Մեկ էլ տեսար՝ խղճացին. երկու քարի արանքում

12/11/2017 schedule14:40

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 12-ի համարում

«Բաշխիչ ցանցերը վաճառելու համար անհրաժեշտ է ստանալ կառավարության համաձայնությունը: Բայց նման համաձայնություն ստանալու նպատակով՝ մեզ առայժմ ոչ ոք չի դիմել»,- բաշխիչ ցանցերի հնարավոր վաճառքի մասին մեր հարցին այսպես պատասխանեց ՀՀ էներգետիկայի նախարար Արմեն Մովսիսյանը: Սա, ըստ էության, ԲՑ-երի վաճառքի շուրջ պտտվող լուրերի մասին պաշտոնական միակ մեկնաբանությունն է, որ կարող է հնչել: Եւ պատճառն ամենեւին էլ այն չէ, որ տվյալ դեպքում բանակցում են ցանցերի ներկայիս սեփականատերը՝ «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգ» ընկերությունը, որը մասնավոր է, եւ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը, որը օտարերկրյա՝ ռուսական ընկերություն է: Նման դեպքերում կարող է ծագել առեւտրային գաղտնիք չհրապարակելու խնդիր: Սակայն այս դեպքում իրավիճակը այլ է:

Խնդիրն այն է, որ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը միշտ էլ երազել է ձեռք գցել մեր բաշխիչ ցանցերը: Նույնիսկ սխալված չենք լինի, եթե ասենք, որ դա «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ի համար սեւեռուն գաղափար է եղել: Դեռ երեք տարի առաջ, երբ ԲՑ-երը հանվել էին միջազգային մրցույթի, դրանք ձեռք բերելու հավակնություններ ունեցողների՝ ֆրանսիական «ԵԴՖ», իսպանական «Յունիոն Ֆենոզա» եւ ամերիկյան «ԱԷՍ» ընկերությունների շարքում էր նաեւ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը: Մրցույթի նախաորակավորման փուլում, սակայն, այս ընկերությունը դուրս մնաց, քանի որ չէր համապատասխանում մրցույթի մասնակիցների համար սահմանած չափանիշներին: Չհամապատասխանությունը հետեւյալն էր՝ մրցույթի մասնակից ընկերությունների վերաբերյալ պետք է լինեին միջազգային անկախ աուդիտի եզրակացություններ:

Մրցույթի մասնակից չորս ընկերություններից միայն «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չէր ներկայացրել նման եզրակացություն: «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը մեծ աղմուկ բարձրացրեց եւ եզրակացություն չներկայացնելը բացատրեց նրանով, որ ինքը ռուսական պետական ընկերություն է, եւ այնտեղ միջազգային անկախ աուդիտ անցկացնելը կնշանակի՝ Ռուսաստանի պետական գաղտնիքներ հրապարակել: Նշենք, որ մրցույթին մասնակցելու հայտ ներկայացրած կազմակերպություններից ԲՑ-երը ձեռք բերելու ամենամեծ ցանկություն ունեցողը հենց «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ն էր՝ մյուս երեք ընկերությունները շուտով փոշմանեցին, ու մրցույթը այդ ժամանակ չկայացավ: Միայն 2002 թվականին ԲՑ-երը գնեց «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգ» ընկերությունը: Այստեղ ամենաուշագրավը Համաշխարհային բանկի դերն է:

ԲՑ-երի վաճառքի ամբողջ ընթացքն անցել է ՀԲ-ի ամենախիստ հսկողության ներքո: Մրցույթի պայմանները, կանոնակարգերը, մասնակիցներին առաջադրվող պայմանները եւ մնացած մանրուքները ամբողջությամբ կառավարությունը համաձայնեցնում էր Համաշխարհային բանկի հետ, եթե չասենք, որ ՀԲ-ն էր դրանք մշակում: Եւ հենց ՀԲ-ի շնորհիվ էր, որ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չդարձավ ԲՑ-երի սեփականատեր: «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգը» նույնպես չէր համապատասխանում ՀԲ-ի սահմանած չափանիշներին, եւ վերջինս հաճախ է իր վերապահումները հայտնել այս ընկերության նկատմամբ: Սակայն գործնական որեւէ քայլ՝ այդ վաճառքը խոչընդոտելու համար ՀԲ-ն չկատարեց միայն այն պատճառով, որ գնորդը «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չէր:

Այսինքն ՀԲ-ն կարող էր «արտոնել» ԲՑ-երի վաճառքը ցանկացած կազմակերպության՝ միայն ոչ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին: Սրանով ՀԲ-ն ընդամենը փորձում էր հնարավորինս կանխել Հայաստանի էներգետիկ համակարգի լիակատար ռուսիֆիկացումը: Հենց սրանով է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ ՀԲ-ն չի դադարի ամեն ինչ անել, որպեսզի «Միդլենդ Ռեսուրսեզը» իր սեփականությունը հանդիսացող ԲՑ-երը չվաճառի «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին: Այստեղ ՀԲ-ն ունի միայն մի լծակ: Վաճառքը կարող է իրականացվել ՀՀ կառավարության համաձայնությամբ միայն: ՀԲ-ն ամեն ինչ անելու է, որ կառավարությունն այդ համաձայնությունը չտա: Սակայն Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը Ռուսաստանից՝ այնքան մեծ է, որ կառավարությունը գործնականում չի կարող մերժել ռուսական «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին:

Այսօր Հայաստանում արտադրված յուրաքանչյուր 5 կվտ/ժամ էլէներգիայից 4-ը արտադրվում է Ռուսաստանի սեփականության կամ կառավարման ներքո գտնվող էլեկտրակայաններում: Մի խոսքով, կառավարությունը հայտնվում է չափազանց ծանր իրավիճակում: Իսկ եթե Ռուսաստանը սկզբունքային որոշում է կայացրել՝ իր վերահսկողության տակ վերցնել Հայաստանի ամբողջ էներգետիկան, ապա կառավարությունը, կարելի է ասել, հայտնվել է անելանելի վիճակում: Եթե կառավարությունը իրեն «խելոք չպահի», ապա ռուսները կարող են մի քիչ բարձրացնել գազի գինը: Այդ պարագայում Հայաստանում կթանկանա էլէներգիան, ինչն էլ շղթայական ազդեցությամբ կբարձրացնի բոլոր ապրանքների ու ծառայությունների գները: Մի խոսքով, գործերն այնքան էլ լավ չեն: Մնում է միայն հույս փայփայել, որ ռուսները բարի կգտնվեն եւ սկզբունքային որոշում չեն կայացնի Հայաստանի ամբողջ էներգետիկան վերցնելու մասին:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1202 դիտում

Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն կոչ է անում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին միանալ Ղարաբաղում անցկացվելիք մոնիթորինգին

Ֆրանկոֆոնիայի Բուխարեստի գրասենյակում քննարկվել է ՀՀ-ում անցկացվելիք գագաթնաժողովի ընթացքը

ՀՀ-ն ընգրկվել Է ՄԱԿ-ի Պատվո ցանկում՝ մոտ 146 000 դոլար անդամավճարը պարտաճանաչ տալու համար

Մոսկվայի քաղաքապետը պարգեւատրել է լրագրողներին, պարգեւ է ստացել նաեւ Արթուր Գասպարյանը

Երեւանցի 19-ամյա աղջիկն արդեն 21 օր է՝ համարվում է անհետ կորած

Ծնվել է Քարդաշյան-Ուեսթ զույգի երրորդ երեխան

Հայաստանի մի մասում ձյուն է տեղում, որոշ ճանապարհների առկա է մառախուղ ու մերկասառույց

Ապագա նախագահը քաղաքականության մեջ երբեւէ չեղած անկուսակցական պետք է լինի. Սերժ Սարգսյան

Ավտովթար Լոռիում. վիրավորներից 2-ը երեխաներ են (լուսանկարներ)

Անհատ ձեռներեցները տաքսու լիցենզիա այլեւս չեն ստանա. նոր նախագիծ է մշակվում

Փաստաբանի ահազանգից հետո Հովհաննես Հարությունյանը ենթարկվել է վնասվածքաբանի հետազոտության

Վրաստանում հարձակման ենթարկված հայաստանցի գործարարը դուրս է գրվել, գտնվում է տանը

Սերժ Սարգսյանը Հովհաննես Չեքիջյանին հանձնել է Հայրենիքի շքանշանը (լուսանկարներ)

Հարկերի հավաքագրումը հնարավոր է նաեւ առանց հարկային բեռի մեծացման

Սերժ Սարգսյանին զեկուցելուց հետո դատախազությունը զեկուցում է հասարակությանը

Շամիրամ գյուղի սգո սրահում անցյալ տարվա օգոստոսին կատարված սպանդի քննությունն ավարտվել է

Այս գիշեր Արցախում մահացած զինծառայողը ընտանեկան խնդիրների պատճառո՞վ է ինքնասպան եղել

Վստա՞հ եք, որ ինքն է գրել, ես Վիգեն Սարգսյանի ձեռագիրը լավ գիտեմ. Շ. Պետրոսյան (տեսանյութ)

Սրտանոթային հիվանդները լավ կանեն պաշտպանվեն սուր շնչառական վարակներից. ՀՀ գլխավոր սրտաբան

Թանկացումներ Հայաստանում. օլիգարխիան կարող է ընդվզել իշխանության դեմ