Նոր չափանիշներ դասագրքերի համար. սահմանվում է նախադասության մեջ բառերի թույլատրելի քանակ

Դպրոցներում կիրառվող դասագրքերի հեղինակներին բարդ աշխատանք է սպասվում: Հիմա նրանք պետք է շատ ջանք թափեն, որպեսզի երեխաները ջանք չթափեն խրթին ու պարբերաբար տրամաբանական կապը կորցնող տեքստերը հասկանալու համար:

Կրթության եւ գիտության նախարարությունը հայտարարում է դասագրքերի որակը բարելավելու մտադրության մասին: Հանրային քննարկման է ներկայացվել կառավարության որոշման մի նախագիծ, որտեղ ներկայացված են նոր սերնդի դասագրքերի եւ ուսումնաօժանդակ գրականության ստեղծման չափանիշներն ու գործիքակազմը:

Հայտնի է, որ այսօր աշակերտի սեղանին դրվող դասագրքերից դժգոհությունները բազմաթիվ են: Կրթության եւ գիտության նախարարությունը կարծում է, որ որքան  հստակ ձեւակերպված լինեն չափանիշները, այնքան կմեծանա դրանց արդյունավետության հնարավորությունը:

Դասագրքերի բովանդակությանը ներկայացվող չափանիշներից են.

-Բովանդակությունը լիովին համապատասխանում է առարկայական ծրագրին՝ ներառված են առարկայական ծրագրի բոլոր հիմնական տարրերը:

-Բովանդակությունը համապատասխանում է ուսումնական նպատակներին եւ դրանցից  բխող խնդիրների լուծմանը:

-Բովանդակությունը համապատասխանում է սովորողների մակարդակին: Բավարար ուշադրություն է դարձված սովորողների նախնական գիտելիքներին եւ փորձին: 

-Տեղեկություններն ու տվյալները հստակ են եւ ճշգրիտ: Դրանք  համապատասխանում են ուսումնասիրվող գիտության ժամանակակից վիճակին:

-Տեղեկությունները այնքան են ու այնպիսին, որ տեղ են թողնում հետաքրքրությունների ինքնուրույն բավարարման համար եւ սովորելու հնարավորություն են տալիս:

-Գաղափարները փոխկապակցված են: Նոր գաղափարները կառուցվում են հների հիմքի վրա եւ ներմուծվում են ըստ համապատասխանության/անհրաժեշտության:

-Առկա է գաղափարների հերթականություն եւ անընդհատություն, որն ապահովում է սահուն անցում ուսուցման հիմնական փուլերի միջեւ:

-Միմյանց հետ կապված հասկացությունների, գաղափարների եւ թեմաների միջեւ կապերն ընդգծված են:

-Ապահովված են միջառարկայական կապերը։

-Օրինակները եւ պատկերները հետաքրքիր ու տեղին են, համապատասխանում են սովորողների տվյալ տարիքային խմբին:

-Հարցերն ու առաջադրանքները ձեւակերպված են հստակ եւ պարզ, ուղղված են սովորողների տարամակարդակ խմբերին:

-Բովանդակությունն ու պատկերազարդումը արտացոլում են թե՛ քաղաքային, թե՛ գյուղական համայնքների իրականությունը:

-Բովանդակության բարդության աստիճանը համապատասխանում է սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, ուսումնական ծրագրին, ինչպես նաեւ հարմարեցվում է կրթության առանձնահատուկ պայմանների կաիրք ունեցող սովորողներին:

-Բովանդակությունն ապահովում է օպտիմալ հարաբերակցություն գիտականության եւ մատչելիության միջեւ:

-Պահպանված է հավասարակշռություն տեսական եւ գործնական նյութի միջեւ: Ցույց է տրված, թե ստացված գիտելիքներն ինչպես կարելի է օգտագործել գործնականում:

- Խրախուսում եւ օգնում է սովորողներին ինքնուրույն ծավալուն տեքստեր կարդալու եւ կարդալով սովորելու, սեր ու հետաքրքրություն է առաջացնում կարդալու հանդեպ:

- Օրինակները արդիական են, համապատասխանում են իրական աշխարհի փորձառությանը, նախապատրաստում են 21-րդ դարի մարտահրավերներին։ 

Նոր սերնդի դասագիրքն, ըստ կառավարության որոշման նախագծի, պետք է նաեւ նպաստի երեխաների հետեւյալ հմտությունների զարգացմանը: Օրինակ՝

Ինքնաճանաչում. դասագիրքը սովորողին հնարավորություն է տալիս քննելու, հասկանալու, ներկայացնելու իրեն, վերլուծելու իր արարքները, ցանկություններն ու նախասիրությունները:

Ինքնագնահատում. դասագիրքը սովորողին հնարավորություն է տալիս գնահատելու իր աշխատանքը, վարքը, արժեւորելու ուսումնական եւ անձնային ձեռքբերումները, ընկալելու իր տեղն ու դերը համայնքում:

Համագործակցություն. դասագիրքը խթանում է համագործակցությունը, համատեղ աշխատանքի կարեւորումը, սեփական պատասխանատվության գիտակցումը:

Որոշումների կայացում. դասագիրքը նպաստում է փոփոխվող իրավիճակներում կողմնորոշվելու եւ որոշում կայացնելու կարողությունների զարգացմանը:

Քննադատաբար մտածել. դասագիրքը նպաստում է երեւույթները տարբեր տեսանկյուններից քննելու եւ եզրահանգումներ անելու, փաստերը եւ դատողությունները հիմնավորելու կարողությունների զարգացմանը:

Ապրումակցում (էմպատիա). դասագիրքը խթանում է դիմացինի ապրումները հասկանալու եւ աջակցող վերաբերմունք ցուցաբերելու կարողությունը:

Զգացմունքներին տիրապետելը. դասագիրքը նպաստում է հուզական տարբեր իրավիճակներում ինքնատիրապետման զարգացմանը:

Նշվում է, որ դասագրքի լեզուն պետք է լինի դյուրըմբռնելի, համապատասխանի սովորողների տարիքային զարգացման առանձնահատկություններին, լեզվական իմացության ու բառապաշարի մակարդակին:

Սահմանվել է նաեւ, թե նախադասություններում բառերի առավելագույն քանակը որքան պետք է լինի՝ ըստ դասարանների.

-  1-ին դասարան – 6 բառ

-  2-րդ դասարան – 8 բառ

-  3-րդ դասարան –  10 բառ

-  4-րդ դասարան –12 բառ

-  5-րդ դասարան – 14 բառ

-  6-7-րդ դասարան – 16 բառ

-  8-9-րդ դասարան – 18 բառ

Նախագծում նշվում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում կիրառվող դասագրքերին, ուսուցչի ձեռնարկներին ներկայացվող պահանջների վերաբերյալ առաջարկություններ մշակելու նպատակով դիտարկվել է մի շարք երկրների փորձը՝ կրթական կառույցների պաշտոնական կայքերի եւ փաստաթղթերի ուսումնասիրման ճանապարհով: Ընտրությունը կանգ է առել այն երկրների վրա, որոնք ունեն դասագրքերի` պետականորեն կամ տարածքային կառույցների կողմից հաստատված ընտրության ընդհանրական չափանիշներ: Այդ երկրներից են՝ Հոնգ Կոնգը եւ Հարավային Կորեան, որոնց կրթական հաջողությունները գրեթե նույն զուգահեռականի վրա են Սինգապուրի հետ, ԱՄՆ-ն եւ Կանադան, որոնց կրթական մշակույթը տարբեր կրթական միջազգային ծրագրերի միջոցով, կարծես թե, ավելի ծանոթ է ՀՀ-ում, Կոսովոն՝ որպես նոր ձեւավորված պետություն, որն իր առաջին քայլերն է անում նման գործընթացներում, Ռուսաստանը եւ Ղազախսատանը, որոնք վերջին դարում ավելի շատ առնչություն են ունեցել եւ փոփոխությունների առումով ընդհանրություններ ունեն Հայաստանի Հանրապետության հետ:

Տպել
2937 դիտում

Ար. Միրզոյանն ու Ս. Միքայելյանը ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում են, Ն. Փաշինյանից լուր չկա

Նիկոլ Փաշինյանը, Սասուն Միքայելյանը, Արարատ Միրզոյանը ուժով հեռացվել են հավաքի վայրից

Գյումրիում լարված իրավիճակ է, ցույցին են միացել առեւտրականները.տեսանյութն ավելի ուշ

Նիկոլ Փաշինյանին ուժայինները տարան, ցույցը ցրելու հատուկ միջոցներ են կիրառում. թարմացվող

Հայաստանի նոր նախագահը հանդիպել է ցուցարարների հետ. BBC-ի անդրադարձը

Եթե Սարգսյանը հրաժարական չտա՝ ժողովուրդը չի դադարեցնի գործողությունները. Սերժ Թանկյան

Վանաձորում բերման ենթարկվածներից մեկը տեղափոխվել է հիվանդանոց (լուսանկարներ)

«Դուք մարտի 1-ից դասեր չեք քաղել, ժողովրդի անունից մի խոսեք». ասաց Ս. Սարգսյանն ու հեռացավ

Ձերբակալել են ՄերժիրՍերժին նախաձեռնության անդամ Դավիթ Սանասարյանին

Գյումրի.«Նիկոլ, դուխով, հավեսով». պայքարը նոր թափ է հավաքում, ոտքի է կանգնել ողջ Գյումրին

Գյումրիում լարված իրավիճակ է, ցույցերի մասնակիցներին բերման են ենթարկում, տանում Երեւան

Հրատապ. Վաղը Նիկոլ Փաշինյանն ու Սերժ Սարգյանը բանակցելու են վարչապետի հրաժարականի շուրջ

Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Սերժ Սարգսյանին

Յուրաքանչյուրը պետք է զիջումների գնա, որպեսզի պահպանի ազգի միասնությունը. Շառլ Ազնավուր

ԹԻՀԿ-ի հայտարարությունը` Լեւոն Բարսեղյանի և Արմեն Գրիգորյանի բերման ենթարկվելու մասին

Վանաձորում ցույցերը շարունակվում են. դարձյալ բերման ենթարկվածներ կան

ՀՀ ԱԻՆ-ի կոչը քաղաքացիներին` լինել զգոն, խուսափել հանրային անվտանգության խաթարումից

Փաշինյանը կբանակցի Սերժ Սարգսյանի հրաժարականից հետո, բայց ոչ կառավարական շենքերում

Արցախա-ադրբեջանական շփման գծում հակառակորդի կողմից խախտվել է հրադադարի ռեժիմը. ԱՀ ՊՆ

Ոստիկանները Վանաձորում փորձեցին ցրել ցույցը, սակայն չհաջողվեց