Մեկ էլ տեսար՝ խղճացին. երկու քարի արանքում

12/11/2017 schedule14:40

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 12-ի համարում

«Բաշխիչ ցանցերը վաճառելու համար անհրաժեշտ է ստանալ կառավարության համաձայնությունը: Բայց նման համաձայնություն ստանալու նպատակով՝ մեզ առայժմ ոչ ոք չի դիմել»,- բաշխիչ ցանցերի հնարավոր վաճառքի մասին մեր հարցին այսպես պատասխանեց ՀՀ էներգետիկայի նախարար Արմեն Մովսիսյանը: Սա, ըստ էության, ԲՑ-երի վաճառքի շուրջ պտտվող լուրերի մասին պաշտոնական միակ մեկնաբանությունն է, որ կարող է հնչել: Եւ պատճառն ամենեւին էլ այն չէ, որ տվյալ դեպքում բանակցում են ցանցերի ներկայիս սեփականատերը՝ «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգ» ընկերությունը, որը մասնավոր է, եւ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը, որը օտարերկրյա՝ ռուսական ընկերություն է: Նման դեպքերում կարող է ծագել առեւտրային գաղտնիք չհրապարակելու խնդիր: Սակայն այս դեպքում իրավիճակը այլ է:

Խնդիրն այն է, որ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը միշտ էլ երազել է ձեռք գցել մեր բաշխիչ ցանցերը: Նույնիսկ սխալված չենք լինի, եթե ասենք, որ դա «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ի համար սեւեռուն գաղափար է եղել: Դեռ երեք տարի առաջ, երբ ԲՑ-երը հանվել էին միջազգային մրցույթի, դրանք ձեռք բերելու հավակնություններ ունեցողների՝ ֆրանսիական «ԵԴՖ», իսպանական «Յունիոն Ֆենոզա» եւ ամերիկյան «ԱԷՍ» ընկերությունների շարքում էր նաեւ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը: Մրցույթի նախաորակավորման փուլում, սակայն, այս ընկերությունը դուրս մնաց, քանի որ չէր համապատասխանում մրցույթի մասնակիցների համար սահմանած չափանիշներին: Չհամապատասխանությունը հետեւյալն էր՝ մրցույթի մասնակից ընկերությունների վերաբերյալ պետք է լինեին միջազգային անկախ աուդիտի եզրակացություններ:

Մրցույթի մասնակից չորս ընկերություններից միայն «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չէր ներկայացրել նման եզրակացություն: «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը մեծ աղմուկ բարձրացրեց եւ եզրակացություն չներկայացնելը բացատրեց նրանով, որ ինքը ռուսական պետական ընկերություն է, եւ այնտեղ միջազգային անկախ աուդիտ անցկացնելը կնշանակի՝ Ռուսաստանի պետական գաղտնիքներ հրապարակել: Նշենք, որ մրցույթին մասնակցելու հայտ ներկայացրած կազմակերպություններից ԲՑ-երը ձեռք բերելու ամենամեծ ցանկություն ունեցողը հենց «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ն էր՝ մյուս երեք ընկերությունները շուտով փոշմանեցին, ու մրցույթը այդ ժամանակ չկայացավ: Միայն 2002 թվականին ԲՑ-երը գնեց «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգ» ընկերությունը: Այստեղ ամենաուշագրավը Համաշխարհային բանկի դերն է:

ԲՑ-երի վաճառքի ամբողջ ընթացքն անցել է ՀԲ-ի ամենախիստ հսկողության ներքո: Մրցույթի պայմանները, կանոնակարգերը, մասնակիցներին առաջադրվող պայմանները եւ մնացած մանրուքները ամբողջությամբ կառավարությունը համաձայնեցնում էր Համաշխարհային բանկի հետ, եթե չասենք, որ ՀԲ-ն էր դրանք մշակում: Եւ հենց ՀԲ-ի շնորհիվ էր, որ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չդարձավ ԲՑ-երի սեփականատեր: «Միդլենդ Ռեսուրսեզ հոլդինգը» նույնպես չէր համապատասխանում ՀԲ-ի սահմանած չափանիշներին, եւ վերջինս հաճախ է իր վերապահումները հայտնել այս ընկերության նկատմամբ: Սակայն գործնական որեւէ քայլ՝ այդ վաճառքը խոչընդոտելու համար ՀԲ-ն չկատարեց միայն այն պատճառով, որ գնորդը «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը չէր:

Այսինքն ՀԲ-ն կարող էր «արտոնել» ԲՑ-երի վաճառքը ցանկացած կազմակերպության՝ միայն ոչ «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին: Սրանով ՀԲ-ն ընդամենը փորձում էր հնարավորինս կանխել Հայաստանի էներգետիկ համակարգի լիակատար ռուսիֆիկացումը: Հենց սրանով է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ ՀԲ-ն չի դադարի ամեն ինչ անել, որպեսզի «Միդլենդ Ռեսուրսեզը» իր սեփականությունը հանդիսացող ԲՑ-երը չվաճառի «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին: Այստեղ ՀԲ-ն ունի միայն մի լծակ: Վաճառքը կարող է իրականացվել ՀՀ կառավարության համաձայնությամբ միայն: ՀԲ-ն ամեն ինչ անելու է, որ կառավարությունն այդ համաձայնությունը չտա: Սակայն Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը Ռուսաստանից՝ այնքան մեծ է, որ կառավարությունը գործնականում չի կարող մերժել ռուսական «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ին:

Այսօր Հայաստանում արտադրված յուրաքանչյուր 5 կվտ/ժամ էլէներգիայից 4-ը արտադրվում է Ռուսաստանի սեփականության կամ կառավարման ներքո գտնվող էլեկտրակայաններում: Մի խոսքով, կառավարությունը հայտնվում է չափազանց ծանր իրավիճակում: Իսկ եթե Ռուսաստանը սկզբունքային որոշում է կայացրել՝ իր վերահսկողության տակ վերցնել Հայաստանի ամբողջ էներգետիկան, ապա կառավարությունը, կարելի է ասել, հայտնվել է անելանելի վիճակում: Եթե կառավարությունը իրեն «խելոք չպահի», ապա ռուսները կարող են մի քիչ բարձրացնել գազի գինը: Այդ պարագայում Հայաստանում կթանկանա էլէներգիան, ինչն էլ շղթայական ազդեցությամբ կբարձրացնի բոլոր ապրանքների ու ծառայությունների գները: Մի խոսքով, գործերն այնքան էլ լավ չեն: Մնում է միայն հույս փայփայել, որ ռուսները բարի կգտնվեն եւ սկզբունքային որոշում չեն կայացնի Հայաստանի ամբողջ էներգետիկան վերցնելու մասին:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1416 դիտում

Սումգայիթում իրավիճակը թեժանում է. արմատականների են ձերբակալել

Արմավիրի մարզում անչափահասն անզգուշաբար կրակել է 13 տարեկան աղջկա ոտքին

Ավագանու արտահերթ ընտրություն. Փոստանջյանը ԵԼՔ-ի եւ ՀՀԿ-ի վարքագծի հարցում տողատակ է դնում

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի քարտից քարտ փոխանցումների ծառայությունը մեծ ճանաչում է վայելում

Ավելացող նամակներից ոչ մեկը չի անտեսվելու. «Իմ քայլը» հիմնադրամի հայտարարությունը

Ինչ էին նշանակում Փաշինյանի եւ Մակրոնի ժեստերը. մեկնաբանում է արտակարգ եւ լիազոր դեսպանը

Գարեգին Բ-ի տեղաշարժը խոչընդոտելու գործով ոստիկանությունը ծառայողական քննություն է սկսել

Դիլիջանի ոլորաններում «Օպելը» 100 մետր գլորվել է ձորը. կան վիրավորներ

Արագածոտնում մեքենան բախվել է արգելապատնեշին, շրջվել. ուղևորը մահացել է, վարորդը վիրավոր է

Հայաստանի եւ Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպանները հանդիպել են Գարեգին Բ-ի հետ

Սիսիան-Գորիս ճանապարհին մեքենան դուրս է եկել ճանապարհից, մոտ 20 մ սահել ձորակը, կա տուժած

Թուրքիայի հետախուզությունն Ադրբեջանում եւ Ուկրաինայում օպերացիա է իրականացրել

Կաթողիկոսը հանդիպել է ունեցավ Եգիպտոսի եւ ԱՄՆ Հայոց Արեւմտյան թեմերի ուխտավորների հետ

Ֆրասիայի թիմի հաղթանակի համար նախագահ Մակրոնի ու երկրպագուների հրճվանքը (լուսանկարներ)

Հրդեհ էր բռնկվել Այգեպատ գյուղի տներից մեկում, կից թոնրատանը

Լոռիում կարկտաբեր ամպերը ցրելու համար երեկ 110 կրակոց է արձակվել

Ռազմաքաղաքական իրավիճակը լարված է, ցանկացած պահի պետք է պատրաստ լինենք հակահարված տալու

Խղճի ազատության «տանիքի» տակ չարաշահման որեւէ դեպք ես թույլ չեմ տա. Փաշինյան

Այսօր Ամուլսարն ենք փակում վարչապետի կամքով, մի օր էլ ԶԼՄ-ները կփակենք. վարչապետ

Տրանսպորտի խնդիրը լուրջ է Երեւանում. վարչապետն՝ ապագա քաղաքապետին