Առաջ՝ դեպի միջնադար. «հող՝ պարտքի դիմաց»

14/11/2017 schedule15:45

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 13-ի համարում

2005թ. ՀՀ պետական բյուջեի նախագծի 9-րդ հոդվածի 14-րդ  կետով սահմանված է մի ուշագրավ դրույթ. «Երեւան քաղաքում տեղաբաշխված պետական սեփականություն հանդիսացող հողերի օտարումից պետական բյուջե ստացվող կապիտալի գործառնություններից եկամուտներից մինչեւ 3 մլրդ 250 մլն 3 հարյուր հազար դրամի չափով միջոցներ ուղղվում են «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ի եւ «Հայկական էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի նկատմամբ Երեւանի «Ջերմային տնտեսություն» ՓԲԸ-ի պարտքերը մարելու նպատակով»: Այսինքն, եկող տարի Երեւանում պետք է վաճառվեն հողատարածքներ, եւ ստացված գումարով փակվեն նախկին տարիներին ջեռուցման դիմաց «Հայռուսգազարդի» եւ «ՀԷՑ»-երի նկատմամբ  կուտակած պարտքերը: Դե՛, ի՞նչ կա որ: Եթե պարտք ես, պետք է փակես: Բայց ինչպե՞ս փակես:

Հիմա տեսնենք, թե ինչպես է մեր իշխանությունը պատրաստվում փակել կոնկրետ այս պարտքը: Պարզվում է՝ պարտքը պետք է փակվեր այս տարվա գարնանը: ՀՀ կառավարությունը 2004թ. մարտի 18-ին ընդունել է թիվ 347 որոշումը, որը կրում է հետեւյալ վերնագիրը. ««Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ին եւ «ՀԷՑ» ՓԲԸ-ին առանց մրցույթի, վարձակալությամբ հողամաս տրամադրելու... մասին»: Վերնագրում առկա «առանց մրցույթի» բառակապակցությունը շուկայական տնտեսությունից եւ քաղաքակիրթ իրավահարաբերություններից տեղյակ մարդկանց մոտ արդեն իսկ ջղաձգություններ կառաջացնեն: Բայց նույն վերնագրում առկա «վարձակալություն» բառը կարծես մի քիչ սփոփիչ է: Սակայն տեսնենք, թե ինչ բովանդակություն ունի այս որոշումը: Հողատարածքը, որը գտնվում է Աթենքի փողոցում (Մարզահամերգային համալիրի եւ Ծիծեռնակաբերդի մոտակայքում) 12 հեկտար է եւ, 50 տարով վարձակալությամբ վերցնելու պարագայում, ըստ այդ որոշման՝ մասնավորապես «Հայռուսգազարդին» ունեցած պարտքից պետք է հանվեր մոտ 1,9 մլրդ դրամ գումար:

Բայց որոշումը սահմանում է, որ եթե «Հայռուսգազարդը» որոշի գնել այդ հողատարածքը, այսինքն՝ դառնա սեփականատեր, ապա նրան ունեցած պարտքից պետք է հանվի 3 մլրդ 92 մլն դրամ: Լա՞վ գործարք է սա, թե՞ վատ: «Հայռուսգազարդին» մենք ունեինք 3 մլրդ դրամի, այսինքն՝ 6 մլն դոլարի պարտք: Այդ պարտքի դիմաց մենք այդ ընկերությանը ի սեփականություն տվել ենք 12 հեկտար հող Աթենքի փողոցին հարող տարածքից: Երեւանի քաղաքապետարանից մեր հարցմանն ի պատասխան ստացված «Տեղեկանք-պարզաբանումից» ակնհայտ է դառնում, որ այս գործարքը, քաղաքապետարանի կարծիքով, փայլուն է: «Ըստ էության, «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ն հողամասի արժեքի 2 մլրդ 716 մլն 100 հազար դրամ գումարով մարում է «Ջերմային տնտեսություն» ՓԲԸ-ի 3 մլրդ 92 մլն 486 հազար 500 դրամի պարտքը»,-ասվում է այդ տեղեկանքում:

Նկատենք, որ հողի արժեքի 2,716 մլրդ դրամ գումարը քաղաքապետարանը ստանում է 12 հեկտար հողի նկատմամբ կադաստրային արժեք կիրառելով (այդտեղ յուրաքանչյուր քառակուսի մետր հողի կադաստրային արժեքը գնահատված է 40 դոլար): Հենց այստեղ է, որ գործարքի փայլը միանգամից խամրում է: Դրանում համոզվելու համար՝ կարելի է որեւէ պատահական քաղաքացու տալ 40 դոլար եւ առաջարկել այդ տարածքում մեկ քառակուսի մետր հող գնել: Չի կարող, որովհետեւ այդտեղ հողը հնարավոր է գնել նվազագույնը 120 դոլարով: Լավ, թափով ծանոթ ունենալու դեպքում՝ մի 100 դոլարով կարելի է դասավորել: Այսինքն, վերը նշված 12 հեկտարը գործող գներով կարժենա մոտ 12 մլն դոլար: Բայց սա էլ է մոտավոր: Որքան արժե իրականում այս կամ այն հողակտորը՝ որոշում է բացառապես շուկան: Մարդկությունը դարերի ընթացքում մտածել, մտածել ու հայտնաբերել է այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են մրցույթը եւ աճուրդը:

Բայց առաջադեմ մարդկության մտքի այս արգասիքները նմանատիպ գործարքների ժամանակ չեն կիրառվում: Մեր իշխանությունները ավելի հաճախ նախընտրում են պարտքերը «բնամթերքով» փակելու կիսամիջնադարյան-կիսասոցիալիստական տարբերակը: Խնդիրն այն է, որ նմանատիպ գործարքների ժամանակ շատ ավելի հեշտ է կարգավորվում «վերխերի», «մաղարիչների», մի խոսքով՝ կաշառքների հարցը, իսկ թափանցիկ, հրապարակային մրցույթների ու աճուրդների ժամանակ նման հարցերն ավելի բարդ են լուծվում: Թե «բնամթերքային» այսպիսի գործարքներից ով որքան կաշառք է վերցնում, դժվար է ասել: Եթե նույնիսկ մի պահ վերանանք մեր իրականությունից ու պատկերացնենք, որ չեն վերցնում, ապա պետք է պնդենք, որ մեր իշխանությունները միամիտ են՝ ապրանքը կես գնով են վաճառում: Ժողովրդի մեջ այդպիսի մարդկանց ասում են «հարիֆ»: Հիմա մեր իշխանությունները կա՛մ կաշառակեր են, կամ՝ հարիֆ: Ընտրությունը թողնենք ընթերցողին: 

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1016 դիտում

Նիդերլանդներից ուղարկված ծրարի մեջ թմրանյութի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել

Օրբելյանին պաշտոնից ազատելու լուրը Մակունցը չի մեկնաբանում, Օրբելյանը ասուլիսով հանդես կգա

Գուցե անցած խաղում մրցակիցը մեզ թերագնահատեց. Աշոտ Բարսեղյան

Թեղուտ ու Հաղարծին գյուղերի բնակիչները հարձակվել են անտառը հսկող բնապահպանների խմբի վրա

Վարչապետը միջազգային փորձագետների հետ քննարկել է արդարադատության բարեփոխումների հարցեր

Յուրի Խաչատուրովը որպես կարիքավոր ՊՆ-ից երկու բնակարան է ստացել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Ֆրանսիա-Արցախ բարեկամական խմբի նախագահին

24-ամյա «Ֆասթ Կրեդիտ Կապիտալ»-ը ձեռք է բերել ավելի քան 130 հազար հավատարիմ հաճախորդ

Կկառուցվի տարածաշրջանի ամենախոշոր պղնձաձուլարաններից մեկը. ծրագիրը կառավարությունում է

Պարգեւատրվել են անտառային հրդեհների մարման աշխատանքներին ակտիվ մասնակցած փրկարարները

39-ամյա տղամարդու կողմից կատարվել են սեքսուալ գործողություններ՝ 13-ամյա երեխայի նկատմամբ

Արմեն Սարգսյանի հրամանագրերով մարզերի դատարանների նախագահներ են նշանակվել

Ինչպես է հանգուցալուծվելու Մայր աթոռի շուրջ ստեղծված սկանդալը. զիջումների չեն գնում

Մեր զորքի մարտունակությունը գաղտնիություն է պարունակում, հրապարակման ենթակա չէ. Հակոբյան

Միրզոյանի գրասենյակի նախկին ղեկավարի ոտքը կառավարությունից կտրել չի լինում. ինչ է անում

ՌԴ-ում կան բազմաթիվ հայազգի երիտասարդներ, որոնք պատրաստ են լինել ՀՀ կառավարության կողքին

Ալիկ Սարգսյանի հաղորդման հիման վրա քրգործ է հարուցվել. նրանից 60.000 դոլար են պահանջել

Վերականգնվել է 6.7 մլն դրամ. հայտնաբերվել են չարաշահումներ տրանսպորտի տեխզննման հարցում

Ռուս պրանկերները Փաշինյանի անունից խոսել են Յունկերի հետ եւ հրավիրել նրան Երեւան

Ինչ էր կատարվում կուլիսներում ֆուտբոլի ԱԱ 2018-ի եզրափակչից րոպեներ առաջ (լուսանկարներ)