Համ ասում են փող չկա, համ էլ հանքարդյունաբերողներին հարկային արտոնություն են տալիս

Իր առաջիկա նիստում ՀՀ կառավարությունը հարկային արտոնություններ կտրամադրի «Լիդիան Արմենիա» փակ բաժնետիրական ընկերությանը:

«Լիդիան Արմենիան» կստանա 26.7 միլիարդ դրամի սարքավորումները ներկրելիս սահմանի վրա վճարվելիք ավելացված արժեքի հարկը երեք տարով հետաձգելու իրավունք: Սա հանրությանը հայտնի Ամուլսարի հանքավայրը շահագործող ընկերությունն է: Այսպիսի իրավունք տրամադրելու վերաբերյալ կառավարության որոշման նախագծի հիմնավորումներում նշված է հետեւյալը. ««Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերությունը (նախկին «Գեոթիմ» ՓԲԸ) երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ է իրականացրել Սյունիքի եւ Վայոց ձորի մարզերում, ինչի արդյունքում հայտնաբերել է Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայրը։ Ներդրումային ծրագրի շրջանակներում «Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերության նպատակն է Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայրի կառուցումը եւ շահագործումը։ Հանքի շահագործման ընթացքում կարտադրվի մոտ 2 միլիոն ունցիա ոսկի եւ մոտ 3 միլիոն ունցիա արծաթ, որը ամբողջականությամբ կարտահանվի»:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ կառավարության որոշման նախագծի, «Լիդիան Արմենիան» նախատեսում է իրականացնել մոտ 180 միլիարդ դրամի (մոտ 375 միլիոն դոլարի) ներդրումներ, որից 26.7 միլիարդ դրամը (մոտ 55 միլիոն դոլարը) սարքավորումների արժեքն է եւ հենց դրա ԱԱՀ-ն էլ կվճարվի երեք տարվա ընթացքում: Դրա հետեւանքով մեր պետբյուջեն ավելի քան 5 միլիարդ դրամի հարկ կկորցնի այս տարի: Իհարկե, 3 տարվա ընթացքում այդ գումարը կվերականգնվի, բայց այստեղ խնդիրը սկզբունքն է: Փաստորեն հարկային արտոնություն է տրամադրվելու հանքարդյունաբերության ոլորտի ընկերությանը:

Պատկերացնենք մի պահ, որ կառավարությունը չի տալիս այդ արտոնությունը: Նշանակո՞ւմ է արդյոք, որ ոսկու հանքի շահագործողը կհրաժարվի ներդրումներ անելու եւ ոսկու հանքը արդյունահանելու մտադրությունից: Իհարկե չի հրաժարվի: Պարզ թվաբանություն: Ինչպես նշված է կառավարության որոշման նախագծում, հանքի շահագործողը ներդնելու է մոտ 375 միլիոն դոլար եւ ստանալու է 2 միլիոն ունցիա ոսկի եւ 3 միլիոն ունցիա արծաթ: Միայն արդյունահանվելիք ոսկու այսօրվա գներով՝ 2.5 միլիարդ դոլար: Իհարկե, այնպես չէ, որ այդ ոսկին արդյունահանվելու է մեկ օրվա ընթացքում: Դրա համար տարիներ են անհրաժեշտ եւ այդ ընթացքում ընկերությունը, ինչ խոսք, մեծ ծախսեր է անելու, նաեւ հարկեր է վճարելու, բայց 2.5 միլիարդ դոլարը խաղուպար չէ: Այլ կերպ ասած, Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման շահութաբերությունը շատ բարձր է, եւ այդ տեսանկյունից նրան այսպիսի հարկային արտոնություն տրամադրելու իմաստը այնքան էլ չի հասկացվում:

Կարելի է հաստատապես պնդել, որ երբ «Լիդիանը» մշակում էր իր բիզնես պլանը, չէր կարող նախատեսել, որ կառավարությունը իրեն ԱԱՀ-ն հետաձգելու արտոնություն կտրամադրի: «Լիդիանը» լուրջ ընկերություն է եւ բացառված է, որ հարկային արտոնությունների ներառմամբ բիզնես պլան կազմի:  Իսկ ամենաուշագրավն այն է, որ բարձր շահութաբերությամբ հանքագործական բիզնեսը ստանում է նման արտոնություն, իսկ կառավարությունը արդեն տարիներ շարունակ չի կարողանում իրագործել իր իսկ ծրագիրը սահմանի վրա սարքավորումներից եւ հումքից ավելացված արժեքի հարկը իսպառ վերացնելու մասին: Եվ դա կառավարությունը հիմնավորում է նրանով, որ եթե հիմա սահմանի վրա ԱԱՀ-ի գանձումը վերացվի եւ այն տեղափոխվի ներքին շրջանառության վրա, ապա առաջիկա տարիներին հարկային մուտքերի հավաքագրման լուրջ խնդիրներ կծագեն:

Ստացվում է, որ մեծ շահութաբերություն ունեցող հանքաարդյունաբերությանը կարելի է 3 տարով ազատել ԱԱՀ վճարելուց, իսկ մյուսները` արտադրողները, վերամշակողները պետք է շարունակեն վճարել այդ հարկը: Սարքավորումների եւ հումքի վրա կիրառվող ավելացված արժեքի հարկը, որը գանձվում է սահմանին, պարզապես երաշխավորում է մեր արտադրանքի անմրցունակությունը արտաքին շուկաներում: Որեւէ հաստոց ներկրելիս տնտեսվարողը սահմանին գլխանց վճարում է դրա արժեքի 20 տոկոսը: Վճարում է դեռ հաստոցը չտեղադրած, դեռ չաշխատեցրած, դեռ արտադրանք չթողարկած, դեռ արտադրանքը չիրացրած: Վճարում է, որովհետեւ բյուջեն, հասկանում ես, դժվարությամբ է հավաքագրվում: Իսկ ահա հանքարդյունաբերողներին կարելի է ազատել այդ հարկը սահմանին վճարելու պարտավորությունից: Ի՞նչ տրամաբանությամբ է առաջնորդվում կառավարությունը:

Ինչպես բազմիցս նշվել է, նման արտոնությունից նախկինում օգտվել են օլիգարխներ, մոնոպոլիստներ, ընդ որում, այդ արտոնության գինը, պատկերավոր ասած, ավելի քիչ է եղել, քան նրանց ճոխ մեքենաների անվադողերի գինը: Այսինքն, նրանք շատ հանգիստ կարող էին սահմանի վրա վճարել ԱԱՀ-ն եւ նոր անվադողերը գնել, ասենք, մի ամիս անց: Բայց նրանք դիմել ու կառավարությունից ստացել են արտոնություններ:

Մեր կատարած հաշվարկներով՝ այս տարվա ընթացքում կառավարությունը ներդրումային ծրագրերի շրջանակներում 22 ընկերությունների տրամադրել է արտոնություններ: Դրանք երկու տեսակի են: Մեկը սահմանի վրա ԱԱՀ-ից ազատելն է եւ մաքսատուրքի վճարումից ազատելը: Նշված 22 ընկերությունների կողմից ներկրվելիք սարքավորումների եւ հումքի ընդհանուր արժեքը, ըստ այդ որոշումների, կազմում է մոտ 36 միլիարդ դրամ: 12 ընկերությունների տրվել է ԱԱՀ-ի վճարումը հետաձգելու իրավունք: Միայն «Լիդիանի» դեպքում հետաձգվել է ավելի քան 5 միլիարդ դրամի ԱԱՀ: Մնացած 11 ընկերությունները միասին ստացել են 1.1 միլիարդ դրամի ԱԱՀ-ն հետաձգելու իրավունք: Ընդ որում, այդ 11 ընկերությունների մեջ կան թեթեւ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, դեղագործության ոլորտի տնտեսվարողներ: Իսկ քանի հարյուր ընկերություններ ընդհանրապես չեն էլ դիմել կառավարությանը նմանատիպ արտոնություն ստանալու ակնկալիքով ու սահմանի վրա ենթարկվում են ռեկետի: Ռեկետ, որը  սահմանված է ՀՀ օրենսդրությամբ եւ գործում է ամբողջ ծավալով:

Տպել
1876 դիտում

Բրիտանական նավը խորտակվել է կետի հետ բախումից հետո

Ալեքսիս Սանչեսի գործակալը և «Բավարիան» սկսել են բանակցել ֆուտբոլիստի տեղափոխության շուրջ

Գարեգին Բ-ն ցավակցական հեռագիր է հղել Միացյալ Թագավորության վարչապետին

Գերմանացի պատգամավորները չեղարկել են իրենց այցը Թուրքիա

Իշխան Զաքարյանի կինը ակտիվացրել է իր անդամակցությունը ՀՀԿ-ին

Չինաստանում որոշել են աղքատության դեմ պայքարել սարդերի միջոցով

Մայրական մահացության 11 դեպք. հրապարակված փաստերը` մեկ տեղում

Միշել Տեր-Զաքարյանը կգլխավորի ֆրանսիական «Մոնպելյե» ակումբը

Թալիշում ծնունդիս օրը խրամատ էի փորում. գյումրեցի հերոս Ռաֆայելն այսօր դարձավ 21 տարեկան

Զովունի գյուղում փախուստի դիմած ցլին բռնելու համար փրկարարների հատուկ ջոկատ է ժամանել

Բրիտանական ոստիկանությունը հայտարարել է մանչեսթերյան ահաբեկչության մեջ կասկածվողի անունը

Շահեն Հարությունյանը երեք օր կմնա հոգեբուժարանում

«Արաբկիրում» երեխան մահացել է սրտի արատի պատճառով. տնօրենն ասում է` բժիշկը մարդասպան չէ

Մոր կողմից նորածին երեխային սպանելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ

«ՒՊ»-ը Մանչեսթերի ահաբեկչությունը անվանել է վրեժ «մուսուլմանների հողեր ներխուժելու համար»

Վարորդները իրավախախտումների մասին որոշումները կստանան SMS հաղորդագրության միջոցով

Նորածնին սպանելու մեջ կասկածվում է մայրը. նա երկու անչափահաս երեխա ունի

Տարոն Մարգարյանի պատգամավոր աներորդին երկու ավտոտնակ եւ մեկ մեքենա է գնել

800 հազար դրամ է հատկացվելու սիրիահայ ձեռագործ վարպետներին

Շիրակի մարզպետը հորդորում է գյուղապետերին դատի տալ գյուղացիներին