Տնտեսական աշխուժությունը չի երեւում. տնտեսվարողները արդեն նույնիսկ վարկեր չեն վերցնում

Այս տարվա առաջին եռամսյակը կարելի է համարել Կարեն Կարապետյանի կառավարության լիարժեք գործունեության մեկնարկային ժամանակաշրջան:

Նոր կառավարության ձեւավորման, իրավիճակին ադապտացվելու, «գույքագրման», ինչպես ասում է Կարեն Կարապետյանը, իրավիճակի «ախտորոշման» ժամանակահատվածը այլեւս ետեւում է: Եվ այս իմաստով կարեւոր է արձանագրել, թե ինչ միտումներ կան տնտեսության մեջ:

Կարապետյանի կառավարության, պատկերավոր ասած ծրագրային բրենդը, ներդրումներն են: ՀՀ տնտեսության աճի հիմնական աղբյուրը այս կառավարությունը տեսնում է ներդրումների կտրուկ աճի շնորհիվ: Որքան են եղել ներդրումները տնտեսության մեջ այս տարվա առաջին եռամսյակում՝ առայժմ հայտնի չէ: Դրանց վերաբերյալ տեղեկատվությունը կհրապարակվի մի քանի շաբաթից միայն: Իհարկե, կարելի է պնդել, որ ներդրումների ակնկալվող հոսքերը կարծես թե չկան: Եթե լինեին, կառավարությունը չէր սպասի դրանց մասին տեղեկությունների հրապարակման վերջնաժամկետին եւ ժամ առաջ կներկայացներ որոշ ցուցանիշներ, որոնք ցույց կտային, որ ներդրումներ կան, եւ Կարեն Կարապետյանի հայտարարած 850 միլիոն դոլարի օտարերկրյա ներդրումների «իրատեսականությունը» մասամբ ապացուցված է: 

Արդեն կան ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած սոցիալ- տնտեսական հիմնական ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են առաջին եռամսյակին: Բայց եթե որպես հիմք ընդունենք այդ տվյալները, ապա սխալվելու հավանականությունը չափազանց մեծ է` այդ կառույցի ներկայացրած ցուցանիշների մեծագույն մասը, մեղմ ասած, վստահություն չի ներշնչում:

Բայց կա տնտեսության մեջ աշխուժությունը ընդունելի ճշգրտությամբ չափելու մի աղբյուր: Խոսքը առեւտրային բանկերի կողմից տնտեսության տրված վարկերի ծավալների մասին է: Եթե տնտեսությունում որոշակի աշխուժություն կա, ապա դա ինչ- որ ձեւով արտահայտվում է նաեւ տրամադրված վարկերի ծավալների վրա: Երբ տնտեսության մեջ աշխուժության դրսեւորումներ են լինում, տրամաբանորեն աճելու են նաեւ վարկերը: Դրանք ունեն որոշակի սեզոնայնություն, ուստի պատկերը ճիշտ ըմբռնելու համար անհրաժեշտ է համեմատականներ տանել անցած տարիների նույն ժամանակահատվածի հետ:

ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է մարտ ամսվա տեղեկագիրը, որտեղ այդ ցուցանիշները ներկայացված են:  Նախ՝ մի քանի տվյալներ: Ըստ այդ տեղեկագրի, առեւտրային բանկերի կողմից օրինակ մարտի վերջի դրությամբ բոլոր ճյուղերին տրված վարկերի ծավալները կազմել են 2 տրիլիոն 199 միլիարդ դրամ: Փետրվարի վերջի համեմատ այդ ծավալը աճել է 67.2 միլիարդ դրամով: Մշակող արդյունաբերության ոլորտում աշխատող տնտեսվարողների վերցրած վարկերը աճել են 3.1 միլիարդ դրամով, գյուղատնտեսությունում` 2.7 միլիարդ դրամով, առեւտրի ոլորտում` 2.3 միլիարդ դրամով եւ այլն: Թվերը մեծ չեն, անշուշտ: Սակայն եթե համեմատենք անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ, ապա նույնիսկ այսպիսի աճը կարող է որոշակի լավատեսություն հաղորդել: 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածում վարկերի ծավալները նույն այս ճյուղերում նվազել էին. մշակող արդյունաբերությունում մոտ 4 միլիարդով, գյուղատնտեսությունում` մոտ 1 միլիարդով եւ այլն:

2015 թ. վիճակը հետեւյալն էր: Գյուղատնտեսության ոլորտում փոքր, մոտ 300 միլիոն դրամի աճ էր արձանագրվել, մշակող արդյունաբերությունում` 5 միլիարդի նվազում, առեւտրի ոլորտում՝ մոտ 2 միլիարդի աճ: 2014 թ. նույն ժամանակահատվածում ցուցանիշները անհամեմատ ավելի բարվոք էին: Մասնավորապես գյուղատնտեսության ոլորտի տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը աճել էր 3.1 միլիարդ դրամով, մոտ 300 միլիոն դրամով աճել էր մշակող արդյունաբերության տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը, առեւտրի ոլորտում վարկերի աճը անցնում էր 3.3 միլիարդ դրամը...:

Մի խոսքով, այս տարվա մարտին տրամադրված վարկերի վիճակագրությունը չնայած ավելի լավատեսական է անցած 2 տարիների համեմատ, սակայն ավելի երկար ժամանակահատվածի կտրվածքով դիտարկելու դեպքում կնկատենք, որ էական փոփոխություններ չկան: Սա, իհարկե, հիմք չի տալիս միանշանակ պնդելու, որ տնտեսության մեջ էական դրական տեղաշարժեր չկան: Բայց եթե տնտեսվարողները վարկ չեն վերցնում իրենց բիզնեսը ընդլայնելու ու արդիականացնելու համար, ապա դա արդեն ինչ- որ բան նշանակում է:

 

Տպել
2921 դիտում

Եթե պատմեմ, թե ինձ հետ ովքեր են կապվում եւ ինչեր են ասում, ԱԱԾ-ն կշշմի. Թորոս Սեֆիլյան

Հայաստանում ընթացիկ տարում գնացքի տակ է ընկել 5 քաղաքացի, 3-ը` Լոռիում. լուսանկարներ

Իսրայելի Քնեսեթում ընդդիմադիրները Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող օրինագիծ են ներկայացնելու

Հաց բերողի արձանի տեղադրման հարցը ձգձգվում է. հանրային քննարկում կանցկացվի

Կարծում եմ՝ տեսահոլովակի իմ կերպարը սիրվել է. Գոշ

Սխալ է հասկացվել, ռուս սահմանապահները խոսքի իրավուք չունեն. Արսեն Հարությունյան

Ով է ԱԱԾ-ի կողմից ՀՀ տարածքում ահաբեկչության համար հետախուզվող ԱՄՆ քաղաքացին

Ելք-ը նախագահի թեկնածու կառաջադրի Արտակ Զեյնալյանին. Նիկոլ Փաշինյան

Կարեն Կարապետյանը չունի այնպիսի քաղաքական հենարան, ինչպիսին Սերժ Սարգսյանինն է. Գրիգորիչ

Նոր տարին գիտակցաբար կանցկացնենք. գործադիրը հաստատեց՝ 2019 թ-ի հունվարի 3-ից աշխատանքի

Վրաստանում 8 հայ պաշտոնյայի մեղադրում են ՀՀ քաղաքացի լինելու մեջ

Նախարարը շփոթել է. մինչև 15 տարեկանը սեռական փորձ ունեն ոչ թե աղջիկների, այլ տղաների 25%-ը

Չորս տարվա վաղեմությամբ սպանությունը բացահայտվեց. ամուսնու սպանությունը պատվիրել էր կինը

Լճացման իրավիճակ է. գործադիրը «նոր հավակնոտ» հակակոռուպցիոն ռազմավարություն է մշակում

Հայաստանում արձանագրությունները չեղյալ հայտարարելը զենք կդառնա Թուրքիայի ձեռքում. Դոլգով

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը մեկնարկել է PayPass ոչ կոնտակտային քարտերի սպասարկումը առեւտրի կետերում

Անվտանգությունից մինչեւ զբոսաշրջություն. Վարչապետը 2018 թ-ի համար հանձնարականներ տվեց

Հարկավոր է վառել սրանց տներն ու բիզնեսները. ի՞նչ կոչեր է արել ԱԱԾ-ի կողմից հետախուզվողը

Մենք «բոլոր» ե՞նք. ինչու են գեներալ Սարոյանն ու մյուսները ավտոմեքենայով մտնում ԱԺ տարածք

Ըստ Մոուրինյոյի՝ այժմ որոշ խաղացողներ ավելի արժանի են խաղալու, քան Մխիթարյանը