Էդ ձեռնարկությունները պահել էիք, որ ի՞նչ անեիք. ապապետականացումը վերսկսվում է

Կառավարությունը իր անցած շաբաթվա նիստում հավանություն տվեց «Պետական գույքի մասնավորեցման 2017-2020 թվականների ծրագրի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին:

Օրենքի հավելվածի համաձայն՝ մասնավորեցման են ներկայացվելու մոտ 50 ընկերություններ, որոնցից մոտ կեսը մասամբ մասնավորեցված են, եւ պետությունը դրանցում ունի մասնաբաժին: Տարօրինակը այն չէ, որ կառավարությունը այդ օբյեկտները հանում է վաճառքի: Տարօրինակն այն է, որ այդ ընկերությունները դեռ պետական են: Ընդհանրապես, պետք է նկատել, որ մեր նախկին կառավարությունները չափազանց դժկամությամբ են հրաժարվել սեփականությունից: Բացառությունը միայն Բագրատյանի կառավարությունն էր, որի նախաձեռնած զանգվածային սեփականաշնորհումից հետո գործընթացը, կարելի է ասել, կտրուկ դադար առավ:

Հետագայում վաճառքի հանվեցին հիմնականում խոշոր օբյեկտներ եւ բավականին կասկածելի ընթացքով ու արդյունքներով: 2000-ականներին իրականացվող սեփականաշնորհումը ընթանում էր իշխանությունների կողմից նախկինների սուր քննադատությամբ, բայց հենց այդ տարիներին սեփականաշնորհվեցին թանկ ու եկամտաբեր ընկերություններ: Օրինակ, ցեմենտի գործարանները, ավիացիան...: Ու դրանց գերակշիռ մասը, եթե ոչ բոլորը, վաճառվեցին օֆշորներում գրանցված, սակայն մեր օլիգարխներին պատկանող ընկերություններին: Իսկ էներգետիկ ոլորտի ընկերությունները վաճառվեցին հիմնականում ռուսական պետական ընկերություններին: Ընդ որում, այդ ոլորտում էլ ի հայտ եկան օֆշորային ընկերություններ, որոնք «միջանկյալ» գնորդներ էին եւ նպատակը դրանք վերջնական գնորդին` ռուսական պետական ընկերություններին վաճառելն էր: Դրա աչքի ընկնող օրինակներից է ՀԷՑ-ը, որի սկզբնական գնորդը օֆշորային` «Միդլենդ ռեսուրսեզ» ընկերությունն էր:

Մասնավորեցման այսպիսի ընթացքը ուղղակի բացառեց արեւմտյան խոշոր ներդրողների մուտքը Հայաստան: Բոլորը հասկանում էին, որ այսպիսի սեփականաշնորհումը ունի երկու հիմնական նպատակ: Եթե գնորդը տեղի օլիգարխն է, ապա նպատակը սեփական թիմին եկամտաբեր ընկերությունները էժան գներով վաճառելն է, ստացվելիք ստվերային շահույթը մեջ-մեջ անելը եւ այլն: Իսկ եթե խոսքը ենթակառուցվածքային ընկերությունների մասին է, ինչպես օրինակ էներգետիկ խոշոր օբյեկտներն էին, ապա այստեղ նպատակը ռուսական ազդեցություն ուժեղացումն էր, ինչն էլ իրականացավ:

Ու երբ, պատկերավոր ասած, վերջացան եկամտաբեր եւ ենթակառուցվածքային օբյեկտները, սեփականաշնորհման գործընթացը ըստ էության կանգ առավ: Պետական գույքի մասնավորեցման վերջին ծրագիրը ընդունվել է 2006 թվականին եւ մեկ տարվա համար էր: Կոպիտ ասած, սեփականաշնորհման գործընթաց 2007 թվականից հետո չի եղել: Այդ ընթացքում ինչ-որ օբյեկտներ, իհարկե, մասնավորեցվել են: Սակայն գործընթացը, որպես գաղափարախոսություն կամ քաղաքականություն, դադարեցված էր:

Եվ ուրեմն, ինչու է պետությունը այդքան դժվարությամբ բաժանվում իր սեփականությունից: Ակնհայտ է, որ ամենավատ տնտեսվարողը պետությունն է: Չկա Հայաստանում պետական սեփականություն հանդիսացող եւ պետության կողմից կառավարվող որեւէ ձեռնարկություն, որը արդյունավետ կաշխատեր եւ կապացուցեր այս պնդման սխալ լինելը: Փոխարենը նմանատիպ շատ օբյեկտներ ուղղակի բեռ են բյուջեի ու հարկատուների վրա: Իսկ այդ օբյեկտների պետական սեփականություն պահելը հիմնականում երկու նպատակ ունի: Նախ դրանցում առկա գույքը կամաց-կամաց, կամ երբեմն նաեւ շատ արագ «դուրս է գրվում» ու «լեվի» վաճառվում: Իսկ որ ընկերություններն էլ դեռ ինչ-որ կերպ աշխատում են, ծառայում են ծանոթ բարեկամներին աշխատանքի տեղավորելու նպատակին: Մասնավորեցման ծրագիրը, որը հավանության արժանացրեց կառավարությունը անցած շաբաթ, ընդամենը պետության ուսերից այդ բեռը թոթափելու փորձ է, որը թերեւս շատ է ուշացած ու չի տալու սպասվող արդյունքը:

Տպել
7842 դիտում

Շոկային սկիզբը, Յուրայի պոկերը ու ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ջախջախիչ հաղթանակը

Ծեծկռտուք Արտաշատի զինկոմիսարիատում. ըստ քաղաքացու ահազանգի՝ կապիտանը կոտրել է իր քիթը

Պարզաբանումներ եմ պահանջելու Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահներից. Փաշինյանը՝ ՀԱՊԿ նիստի զարգացումների մասին

Ոստիկանությունը օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ Երեւանում հիպնոսի միջոցով փող են կորզում

Ջիբրալթար-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպման մեկնարկային կազմերը

Երկու օր առաջ Հայաստանում էր, հիմա՝ չգիտեմ. Շարմազանովը՝ Տարոն Մարգարյանի գտնվելու վայրի մասին

Աշխարհը չէի փոխի քո հետ. Սիրուշոն շնորհավորել է Լեւոն Քոչարյանի ծնունդը

Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Արսեն Ջուլֆալակյանն ու լրագրողը պարզաբանել են թյուրիմացությունը

Նոր մանրամասներ հոկտեմբերի 27-ին նռնակով կառավարության շենք ներխուժման դեպքից. պարզվել է՝ ով է նա

Արցախի պետնախարար Մարտիրոսյանն ընդունել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողների

Այդ տարածքը իմն է, իմ սեփականությունն է. Լոռու մարզպետը՝ սեփական ատամնաբուժարան կառուցելու մասին

Մարկոս Պիզելին՝ Ղազախստանի առաջնության լավագույն ֆուտնոլիստ

Քաղաքապետն ընդունել է ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկիին

Վաչագան Ղազարյանը ցուցմունք է տվել. քննարկվում է կրկին գրավի միջնորդությամբ հանդես գալու տարբերակը

Ավան վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել

23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությամբ Սիմոն Մարտիրոսյանն ու Գոռ Մինասյանը կպարգեւատրվեն

Հույս ունեմ կկարողանանք Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից` ինչով ենք զբաղվում. Փաշինյան

Հայ մարզիչը ղազախական ակումբի մանկապատանեկան ֆուտբոլը ղեկավարելու ու Հենոյի գեղեցիկ քայլի մասին