստոց ներկրելիս տնտեսվարողը սահմանին գլխանց վճարում է դրա արժեքի 20 տոկոսը: Վճարում է դեռ հաստոցը չտեղադրած, դեռ չաշխատեցրած, դեռ արտադրանք չթողարկած, դեռ արտադրանքը չիրացրած: Վճարում է, որովհետեւ բյուջեն, հասկանում ես, դժվարությամբ է հավաքագրվում: Իսկ ահա հանքարդյունաբերողներին կարելի է ազատել այդ հարկը սահմանին վճարելու պարտավորությունից: Ի՞նչ տրամաբանությամբ է առաջնորդվում կառավարությունը:

Ինչպես բազմիցս նշվել է, նման արտոնությունից նախկինում օգտվել են օլիգարխներ, մոնոպոլիստներ, ընդ որում, այդ արտոնության գինը, պատկերավոր ասած, ավելի քիչ է եղել, քան նրանց ճոխ մեքենաների անվադողերի գինը: Այսինքն, նրանք շատ հանգիստ կարող էին սահմանի վրա վճարել ԱԱՀ-ն եւ նոր անվադողերը գնել, ասենք, մի ամիս անց: Բայց նրանք դիմել ու կառավարությունից ստացել են արտոնություններ:

Մեր կատարած հաշվարկներով՝ այս տարվա ընթացքում կառավարությունը ներդրումային ծրագրերի շրջանակներում 22 ընկերությունների տրամադրել է արտոնություններ: Դրանք երկու տեսակի են: Մեկը սահմանի վրա ԱԱՀ-ից ազատելն է եւ մաքսատուրքի վճարումից ազատելը: Նշված 22 ընկերությունների կողմից ներկրվելիք սարքավորումների եւ հումքի ընդհանուր արժեքը, ըստ այդ որոշումների, կազմում է մոտ 36 միլիարդ դրամ: 12 ընկերությունների տրվել է ԱԱՀ-ի վճարումը հետաձգելու իրավունք: Միայն «Լիդիանի» դեպքում հետաձգվել է ավելի քան 5 միլիարդ դրամի ԱԱՀ: Մնացած 11 ընկերությունները միասին ստացել են 1.1 միլիարդ դրամի ԱԱՀ-ն հետաձգելու իրավունք: Ընդ որում, այդ 11 ընկերությունների մեջ կան թեթեւ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, դեղագործության ոլորտի տնտեսվարողներ: Իսկ քանի հարյուր ընկերություններ ընդհանրապես չեն էլ դիմել կառավարությանը նմանատիպ արտոնություն ստանալու ակնկալիքով ու սահմանի վրա ենթարկվում են ռեկետի: Ռեկետ, որը  սահմանված է ՀՀ օրենսդրությամբ եւ գործում է ամբողջ ծավալով:

Տպել
2309 դիտում

Աշխարհի ամենախոշոր կրուիզային ընկերություններից մեկն իր երթուղուց հանել է Թուրքիան

Երեխա էր ուզում. Արմեն Ջիգարխանյանը նոր բացահայտումներ է արել կնոջ հետ կոնֆլիկտի մասին

Իսպանիայի իշխանությունները չեն պատրաստվում ձերբակալել Կատալոնիայի առաջնորդին

Հայտնի է, թե ով կլինի հայաշատ Ախալցխայի քաղաքապետը

Ընտրությունները Ջավախքում. հաղթել են դատախազության աշխատակիցն ու վրացերենի ուսուցչուհին

Պակիստանը ցանկանում է միանալ Ադրբեջան-Իրան-Ռուսաստան եկաթուղային միջանցքին

Քրդերը վերահսկողության տակ են վերցրել Սիրիայում խոշորագույն նավթահանքերից մեկը

Մադագասկարում ժանտախտից արդեն 100 մարդ է մահացել

Մադրիդը կոչ է արել կատալոնացիներին ենթարկվել կենտրոնական իշխանությունների հրահանգներին

Արցախում մահացած զինծառայողների գործերով ձերբակալվածներ կան

Հայաստանն ավելացնում է պարտքային բեռը. մինչեւ տարեվերջ` 6,7 մլրդ դոլար

Ռուսաստանում ամենահարուստ հայերից մեկը 1 օրում 600 միլիոն դոլար է կորցրել

Կրասնոդարում 2 հայեր կրակել են երիտասարդների ուղղությամբ. Կա 2 զոհ

Մյունխենում ձերբակալել են հեծանիվով և դանակով անցորդների վրա հարձակման կասկածյալին

ՏԻՄ ընտրությունները Վրաստանում. Թբիլիսում հաղթում է իշխանական թեկնածուն

ՏԻՄ ընտրություններ Ախալքալաքում. Բախումներ, ընտրախախտումներ և 6 հայ թեկնածու

Ռուսաստանում արգելել են Հայաստանի մասին ադրբեջանական ֆիլմի ցուցադրությունը

Սիմոն Մարտիրոսյանը, Գոռ Մինասյանը եւ Արփինե Դալալյանը՝ երիտասարդական ԵԱ չեմպիոններ

Թեհրանում բացվել է Հայաստանի պատմության եւ Իրանի ազգային թանգարանների համատեղ ցուցահանդեսը

Հայկական ընկերությունը ստեղծել է աշխարհում առաջին «ճախրող» տեսախցիկը