Առաջ՝ դեպի միջնադար. «հող՝ պարտքի դիմաց»

14/11/2017 schedule15:45

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 13-ի համարում

2005թ. ՀՀ պետական բյուջեի նախագծի 9-րդ հոդվածի 14-րդ  կետով սահմանված է մի ուշագրավ դրույթ. «Երեւան քաղաքում տեղաբաշխված պետական սեփականություն հանդիսացող հողերի օտարումից պետական բյուջե ստացվող կապիտալի գործառնություններից եկամուտներից մինչեւ 3 մլրդ 250 մլն 3 հարյուր հազար դրամի չափով միջոցներ ուղղվում են «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ի եւ «Հայկական էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի նկատմամբ Երեւանի «Ջերմային տնտեսություն» ՓԲԸ-ի պարտքերը մարելու նպատակով»: Այսինքն, եկող տարի Երեւանում պետք է վաճառվեն հողատարածքներ, եւ ստացված գումարով փակվեն նախկին տարիներին ջեռուցման դիմաց «Հայռուսգազարդի» եւ «ՀԷՑ»-երի նկատմամբ  կուտակած պարտքերը: Դե՛, ի՞նչ կա որ: Եթե պարտք ես, պետք է փակես: Բայց ինչպե՞ս փակես:

Հիմա տեսնենք, թե ինչպես է մեր իշխանությունը պատրաստվում փակել կոնկրետ այս պարտքը: Պարզվում է՝ պարտքը պետք է փակվեր այս տարվա գարնանը: ՀՀ կառավարությունը 2004թ. մարտի 18-ին ընդունել է թիվ 347 որոշումը, որը կրում է հետեւյալ վերնագիրը. ««Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ին եւ «ՀԷՑ» ՓԲԸ-ին առանց մրցույթի, վարձակալությամբ հողամաս տրամադրելու... մասին»: Վերնագրում առկա «առանց մրցույթի» բառակապակցությունը շուկայական տնտեսությունից եւ քաղաքակիրթ իրավահարաբերություններից տեղյակ մարդկանց մոտ արդեն իսկ ջղաձգություններ կառաջացնեն: Բայց նույն վերնագրում առկա «վարձակալություն» բառը կարծես մի քիչ սփոփիչ է: Սակայն տեսնենք, թե ինչ բովանդակություն ունի այս որոշումը: Հողատարածքը, որը գտնվում է Աթենքի փողոցում (Մարզահամերգային համալիրի եւ Ծիծեռնակաբերդի մոտակայքում) 12 հեկտար է եւ, 50 տարով վարձակալությամբ վերցնելու պարագայում, ըստ այդ որոշման՝ մասնավորապես «Հայռուսգազարդին» ունեցած պարտքից պետք է հանվեր մոտ 1,9 մլրդ դրամ գումար:

Բայց որոշումը սահմանում է, որ եթե «Հայռուսգազարդը» որոշի գնել այդ հողատարածքը, այսինքն՝ դառնա սեփականատեր, ապա նրան ունեցած պարտքից պետք է հանվի 3 մլրդ 92 մլն դրամ: Լա՞վ գործարք է սա, թե՞ վատ: «Հայռուսգազարդին» մենք ունեինք 3 մլրդ դրամի, այսինքն՝ 6 մլն դոլարի պարտք: Այդ պարտքի դիմաց մենք այդ ընկերությանը ի սեփականություն տվել ենք 12 հեկտար հող Աթենքի փողոցին հարող տարածքից: Երեւանի քաղաքապետարանից մեր հարցմանն ի պատասխան ստացված «Տեղեկանք-պարզաբանումից» ակնհայտ է դառնում, որ այս գործարքը, քաղաքապետարանի կարծիքով, փայլուն է: «Ըստ էության, «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ն հողամասի արժեքի 2 մլրդ 716 մլն 100 հազար դրամ գումարով մարում է «Ջերմային տնտեսություն» ՓԲԸ-ի 3 մլրդ 92 մլն 486 հազար 500 դրամի պարտքը»,-ասվում է այդ տեղեկանքում:

Նկատենք, որ հողի արժեքի 2,716 մլրդ դրամ գումարը քաղաքապետարանը ստանում է 12 հեկտար հողի նկատմամբ կադաստրային արժեք կիրառելով (այդտեղ յուրաքանչյուր քառակուսի մետր հողի կադաստրային արժեքը գնահատված է 40 դոլար): Հենց այստեղ է, որ գործարքի փայլը միանգամից խամրում է: Դրանում համոզվելու համար՝ կարելի է որեւէ պատահական քաղաքացու տալ 40 դոլար եւ առաջարկել այդ տարածքում մեկ քառակուսի մետր հող գնել: Չի կարող, որովհետեւ այդտեղ հողը հնարավոր է գնել նվազագույնը 120 դոլարով: Լավ, թափով ծանոթ ունենալու դեպքում՝ մի 100 դոլարով կարելի է դասավորել: Այսինքն, վերը նշված 12 հեկտարը գործող գներով կարժենա մոտ 12 մլն դոլար: Բայց սա էլ է մոտավոր: Որքան արժե իրականում այս կամ այն հողակտորը՝ որոշում է բացառապես շուկան: Մարդկությունը դարերի ընթացքում մտածել, մտածել ու հայտնաբերել է այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են մրցույթը եւ աճուրդը:

Բայց առաջադեմ մարդկության մտքի այս արգասիքները նմանատիպ գործարքների ժամանակ չեն կիրառվում: Մեր իշխանությունները ավելի հաճախ նախընտրում են պարտքերը «բնամթերքով» փակելու կիսամիջնադարյան-կիսասոցիալիստական տարբերակը: Խնդիրն այն է, որ նմանատիպ գործարքների ժամանակ շատ ավելի հեշտ է կարգավորվում «վերխերի», «մաղարիչների», մի խոսքով՝ կաշառքների հարցը, իսկ թափանցիկ, հրապարակային մրցույթների ու աճուրդների ժամանակ նման հարցերն ավելի բարդ են լուծվում: Թե «բնամթերքային» այսպիսի գործարքներից ով որքան կաշառք է վերցնում, դժվար է ասել: Եթե նույնիսկ մի պահ վերանանք մեր իրականությունից ու պատկերացնենք, որ չեն վերցնում, ապա պետք է պնդենք, որ մեր իշխանությունները միամիտ են՝ ապրանքը կես գնով են վաճառում: Ժողովրդի մեջ այդպիսի մարդկանց ասում են «հարիֆ»: Հիմա մեր իշխանությունները կա՛մ կաշառակեր են, կամ՝ հարիֆ: Ընտրությունը թողնենք ընթերցողին: 

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1110 դիտում

Հայ զինծառայողները մասնակցել են միջազգային հեղինակավոր վարժանք-մրցույթին

«Երկիր Ծիրանի»-ին դատապարտում է Հունան Պողոսյանին մարզպետ նշանակելու կառավարության որոշումը

Սերժ Սարգսյանի ընկերոջ որդու նախաձեռնությամբ պատգամավորները դիմել են Սահմանադրական դատարան

Խոշտանգում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են ոստիկանության Սևանի բաժնի պաշտոնատար անձինք

Կապանի մարզադաշտը կվերանորոգվի ՀՖՖ հաշվին. Նիկոլ Փաշինյան

Երգիչ Սեբուի հոր մեքենան կանգնեցրած եւ կաշառք պահանջած տեսուչները գրավի դիմաց ազատ են արձակվել

Անչափահասի կոկորդից արմունկով սեղմած պահել են, պառկած հասցրել բաժին, ապա բազմաթիվ հարվածներ հասցրել. փաստաբան

Ինձ համար կարեւորագույն խնդիր է՝ ջարդել նարկոտրաֆիկի ողնաշարը, մեծ խմբաքանակներ են անցնում Սյունիքով. Փաշինյան

ՀՀ Թաեքվոնդոյի ֆեդերացիայում աղմուկը չի հանդարտվում

Սեւակ Միքայելյանի քարոզարշավին աշակերտների մասնակցության մասին ձայնագրությունն ուղարկվել է Կոտայքի դատախազություն

Արտահերթ ընտրությունները սահմանադրական ճգնաժամի հաղթահարման միակ ճանապարհն է, խախտված է ԱԺ մեծամասնությունը. ԲԴԽ նախագահ

«Քվազի-համամասնական» ցուցակներն ապացուցեցին իրենց մանիպուլյատիվ բնույթը. Արարատ Միրզոյանը՝ Վենետիկի հանձնաժողովում

Դուք պետք է տեսնեք, որ դուք հաղթեցիք, ոչ թե փողը կամ լավ ախպերությունը. Ն. Փաշինյանը՝ Կապանում

«Քոնթուր Գլոբալ Հիդրո Կասկադ» ՓԲԸ-ի կողմից կազմակերպված աճուրդի մասին հրապարակային ծանուցում

Ի հիշատակ Արա Գյուլերի թուրք վիրտուոզ ջութակահարը նվագել է Կոմիտասի «Կռունկ»-ը

Նա պետք է ծառայի ժողովրդին, այլ կերպ լինել պարզապես չի կարող. Ն. Փաշինյանը՝ Հունան Պողոսյանի նշանակման մասին

Հունան Պողոսյանը հորս չի հարվածել. Շահեն Հարությունյան

Եւս մի նոր կուսակցություն է ստեղծվում, որը կմասնակցի առաջիկա խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին

Երեխաների իրավունքների երաշխավորումը պահանջում է սրտացավ աշխատանք. ՄԻՊ-ը՝ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում

Առաջարկեց «լավով» հեռանալ աշխատանքից. այս մասին պետք է տեղյակ լինի վարչապետը. Գոհար Փանաջյան