Չարչարանաց ուղի. դատապարտել են հանցագործի փոխարեն

13/09/2017 schedule15:55

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի սեպտեմբերի 11-ի համարում

Լոռու մարզի Սարատովկա գյուղի բնակիչ Արմեն Պողոսյանի քրգործը արդարադատության պատմության ամենադաժան ու ամենաուսանելի գործերից է: Այս պատմությանը դեռ շատ կանդրադառնան, կվերլուծեն ու, հուսով ենք, հետեություններ կանեն: Կատակ բան չէ՝ չկատարած հանցանքի համար մարդը դատապարտվել է 15 տարի ազատազրկման, որից 5,5 տարին անցկացրել է Կոշի գաղութում եւ միայն պատահականության շնորհիվ՝ իրական հանցագործի բռնվելու ու խոստովանության հետեւանքով ժամկետից շուտ ազատ արձակվել: Պատկերացնելն անգամ սարսափելի է, թե Սարատովկայի 23-ամյա նախրապան Արմեն Պողոսյանն ու իր հարազատներն ինչեր են քաշել այդ 5,5 տարիների ընթացքում՝ ինչ չարչարանաց ուղի են անցել:

Ոճրագործություն

1999-ի սեպտեմբերի 1-ը Սարատովկա գյուղի համար չարագուշակ օր էր: Այդ օրը Ղանդիլյանների դուստրը՝ 12-ամյա Գեղեցիկ Ղանդիլյանը, դպրոցից վերադառնալուց հետո գնացել էր կորած հորթերին փնտրելու եւ չէր վերադարձել: Ծնողներն ու գյուղացիները երկար փնտրել էին նրան՝ ապարդյուն: 40 օր անց՝ հոկտեմբերի 7-ին աղջկա դիակը գտան գյուղի քարհանքում. գյուղացիներից մեկը այդտեղով անցնելիս գարշահոտ էր զգացել եւ քարերի արանքից հայտնաբերել աղջկա դիակը: Քննությունը ցույց տվեց, որ նրան բռնաբարել են, ապա դանակի 2 հարված հասցնելով՝ սպանել ու թաքցրել քարերի տակ: Կասկածները կանգ առան աղջկան վերջին անգամ տեսած հովվի՝ Արմեն Պողոսյանի վրա, որն աղջկան փնտրողներին միամտաբար հայտնել էր, որ տեսել է նրան գյուղի մոտակայքի խողովակների վրայով անցնելիս:

Հենց հոկտեմբերի 7-ի ուշ երեկոյան նրան տարել են ՆԳ բաժին եւ այլեւս բաց չեն թողել: Տղայի խոշտանգումների մասին վկայող բազմաթիվ ապացույցներ կան գործում. մեկուսարանից դեղ են ուզել՝ ծեծից թարախակալած ականջը բուժելու համար, գործում «քսիֆ» կա, որը նա ուղարկել է ծնողներին՝ գրելով. «Ես անմեղ եմ, այս գործն ինձ վրա սարքել են»: Կան նրա բազմաթիվ բողոք-դիմումները, որոնք գրվել են հետագայում՝ խոշտանգումների վտանգը վերանալուց հետո: Սակայն մինչ այդ՝ դաժան ծեծի ու սպառնալիքների արդյունքում (սպառնացել են, որ մի քանի ուրիշ սպանություններ կդնեն վրան եւ այլն) նա խոստովանական ցուցմունքներ է ստորագրել: Ընդ որում, դաժան ծեծի ու ծաղրի են ենթարկել նաեւ նրա եղբորը՝ Արտակին, որը դեպքի օրը Արմենի հետ է եղել:

Նրա վրա անգամ շուն են բաց թողել: Սակայն Տաշիրի դատախազության քննիչ Ն.Միքայելյանն ու դատախազ Սուքիասյանը միայն գրավոր ցուցմունքներով չեն բավարարվել: Նրանք «հանցագործին» տարել են դեպքի վայր, որ նա անձամբ ցույց տա, թե որտեղ եւ ինչպես է բռնաբարել ու սպանել երեխային, եւ տեսագրել են այդ ցուցմունքները: Այդ տեսագրության ժամանակ Արմենը արտասվելիս է եղել: Գործը բացահայտելու մարմաջով տարված քննիչը տեսագրումից առաջ մանրամասն բացատրել է, թե ինչն ինչպես է արել հանցագործը, եւ ստիպել է, որ զոհը սերտի այդ ամենը, որ տեսախցիկի առաջ չսխալվի:

Կեղծ ապացույցներ

Սակայն, քանի որ ուղղակի վկաներ չկային, նաեւ երաշխիք չկար, որ հանցանք չկատարած տղան մինչեւ վերջ կպնդի ինքնախոստովանական-ինքնազրպարտչական ցուցմունքները, ուստի քննչական մարմինն ավելի հեռուն է գնացել՝ կեղծվել են փորձաքննությունների արդյունքներն ու իրեղեն ապացույցները: Նախ, ձեւակերպել են՝ իբր Արմեն Պողոսյանի գրպանից գտան այն ծալովի դանակը, որով նա կատարել է սպանությունը, ապա դատահետքաբանական փորձաքննություն են նշանակել, եւ փորձագետ Է.Բաբայանը սեւով սպիտակի վրա գրել է, որ Գեղեցիկ Ղանդիլյանի վնասվածքները համընկնում են դանակի կառուցվածքին: Սակայն սա գործով անցնող միակ փորձագետը չէ, որ կեղծ ապացույցներ է սարքել: Բոլոր փորձագետները, որոնք նախապես զգուշացվել են «ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու դեպքում նախատեսված պատասխանատվության մասին», գնացել են անմեղ մարդուն կործանելու՝ քննիչների թելադրանքով եզրակացություն տալու ճանապարհով:

Դատակենսաբանական փորձաքննության եզրակացությամբ (փորձագետ Հ.Հարությունյան) «հաստատվել է», որ աղջկա դիակի վրա հայտնաբերված մազը համապատասխանում է Արմեն Պողոսյանի սեռական օրգանների մազին, իսկ շորի վրա հայտնաբերված սերմնահեղուկը Արմեն Պողոսյանինն է: Ետ չի մնացել նաեւ քրեագիտական փորձաքննությունը, որը «հայտնաբերել է», որ Գեղեցիկ Ղանդիլյանի հագուստի վրա հայտնաբերված մանրաթելերը համընկնում են Արմեն Պողոսյանի սպորտային անդրավարտիքի գործվածքի մանրաթելերին: Այս վայ փորձագետներին լրացրել են դատական հոգեբույժները, որոնք գրել են, որ Պողոսյանն իրենց պատմել է, թե բռնաբարության եւ սպանության հեղինակն ինքն է եւ զղջում է դրա համար: Նրանք նաեւ «պարզել են», որ Պողոսյանը հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապում, հիվանդագին խանգարումներ չի ունեցել եւ արարքի կատարման պահին մեղսունակ է եղել:

Մի դատիր

Լոռու մարզի առաջին ատյանի դատավոր Գ.Գագիկյանը, քրեական գործերով վերաքննիչ դատարանը՝ Գ.Մելիք-Սարգսյան, Ռ.Ազարյան, Տ.Սահակյան կազմով եւ քրեական գործերով վճռաբեկի պալատը՝ Մհեր Խաչատրյանի նախագահությամբ, փաստորեն առանց խորանալու, առանց ամբողջական դատաքննություն կատարելու, անարդար դատավճիռ են կայացրել՝ Ա.Պողոսյանին դատապարտելով 15 տարի ազատազրկման: Նրանք, բացի ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքները վկայակոչելուց, հիշատակել են փորձաքննությունների արդյունքները եւ այժմ էլ արդարանում են, թե՝ մենք ի՞նչ կարող էինք անել, փորձագետները հաստատել են տղայի մեղքը: Իրականում՝ հենց փորձաքննությունները բազում հարցեր են առաջացրել Արմեն Պողոսյանի գործով զբաղվող Արթուր Սաքունցի եւ Միքայել Դանիելյանի մոտ, որոնք խիստ հետեւողականորեն պայքարել են անմեղ տղայի արդարացման համար եւ արել գրեթե անհնարինը:

Մասնավորապես՝ Հելսինկյան ասոցիացիան իր միջոցներով դիմել է անկախ փորձագետի՝ վրաց հայտնի դատափորձագետ Մայա Նիկոլաշվիլուն, որը գործի նյութերի հիման վրա իր կարծիքն է ուղարկել՝ տարակուսանք հայտնելով, որ 40 օր նեխած դիակի վրա փորձագետները սերմնահեղուկ են հայտնաբերել. «Դա սպիտակուցային նյութ է եւ շատ արագ է քայքայվում»: Նաեւ իր զարմանքն է հայտնել, որ չնայած փորձագետը չի կարողացել պարզել մահվան պատճառը (դիակի նեխման պատճառով), սակայն բռնաբարությունն ու սպանությունը՝ որպես մեղադրանք արդեն առաջադրել են Պողոսյանին: Դատարանները Նիկոլաշվիլու կարծիքը պարզապես արհամարհել են եւ հենվել սեփական՝ «փորձված» մասնագետների կարծիքի վրա: Դատարանները նաեւ արհամարհել են դատարանում Արմենի տված ցուցմունքները՝ խոշտանգումների մասին, որոշել են, որ դրանք «պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով են տրվում»:

Մեղադրական դատավճռի կայացման գործում իր ներդրումն ունի նաեւ մամուլը: Ուղղակի սարսռում ես՝ կարդալով այս գործին նվիրված հոդվածները: «Ընդամենը 22 տարեկան մի տղա այնպիսի հանցանք է գործել, որից հետո մոռացում չկա: Եւ ամեն բան ժխտելն էլ փրկություն չէ, ինքն իրենից, իր ներսը լափող քայքայումից ո՞ւր պիտի փախչի». այս կարգի մի գեղարվեստական-մեղադրական հոդված է գրել «02»-ը: «Նախրապանը ամեն միջոցի դիմեց ջրից չոր դուրս գալու համար, չքմեղ ձեւացավ, նույնիսկ այլուրեքության հարց առաջ քաշեց, բայց անկարող եղավ խուսափել քրեական պատասխանատվությունից»,- գրել է «Հայաստանը»:

Իսկ անմեղ դատապարտվող տղան այդ օրերին վերջին ճիգերն էր գործադրում՝ գրելով վերադաս ատյանին. «Խնդրում եմ, հավատացեք, որ առաջիկայում՝ թեկուզեւ իմ անմեղ տեղը դատվելուց հետո, այդ շրջանին էլ ավելի մեծ աղետ է սպասվում այն հանցագործի կողմից, որը գուցե հետեւում էր ողջ դատական պրոցեսին, կհետեւի նաեւ գործի հետագա ընթացքին՝ հավատալով, որ արդարադատությունն իրեն կօգնի հետագայում էլ ավելի ոճրագործություններ կատարել, քանի որ օրենքն իր կողմն է»: Հինգ տարի անց տղայի կանխատեսումը կատարվեց. Գեղեցիկ Ղանդիլյանին բռնաբարած ու սպանած մարդը (ազգությամբ եզդի) նմանատիպ մեկ այլ հանցագործության վրա բռնվելով՝ խոստովանեց իր նախկին հանցանքը, ինչի շնորհիվ էլ Արմեն Պողոսյանի գործը բեկանվեց (99-ին գրած վերաքննիչ բողոքում Պողոսյանը դատարանի ուշադրությունն էր հրավիրել դեպքի օրը մոտակայքում խոտ հնձող եզդիների վրա): Սակայն նրա գործը սարքած քննիչը, դատախազը, դատավորները, փորձագետները դեռեւս պատժված չեն, եւ Արմեն Պողոսյանին ու նրա ընտանիքին պատճառված վնասները փոխհատուցված չեն:

Արմինե Օհանյսն

Տպել
726 դիտում

Իսպանիայի հավաքականը ԱԱ 2018-ում հազիվ փրկվեց խայտառակությունից

ՍԱՊԾ աշխատակիցները դժգոհ են ղեկավարի ընտրության կարգի կազմակերպումից, դիմում են վարչապետին

Հորդառատ անձրևի պատճառով մարվել է Մեծ Եղեռնի հուշահամալիրի Հավերժական կրակը

Թող իմ անվան տակ հավայի չքցեն, որ իմ տնից զենք են հանել. Նորատուսցի Արա

ՀԱԱ տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանին պարտադրված հրաժարականի պահանջին դեմ են արխիվի աշխատակիցները

Արցախի կառավարությունը որևէ մեքենա չի հատկացրել ԵԿՄ-ին. պարզաբանումներ՝ Ա. Հարությունյանից

Բնավ զարմացած չեմ, սահմռկեցուցիչ բաներ եմ լսել Մանվել Գրիգորյանի մասին. Սեդա Մելքոնյան

Պետավտոտեսուչին իբրեւ կաշառելու համար քաղաքացուց 3000 դոլար է հափշտակվել. 3 մեղադրյալ կա

Հայաստան-ԵՄ համագործակցությամբ կարագացվի վիզաների ազատականացման, ազատ տեղաշարժի գործընթացը

Զինծառայողների իրավունքների եւ հաշմանդամության կարգի հետ կապված բողոքներ Գեղարքունիքում

Չեխովի անվան դպրոցը չունի տարրական կրթության լիցենզիա. ազդեցիկ կապերն այլեւս չեն գործելու

Զորամասի հրամանատար գնդապետը և 3 անձ մեղադրվում են բենզին հափշտակելու, անգործության համար

Որոշ դպրոցներ չունեն կրթություն տրամադրելու իրավունք. ԿԳՆ-ն շրջաբերական է ուղարկել

Քրեական հետապնդում է հարուցվել 23 գյուղապետի նկատմամբ. 25.5 մլն դրամի վնաս փոխհատուցվել է

Նախարարը պահանջել է Արխիվի տնօրենի հրաժարականը, դիմել գլխավոր դատախազին. քրգործ կհարուցվի՞

Էլեկտրաէներգիայի սակագինը մասնակի կփոխհատուցվի. «Տաշիր» խմբի հայտարարությունը

Ի պատասխան Կինոլոգիական միության նախագահի բաց նամակի ՊԵԿ-ը հայտարարությամբ է հանդես եկել

Մանվել Գրիգորյանի պատժամիջոցները. ո՞վ է համացանցում հայտնված սկանդալային լուսանկարի մարդը

Սեյրան Օհանյանը որպես վկա հարցաքննվել է՝ ՊՆ-ում չարաշահումների գործով

Խուզարկվել են մի քանի տասնյակ օրենքով գողերի, քրեական հեղինակությունների տներ (տեսանյութ)