Տնտեսական աշխուժությունը չի երեւում. տնտեսվարողները արդեն նույնիսկ վարկեր չեն վերցնում

Այս տարվա առաջին եռամսյակը կարելի է համարել Կարեն Կարապետյանի կառավարության լիարժեք գործունեության մեկնարկային ժամանակաշրջան:

Նոր կառավարության ձեւավորման, իրավիճակին ադապտացվելու, «գույքագրման», ինչպես ասում է Կարեն Կարապետյանը, իրավիճակի «ախտորոշման» ժամանակահատվածը այլեւս ետեւում է: Եվ այս իմաստով կարեւոր է արձանագրել, թե ինչ միտումներ կան տնտեսության մեջ:

Կարապետյանի կառավարության, պատկերավոր ասած ծրագրային բրենդը, ներդրումներն են: ՀՀ տնտեսության աճի հիմնական աղբյուրը այս կառավարությունը տեսնում է ներդրումների կտրուկ աճի շնորհիվ: Որքան են եղել ներդրումները տնտեսության մեջ այս տարվա առաջին եռամսյակում՝ առայժմ հայտնի չէ: Դրանց վերաբերյալ տեղեկատվությունը կհրապարակվի մի քանի շաբաթից միայն: Իհարկե, կարելի է պնդել, որ ներդրումների ակնկալվող հոսքերը կարծես թե չկան: Եթե լինեին, կառավարությունը չէր սպասի դրանց մասին տեղեկությունների հրապարակման վերջնաժամկետին եւ ժամ առաջ կներկայացներ որոշ ցուցանիշներ, որոնք ցույց կտային, որ ներդրումներ կան, եւ Կարեն Կարապետյանի հայտարարած 850 միլիոն դոլարի օտարերկրյա ներդրումների «իրատեսականությունը» մասամբ ապացուցված է: 

Արդեն կան ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած սոցիալ- տնտեսական հիմնական ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են առաջին եռամսյակին: Բայց եթե որպես հիմք ընդունենք այդ տվյալները, ապա սխալվելու հավանականությունը չափազանց մեծ է` այդ կառույցի ներկայացրած ցուցանիշների մեծագույն մասը, մեղմ ասած, վստահություն չի ներշնչում:

Բայց կա տնտեսության մեջ աշխուժությունը ընդունելի ճշգրտությամբ չափելու մի աղբյուր: Խոսքը առեւտրային բանկերի կողմից տնտեսության տրված վարկերի ծավալների մասին է: Եթե տնտեսությունում որոշակի աշխուժություն կա, ապա դա ինչ- որ ձեւով արտահայտվում է նաեւ տրամադրված վարկերի ծավալների վրա: Երբ տնտեսության մեջ աշխուժության դրսեւորումներ են լինում, տրամաբանորեն աճելու են նաեւ վարկերը: Դրանք ունեն որոշակի սեզոնայնություն, ուստի պատկերը ճիշտ ըմբռնելու համար անհրաժեշտ է համեմատականներ տանել անցած տարիների նույն ժամանակահատվածի հետ:

ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է մարտ ամսվա տեղեկագիրը, որտեղ այդ ցուցանիշները ներկայացված են:  Նախ՝ մի քանի տվյալներ: Ըստ այդ տեղեկագրի, առեւտրային բանկերի կողմից օրինակ մարտի վերջի դրությամբ բոլոր ճյուղերին տրված վարկերի ծավալները կազմել են 2 տրիլիոն 199 միլիարդ դրամ: Փետրվարի վերջի համեմատ այդ ծավալը աճել է 67.2 միլիարդ դրամով: Մշակող արդյունաբերության ոլորտում աշխատող տնտեսվարողների վերցրած վարկերը աճել են 3.1 միլիարդ դրամով, գյուղատնտեսությունում` 2.7 միլիարդ դրամով, առեւտրի ոլորտում` 2.3 միլիարդ դրամով եւ այլն: Թվերը մեծ չեն, անշուշտ: Սակայն եթե համեմատենք անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ, ապա նույնիսկ այսպիսի աճը կարող է որոշակի լավատեսություն հաղորդել: 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածում վարկերի ծավալները նույն այս ճյուղերում նվազել էին. մշակող արդյունաբերությունում մոտ 4 միլիարդով, գյուղատնտեսությունում` մոտ 1 միլիարդով եւ այլն:

2015 թ. վիճակը հետեւյալն էր: Գյուղատնտեսության ոլորտում փոքր, մոտ 300 միլիոն դրամի աճ էր արձանագրվել, մշակող արդյունաբերությունում` 5 միլիարդի նվազում, առեւտրի ոլորտում՝ մոտ 2 միլիարդի աճ: 2014 թ. նույն ժամանակահատվածում ցուցանիշները անհամեմատ ավելի բարվոք էին: Մասնավորապես գյուղատնտեսության ոլորտի տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը աճել էր 3.1 միլիարդ դրամով, մոտ 300 միլիոն դրամով աճել էր մշակող արդյունաբերության տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը, առեւտրի ոլորտում վարկերի աճը անցնում էր 3.3 միլիարդ դրամը...:

Մի խոսքով, այս տարվա մարտին տրամադրված վարկերի վիճակագրությունը չնայած ավելի լավատեսական է անցած 2 տարիների համեմատ, սակայն ավելի երկար ժամանակահատվածի կտրվածքով դիտարկելու դեպքում կնկատենք, որ էական փոփոխություններ չկան: Սա, իհարկե, հիմք չի տալիս միանշանակ պնդելու, որ տնտեսության մեջ էական դրական տեղաշարժեր չկան: Բայց եթե տնտեսվարողները վարկ չեն վերցնում իրենց բիզնեսը ընդլայնելու ու արդիականացնելու համար, ապա դա արդեն ինչ- որ բան նշանակում է:

 

Տպել
2026 դիտում

Շահեն Հարությունյանը երեք օր կմնա հոգեբուժարանում

«Արաբկիրում» երեխան մահացել է սրտի արատի պատճառով. տնօրենն ասում է` բժիշկը մարդասպան չէ

Մոր կողմից նորածին երեխային սպանելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ

«ՒՊ»-ը Մանչեսթերի ահաբեկչությունը անվանել է վրեժ «մուսուլմանների հողեր ներխուժելու համար»

Վարորդները իրավախախտումների մասին որոշումները կստանան SMS հաղորդագրության միջոցով

Նորածնին սպանելու մեջ կասկածվում է մայրը. նա երկու անչափահաս երեխա ունի

Տարոն Մարգարյանի պատգամավոր աներորդին երկու ավտոտնակ եւ մեկ մեքենա է գնել

800 հազար դրամ է հատկացվելու սիրիահայ ձեռագործ վարպետներին

Շիրակի մարզպետը հորդորում է գյուղապետերին դատի տալ գյուղացիներին

Սամվել Բաբայանի կալանքը երկարաձգելու որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել

Ինչու է ռեժիսորն ընկել Հրազդանի կիրճը. մանրամասներ նրա առողջական վիճակից

Ինքնաբացարկի դիմում միայն Նիկոլ Փաշինյանն է գրել. Տիգրան Մուկուչյան

Իրանի եւ Ադրբեջանի երկաթուղային ճանապարհների միացումը կարեւոր է. Ռոհանի

«Արցախպրես»-ն իր երրորդ տարեդարձը նշանավորել է մամուլի սրահի բացմամբ

«ՄՅՈՒ»-ն չեղարկել է Եվրոպա լիգայի եզրափակչի նախախաղյա ասուլիսը

«Ես տպավորված եմ Արցախով». Մարգարիտ Բարանկիցեն հյուրընկալվել է ԱրՊՀ-ում

Մայրաքաղաքը կզարդարեն շուրջ 2 միլիոն ծաղիկներով

Ոստիկանները հայտնաբերել են Հրազդան քաղաքում նորածնի դին փողոցում թողած կնոջը

Աննախադեպ պատմական. ու՞ր են մեր փողերը

Միեւնույն է՝ ձնագունդը գլորվում է. զեղումներ պուտինյան թեմաներով