Նախընտրական շրջանում պաշտոնական տվյալներով 72 մլն դոլար է ներհոսել Հայաստան

02/06/2017 schedule15:47

Հայաստան ուղարկվող մասնավոր տրանսֆերտների ծավալների անհասկանալի ցատկեր էին գրանցվում վերջին ամիսներին: Անցած տարվա դեկտեմբերից սկսած տրանսֆերտների ծավալները սկսեցին կտրուկ աճել այն դեպքում, երբ վերջին 2 տարիների ընթացքում դրանց ծավալները զգալի անկում էին գրանցում անընդմեջ:

Նավթի գների անկումը եւ Արեւմուտքի կողմից Ռուսաստանի դեմ սկսված պատժամիջոցները հանգեցրին նրան, որ մասնավոր տրանսֆերտների ներհոսքը Հայաստան կտրուկ նվազի: Խնդիրն այն է, որ տրանսֆերտների մեծագույն մասը` ավելի քան 80 տոկոսը, Հայաստան է գալիս Ռուսաստանից: Եւ այդ երկրում սկսված ֆինասատնտեսական լուրջ ճգնաժամի պատճառով արտագնա աշխատանքի մեկնած, կամ արդեն բնակություն հաստատած մեր հայրենակիցները գնալով ավելի քիչ գումարներ էին ուղարկում իրենց` Հայաստանում մնացած հարազատներին ու մտերիմներին:

Թե ինչ մասշտաբների մասին է խոսքը, բերենք հետեւյալ ցուցանիշները: 2013 թվականին Հայաստան մուտք գործած մասնավոր տրանսֆերտների ծավալը (զուտ ներհոսքը) կազմել է 1.4 միլիարդ դոլար: 2014-ին, երբ ՌԴ տնտեսության վիճակը արդեն այնքան էլ լավ չէր, տրանսֆերտների ծավալը կազմեց արդեն 1.2 միլիարդ: 2015-ին, երբ նավթի գները գահավիժեցին եւ դրան զուգահեռ նաեւ սկսվեցին պատժամիջոցները, տրանսֆերտների ծավալը կազմեց արդեն 870 միլիոն դոլար: 2016-ին ավելի նվազեցին` 715 միլիոն դոլար: Սա ամբողջ տարվա կտրվածքով:

Սակայն անցած տարվա դեկտեմբերին անսպասելիորեն տրանսֆերտների ծավալը կտրուկ աճեց: Եթե 2015-ի դեկտեմբերին Հայաստան էր ուղարկվել 40 միլիոն դոլար, ապա 2016-ի դեկտեմբերին արձանագրվեց 66 միլիոն դոլար, այսինքն՝ 1.7 անգամ աճեց: Տրանսֆերտների ծավալների նման ցատկ երբեք չէր արձանագրվել նախկինում: Եւ դա այն դեպքում, երբ դեկտեմբերին նախորդած ամիսներին տրանսֆերտների ծավալները շարունակում էին սահուն նվազել:

ՀՀ Կենտրոնական բանկը որեւէ կերպ չմեկնաբանեց, թե ինչով է պայմանավորված տրանսֆերտների ծավալի նման ցատկը: Հնչեցին ենթադրություններ, թե դա պայմանավորված է բանկային համակարգում ԿԲ-ի առաջադրած նոր պայմաններով, ըստ որի` Հայաստանում գործող բանկերի կապիտալի նվազագույն շեմը պետք է բարձրանար 6 անգամ` 5 միլիարդ դրամից հասնելով 30 միլիարդի: Ենթադրվում էր որ որոշ բանկերի սեփականատերեր մեծ գումարներ էին փոխանցել եւ դրանք իրավական տեսակետից մասնավոր տրանսֆերտներ էին համարվում: Բայց երբ այս տարվա հունվարին էլ գրանցվեց տպավորիչ աճ, կասկածները խորացան: 2016 թվականի հունվարին տրանսֆերտները կազմել էին 19 միլիոն դոլար, այս տարվա հունվարին` 41 միլիոն: Աճը` ավելի քան երկու անգամ: Այս տարվա առաջին երեք ամիսներին տրանսֆերտների ծավալը անցած տարվա նույն ամիսների համեմատությամբ աճեց 36 միլիոն դոլարով, կամ 40 տոկոսով:

Կենտրոնական բանկը հիմա էլ սկզբունքորեն չի մեկնաբանում ու պարզաբանում թե այդ ինչ պատահեց, որ տրանսֆերտները այդպես աճեցին: Տնտեսագիտական միակ բացատրությունը կարող էր լինել այն, որ Ռուսաստանում տնտեսական վիճակը կտրուկ լավացել է, փողը այդ երկրում էլի հոսում է գետերով...: Բայց նման բան չի եղել: ՌԴ-ում տնտեսական ճգնաժամը շարունակվում է, եւ արդեն ձեռք է բերել երկարաժամկետ` համակարգային բնույթ, փող էլ, պատկերավոր ասած, չկա:

Եւ ուրեմն ի՞նչ պատահեց, որ տրանսֆերտները այդպես աճեցին: Տեղի է ունեցել միայն ու միայն մի իրադարձություն, որը կարող էր ազդել տրանսֆերտների ծավալների վրա: Ապրիլի երկուսին Հայաստանում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրություններ: Ու թերեւս ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ, որ այդ ընտրությունների շրջանում մասնավորապես իշխող կուսակցությունը հսկայական, աննախադեպ մասշտաբներով փող ծախսեց, հիմնականում ընտրակաշառքների տեսքով: Հաշվի առնելով, որ իշխող կուսակցությունը սերտաճած է օլիգոպոլ եւ կրիմինալ համակարգի հետ, իսկ այդ համակարգն էլ իր հերթին լայնորեն ինտեգրված է Ռուսաստանի հետ: Այսինքն` նախընտրական եւ ընտրական ոչ լեգալ ծախսերի համար անհրաժեշտ ահռելի գումարների մի մասը, ըստ ամենայնի, եկել է Ռուսաստանից: Եթե դա ճիշտ է, ապա ընտրություններից անմիջապես հետո այդ հոսքը պետք է դադարած լիներ:

Դրանում համոզվելու համար նայում ենք, թե ինչ տվյալներ է հրապարակել ՀՀ Կենտրոնական բանկը: Ամենաթարմ տվյալներով ապրիլին Հայաստան ուղարկված մասնավոր տրանսֆերտների ծավալը (զուտ ներհոսքը) կազմել է 23 միլիոն դոլար: Անցած տարվա ապրիլին այդ ցուցանիշը 38.6 միլիոն դոլար էր: Այսինքն` այս տարվա ապրիլին տրանսֆերտները կրկին նվազել են` մոտ 40 տոկոսով: Այսինքն` ապրիլին ամեն ինչ վերադարձել է «ի շրջանս յուր», տրանսֆերտների նվազման դինամիկան կրկին շարունակվել է:

Եւ ուրեմն ամփոփենք: Անցած տարվա դեկտեմբերից սկսած 4 ամիս շարունակ մասնավոր տրանսֆերտների տեսքով Հայաստան են եկել սովորականից շատ ավելի մեծ գումարներ: Նույն այդ 4 ամիսներին իշխող կուսակցությունը նախապատրաստվում էր իր համար ամենակարեւոր ընտրություններին: Այս ընթացքում միայն մասնավոր տրանսֆերտների տեսքով եկած լրացուցիչ գումարը կազմել է ավելի քան 70 միլիոն դոլար: Սրան պետք է ավելացնել այն ահռելի գումարները, որ ծախսվել են ներքին աղբյուրներից: Չենք զարմանա, եթե պարզվի, որ իշխող ու եւս մի խոշոր կուսակցություն ընտրությունների վրա ծախսած լինեն մի 150-200 միլիոն դոլար: Ընդ որում, խոսքը ոչ լեգալ ծախսերի մասին է` ընտրակաշառքների, փողային այլ «արիշ-վերիշների» ու «տասովկաների»...Իսկ օտարերկրյա ներդրումների զուտ ներհոսքը այդ նույն ընթացքում եղել է բացասական:

Այս ֆոնին հատկապես ուշագրավ է դառնում հենց այդ կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանի սրտաճմլիկ ելույթը ԱԺ-ում երկրի զարգացման տեսլականների վերաբերյալ: Կզարգանա, բա չէ՞:

Տպել
4395 դիտում

Շոկային սկիզբը, Յուրայի պոկերը ու ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ջախջախիչ հաղթանակը

Ծեծկռտուք Արտաշատի զինկոմիսարիատում. ըստ քաղաքացու ահազանգի՝ կապիտանը կոտրել է իր քիթը

Պարզաբանումներ եմ պահանջելու Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահներից. Փաշինյանը՝ ՀԱՊԿ նիստի զարգացումների մասին

Ոստիկանությունը օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ Երեւանում հիպնոսի միջոցով փող են կորզում

Ջիբրալթար-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպման մեկնարկային կազմերը

Երկու օր առաջ Հայաստանում էր, հիմա՝ չգիտեմ. Շարմազանովը՝ Տարոն Մարգարյանի գտնվելու վայրի մասին

Աշխարհը չէի փոխի քո հետ. Սիրուշոն շնորհավորել է Լեւոն Քոչարյանի ծնունդը

Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Արսեն Ջուլֆալակյանն ու լրագրողը պարզաբանել են թյուրիմացությունը

Նոր մանրամասներ հոկտեմբերի 27-ին նռնակով կառավարության շենք ներխուժման դեպքից. պարզվել է՝ ով է նա

Արցախի պետնախարար Մարտիրոսյանն ընդունել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողների

Այդ տարածքը իմն է, իմ սեփականությունն է. Լոռու մարզպետը՝ սեփական ատամնաբուժարան կառուցելու մասին

Մարկոս Պիզելին՝ Ղազախստանի առաջնության լավագույն ֆուտնոլիստ

Քաղաքապետն ընդունել է ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկիին

Վաչագան Ղազարյանը ցուցմունք է տվել. քննարկվում է կրկին գրավի միջնորդությամբ հանդես գալու տարբերակը

Ավան վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել

23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությամբ Սիմոն Մարտիրոսյանն ու Գոռ Մինասյանը կպարգեւատրվեն

Հույս ունեմ կկարողանանք Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից` ինչով ենք զբաղվում. Փաշինյան

Հայ մարզիչը ղազախական ակումբի մանկապատանեկան ֆուտբոլը ղեկավարելու ու Հենոյի գեղեցիկ քայլի մասին