Կպայքարենք: Եթե միայն այդ օրը զբաղված չլինենք. Լիլիթ Ավագյանի հոդվածը

20/10/2017 schedule15:15

Երբ մի թեմայով սկսում են ամիսներով, տարիներով ջուր ծեծել, այն դադարում է հետաքրքիր ու ակտուալ լինել, եւ հասարակությունը ենթագիտակցորեն պատրաստվում է տվյալ խնդրի ցանկացած հանգուցալուծմանը, միայն թե չտեսնի կամ չլսի մահու չափ ձանձրացրած նույն մտքերը, նույն գնահատականներն ու նույն դեմքերին: Այդպես «հաջողվեց» հասարակության հետաքրքրությունների շրջանակից դուրս դնել անգամ հոկտեմբերի 27-ի սպանություններն ԱԺ-ում: Պատճառը թերեւս այն է, 1999-ի հոկտեմբերի 27-ից հետո, 18 տարի անց, կատարվածի մասին գիտենք նույնքան, որքան հանցագործության օրը:

Այդպես է նաեւ մարտի 1-ի իրադարձությունների առումով: Հազարավոր մարդկանց աչքի առաջ, օրը ցերեկով, իրավապահները հարձակվեցին խաղաղ ցուցարարների վրա, ծեծեցին, ջարդեցին նրանց, սակայն որեւէ մեկը, անգամ ԱԺ-ի՝ Մարտի մեկի իրադարձությունները քննող եւ սիզիֆյան աշխատանքի սիրահար հանձնաժողովը, այդպես էլ չհաջողեց գոնե պարզել՝ իրավաչա՞փ էին իրավապահների գործողությունները, թե՞ ոչ: Տասը մարդ զոհվեց, եւ այսօր կարելի է վստահ պնդել, որ որեւէ մեկին այդպես էլ սպանության մեղադրանք չի առաջադրվի, քանի որ մարդասպանը պարզապես կատարել է «կրա՜կ» հրամանը: Հասարակական պահանջ էլ արդեն չկա: Միակ մարդը, որ այդ մասին այսօր էլ հետեւողականորեն խոսում է, ՀՀ Քաղաքացի Վարդգես Գասպարին է:

Նույն տրամաբանությամբ, երբ Ղարաբաղյան պատերազմից մեկ կամ մի քանի ամիս անց որեւէ մեկին ասվեր, որ ազատագրված տարածքները՝ Հայաստանի իշխանությունների համաձայնությամբ, վերադարձվելու են ադրբեջանցիներին, տեղում կարող էր եւ արյունահեղություն լինել: Այսօր, հրադադարից 23 տարի անց, հողերի վերադարձի հարցը ցավոտ է, սակայն ականջի համար՝ արդեն սովորական: Անգամ կոնկրետ նշվում է՝ քանի շրջան:

«Սասնա ծռեր» խմբավորման՝ ՊՊԾ գունդը գրավելուց հետո քաղաքացիները հազարներով դուրս եկան փողոց, բախումներ եղան ցուցարարների ու ոստիկանների միջեւ, տասնյակ մարդիկ հիվանդանոցում հայտնվեցին: Սարի թաղում բնակիչների ու ոստիկանների բախումից հետո թաղամասի բնակիչներ ձերբակալվեցին: Այսօր էլ «Սարի թաղի» գործով մարդիկ են կալանավորված՝ իրենց իրավունքները ոստիկաններից պաշտպանելու համար: Եվ նրանք ու նրանց հարազատները միայնակ են, քանի որ մեր հետաքրքրությունն արդեն նվազել է այդ գործի հանդեպ:

Այսօր «Սասնա ծռերի» դատավարությանը հետեւում ենք այնպես, իմիջիայլոց: Նախօրեին տարածվեց լրատվություն, թե «Սասնա ծռեր» խմբի անդամ, 27-ամյա Թաթուլ Թամրազյանը, հացադուլ է սկսել, քանի որ, ինչպես նրա փաստաբանն է պնդում, նրա առողջական վիճակը անհամատեղելի է «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պայմաններին: Լուրն ընկալում ենք իբրեւ օրվա լրահոսի մաս:

Ստացվում է այնպես, որ Ժամանակը իշխանությունների օգտին է աշխատում: Հասարակությունն արագ մոռանում է, հաշտվում է իրականությանը, ինչը եւ նրանից ակնկալվում է:

Հասարակությունը, քաղաքական վերնախավը, նաեւ ընդդիմությունը ամենից շատ զգուշանում են կտրուկ փոփոխություններից: Որքան էլ բոլորս ծայրահեղ ենք խոսքերում, նույնքան պահպանողական ենք գործերում: Փոփոխությունը, մեր ընկալմամբ, նշանակում է անորոշություն: Նրանք, ովքեր կոչված են անել այդ փոփոխությունները, հստակ նպատակներ չունեն: Նաեւ բավականաչափ վստահելի չեն: Պատրաստ չէ նաեւ հասարակությունը: Ավելի կոնկրետ` հասարակության անդամներից յուրաքանչյուրը: Քանի որ դրա համար ամենքիցս պահանջվում է լրացուցիչ ճիգ:

Եվ իշխանությունը դա լավ հասկանում է եւ օգտվում մեր հոգնածությունից: Ընտրությունների ընթացքը, դրան հաջորդող իրադարձությունները, թանկացումները, իրավազրկությունը թեեւ լուրջ ազդանշան են հասարակության ակտիվության, ըմբոստության համար, սակայն, միեւնույն է, իրականությանն արձագանքում ենք հոգոցներով ու հառաչելով: Պայքարի այլ գործիքներ առայժմ չունենք:

Մարդկանց հոգնածությունը, հիասթափությունը, անտարբերությունը իշխանություններին թույլ են տալիս չընկալել հասարակությունն` իբրեւ գործոն: Իշխանություններն իրենց որոշումները վերեւից իջեցնում են միայն այն ժամանակ, երբ դրանք կնքված ու ստորագրված են: Ժողովրդի համար կարեւոր խնդիրները որոշվում են փակ դռների ետեւում` շրջանցելով հասարակությանը:

 Մենք ձանձրանում ենք հետեւողականորեն քննարկել որեւէ հարց եւ հասնել դրա լուծմանը: Բոլորը սպասում են, որ իրենց կկազմակերպեն, կհամախմբեն, կնշանակեն հանդիպման օրն ու ժամը եւ դեռ տասը րոպե առաջ էլ զանգ կտան, կհիշեցնեն: Եվ մենք էլ անպայման կգնանք... Անպայմա՛ն, եթե հանկարծ այլ կարեւոր գործ չպատահի:

Մեր իրականությունն այնքան հիշեցնում է Մաքս Ֆրիշի «Բիդերմանն ու հրկիզողները» գործը: Մի քաղաքում շատ հաճախ հրկիզումներ են լինում: Բոլորը, այդ թվում՝ ոստիկանները, գիտեն՝ ովքեր են հրկիզողները: Սակայն վախենում են այդ մասին բարձրաձայն ասել: Յուրաքանչյուրը մտածում է. «Ինչ խոսք, այն, ինչ անում են այս սրիկաները, սարսափելի է: Վաղուց ժամանակն է դրանց սատկացնել»: Բայց յուրաքանչյուրը նաեւ մտածում է, որ գուցե վատ չի լինի սիրալիր լինել հանցագործների հանդեպ, եւ, հնարավոր է, հրդեհները անձամբ իրենց շրջանցեն:

Շքեղ առանձնատան տիրոջ՝ Բիդերմանի տան դուռը թակում են: Ներս է մտնում մկանուտ ու լկտի պահվածքով մեկը՝ պահանջելով իրեն կերակրել: Ապա եւ ապաստան տալ: Բիդերմանը գիտի՝ սրիկա հրկիզողն է, բայց որոշում է սիրաշահել նրան՝ վստահ, որ այդ դեպքում սրիկան իր հետ եւս փոխադարձաբար սիրալիր կլինի: Եվ նրան հրավիրում է իր տանը կազմակերպած խնջույքին: Խնջույքի ամենաթեժ պահին Բիդերմանի տունը հրդեհվում է: Բիդերմանն ու կինը հայտնվում են դժոխքում: Ու մինչեւ օրս էլ սատանայից պահանջում են փոխհատուցել իրենց կրած նյութական ու բարոյական վնասները: Առայժմ՝ ապարդյուն...

Տպել
17914 դիտում

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է Դոնալդ Թրամփի կողմից տրված ընդունելությանը

Բողոք չունենք. Մխիթարյանի մայրը՝ տղայից դիվանագիտական անձնագիրը վերցնելու մասին

Ինչպե՞ս են լուծվելու մայրաքաղաքի տրանսպորտային խնդիրները. մանրամասնում է Սրբուհի Ղազարյանը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Տաջիկստան

Զորակցեք ու աջակցեք ՀՀ նոր եւ ժողովրդական կառավարությանը. կոչ Եվրամիության կառույցներին եւ միջազգային հանրությանը

Ավտովթար Լոռիում. հիվանդանոց տեղափոխված վիրավորները բրիտանացիներ են

Պուտինը դժվար թե մինչեւ տարեվերջ ժամանի Հայաստան. ՌԴ-ից արձագանքել են ՀՀ ԱԳՆ-ի հայտարարությանը

Երեւանում քննարկվել են երեխաների հանդեպ բռնությանը վերջ դնելու ճանապարհային քարտեզը

Սարգսյանը ֆրանսիական Dassault ընկերության հետ համատեղ գործակցության կոնկրետ ծրագրի մասին է պայմանավորվել

Զինծառայողի նկատմամբ բռնություն է գործադրվել. նրա մահվան դեպքով մեղադրանք է առաջադրվել համածառայակցին

Հայաստանում կհիմնվի ADS ընկերության ֆինանսական ծառայությունների տարածաշրջանային կենտրոն. հանդիպում Փարիզում

Գյումրիում քննությունների չեկած ուսանողները դիպլոմ են ստացել, կրթաթոշակները յուրացվել են. դատախազություն

Ինչո՞ւ է Մխիթարյանից վերցվել դիվանագիտական անձնագիրը

Նուրբ եւ սկզբունքային հարց. ի՞նչ է լինելու հուլիսի 5-ի հետ

Ի՞նչ է տեղի ունեցել. կարեւորը՝ անփորձանք տուն գամ

Ինչո՞ւ չմեկնեց. արա, մենք զանգի ենք սպասում

Փաստարկները օդից բերված չէին, պետք է փորձենք տարբերակներ գտնել. գյուղնախարար

Պաշտոնի չարաշահո՞ւմ է եղել Ավանի մշակույթի տանը. ում քույրն է 2008-ից «ընտրված» տնօրենը

«Սպիտակ»-ը արցունքների մասին չէ. տեղի ունեցավ երկրաշարժի 30-րդ տարելիցին նվիրված ֆիլմի պրեմիերան

Մենք գլուխներս կախ չենք ստորագրի ամեն մի փաստաթուղթ եւ չենք սեղմի ամեն մի կոճակ. Արման Աբովյան