Նոր չափանիշներ դասագրքերի համար. սահմանվում է նախադասության մեջ բառերի թույլատրելի քանակ

Դպրոցներում կիրառվող դասագրքերի հեղինակներին բարդ աշխատանք է սպասվում: Հիմա նրանք պետք է շատ ջանք թափեն, որպեսզի երեխաները ջանք չթափեն խրթին ու պարբերաբար տրամաբանական կապը կորցնող տեքստերը հասկանալու համար:

Կրթության եւ գիտության նախարարությունը հայտարարում է դասագրքերի որակը բարելավելու մտադրության մասին: Հանրային քննարկման է ներկայացվել կառավարության որոշման մի նախագիծ, որտեղ ներկայացված են նոր սերնդի դասագրքերի եւ ուսումնաօժանդակ գրականության ստեղծման չափանիշներն ու գործիքակազմը:

Հայտնի է, որ այսօր աշակերտի սեղանին դրվող դասագրքերից դժգոհությունները բազմաթիվ են: Կրթության եւ գիտության նախարարությունը կարծում է, որ որքան  հստակ ձեւակերպված լինեն չափանիշները, այնքան կմեծանա դրանց արդյունավետության հնարավորությունը:

Դասագրքերի բովանդակությանը ներկայացվող չափանիշներից են.

-Բովանդակությունը լիովին համապատասխանում է առարկայական ծրագրին՝ ներառված են առարկայական ծրագրի բոլոր հիմնական տարրերը:

-Բովանդակությունը համապատասխանում է ուսումնական նպատակներին եւ դրանցից  բխող խնդիրների լուծմանը:

-Բովանդակությունը համապատասխանում է սովորողների մակարդակին: Բավարար ուշադրություն է դարձված սովորողների նախնական գիտելիքներին եւ փորձին: 

-Տեղեկություններն ու տվյալները հստակ են եւ ճշգրիտ: Դրանք  համապատասխանում են ուսումնասիրվող գիտության ժամանակակից վիճակին:

-Տեղեկությունները այնքան են ու այնպիսին, որ տեղ են թողնում հետաքրքրությունների ինքնուրույն բավարարման համար եւ սովորելու հնարավորություն են տալիս:

-Գաղափարները փոխկապակցված են: Նոր գաղափարները կառուցվում են հների հիմքի վրա եւ ներմուծվում են ըստ համապատասխանության/անհրաժեշտության:

-Առկա է գաղափարների հերթականություն եւ անընդհատություն, որն ապահովում է սահուն անցում ուսուցման հիմնական փուլերի միջեւ:

-Միմյանց հետ կապված հասկացությունների, գաղափարների եւ թեմաների միջեւ կապերն ընդգծված են:

-Ապահովված են միջառարկայական կապերը։

-Օրինակները եւ պատկերները հետաքրքիր ու տեղին են, համապատասխանում են սովորողների տվյալ տարիքային խմբին:

-Հարցերն ու առաջադրանքները ձեւակերպված են հստակ եւ պարզ, ուղղված են սովորողների տարամակարդակ խմբերին:

-Բովանդակությունն ու պատկերազարդումը արտացոլում են թե՛ քաղաքային, թե՛ գյուղական համայնքների իրականությունը:

-Բովանդակության բարդության աստիճանը համապատասխանում է սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, ուսումնական ծրագրին, ինչպես նաեւ հարմարեցվում է կրթության առանձնահատուկ պայմանների կաիրք ունեցող սովորողներին:

-Բովանդակությունն ապահովում է օպտիմալ հարաբերակցություն գիտականության եւ մատչելիության միջեւ:

-Պահպանված է հավասարակշռություն տեսական եւ գործնական նյութի միջեւ: Ցույց է տրված, թե ստացված գիտելիքներն ինչպես կարելի է օգտագործել գործնականում:

- Խրախուսում եւ օգնում է սովորողներին ինքնուրույն ծավալուն տեքստեր կարդալու եւ կարդալով սովորելու, սեր ու հետաքրքրություն է առաջացնում կարդալու հանդեպ:

- Օրինակները արդիական են, համապատասխանում են իրական աշխարհի փորձառությանը, նախապատրաստում են 21-րդ դարի մարտահրավերներին։ 

Նոր սերնդի դասագիրքն, ըստ կառավարության որոշման նախագծի, պետք է նաեւ նպաստի երեխաների հետեւյալ հմտությունների զարգացմանը: Օրինակ՝

Ինքնաճանաչում. դասագիրքը սովորողին հնարավորություն է տալիս քննելու, հասկանալու, ներկայացնելու իրեն, վերլուծելու իր արարքները, ցանկություններն ու նախասիրությունները:

Ինքնագնահատում. դասագիրքը սովորողին հնարավորություն է տալիս գնահատելու իր աշխատանքը, վարքը, արժեւորելու ուսումնական եւ անձնային ձեռքբերումները, ընկալելու իր տեղն ու դերը համայնքում:

Համագործակցություն. դասագիրքը խթանում է համագործակցությունը, համատեղ աշխատանքի կարեւորումը, սեփական պատասխանատվության գիտակցումը:

Որոշումների կայացում. դասագիրքը նպաստում է փոփոխվող իրավիճակներում կողմնորոշվելու եւ որոշում կայացնելու կարողությունների զարգացմանը:

Քննադատաբար մտածել. դասագիրքը նպաստում է երեւույթները տարբեր տեսանկյուններից քննելու եւ եզրահանգումներ անելու, փաստերը եւ դատողությունները հիմնավորելու կարողությունների զարգացմանը:

Ապրումակցում (էմպատիա). դասագիրքը խթանում է դիմացինի ապրումները հասկանալու եւ աջակցող վերաբերմունք ցուցաբերելու կարողությունը:

Զգացմունքներին տիրապետելը. դասագիրքը նպաստում է հուզական տարբեր իրավիճակներում ինքնատիրապետման զարգացմանը:

Նշվում է, որ դասագրքի լեզուն պետք է լինի դյուրըմբռնելի, համապատասխանի սովորողների տարիքային զարգացման առանձնահատկություններին, լեզվական իմացության ու բառապաշարի մակարդակին:

Սահմանվել է նաեւ, թե նախադասություններում բառերի առավելագույն քանակը որքան պետք է լինի՝ ըստ դասարանների.

-  1-ին դասարան – 6 բառ

-  2-րդ դասարան – 8 բառ

-  3-րդ դասարան –  10 բառ

-  4-րդ դասարան –12 բառ

-  5-րդ դասարան – 14 բառ

-  6-7-րդ դասարան – 16 բառ

-  8-9-րդ դասարան – 18 բառ

Նախագծում նշվում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում կիրառվող դասագրքերին, ուսուցչի ձեռնարկներին ներկայացվող պահանջների վերաբերյալ առաջարկություններ մշակելու նպատակով դիտարկվել է մի շարք երկրների փորձը՝ կրթական կառույցների պաշտոնական կայքերի եւ փաստաթղթերի ուսումնասիրման ճանապարհով: Ընտրությունը կանգ է առել այն երկրների վրա, որոնք ունեն դասագրքերի` պետականորեն կամ տարածքային կառույցների կողմից հաստատված ընտրության ընդհանրական չափանիշներ: Այդ երկրներից են՝ Հոնգ Կոնգը եւ Հարավային Կորեան, որոնց կրթական հաջողությունները գրեթե նույն զուգահեռականի վրա են Սինգապուրի հետ, ԱՄՆ-ն եւ Կանադան, որոնց կրթական մշակույթը տարբեր կրթական միջազգային ծրագրերի միջոցով, կարծես թե, ավելի ծանոթ է ՀՀ-ում, Կոսովոն՝ որպես նոր ձեւավորված պետություն, որն իր առաջին քայլերն է անում նման գործընթացներում, Ռուսաստանը եւ Ղազախսատանը, որոնք վերջին դարում ավելի շատ առնչություն են ունեցել եւ փոփոխությունների առումով ընդհանրություններ ունեն Հայաստանի Հանրապետության հետ:

Տպել
3388 դիտում

Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևանի Բագրատունյաց-Արարատյան խաչմերուկում

Որոշ գովազդներ կհեռարձակվեն միայն ժամը 22:00-ից մինչեւ 06:00-ն. +21 նշագրումը կլինի պարտադիր

Բաքվի գործողությունները խաթարում են խաղաղությանը նպաստող մթնոլորտի ձեւավորմանն ուղղված ջանքերը

Անցել է ժամանակը, երբ Հայաստանի ղեկավարի սիրտն ու ուղեղը հանած է ու տեղը դոլար է շարած. վարչապետ

«Ես որոշակի քիմիա զգացի մեր միջեւ». Քոչարյանի հարցազրույցը «Комерсантъ»-ին

ԱԻՆ-ում անցկացվել է միգրացիոն հոսքերի կառավարման թեմայով շտաբային ուսումնավարժություն

Հայաստանում վարչապետի քիփ, վարչապետի՝ փայ մտնող ախպեր, ավտոների վրա քշող ախպոր տղա չի լինելու

ԱԻՆ սեյսմիկ ծառայության թիմը՝ «Գեովիկտորինա» մրցույթի հաղթող

Ասում են՝ արտահերթ խորհրդարանականին կողմ չենք քվեարկի, Սերժը կասեր՝ իյա, իրո՞ք, էդ դու՞ք եք որոշում. վարչապետ

Հայ-գերմանական համագործակցությունը բարձր մակարդակի վրա է. Տոնոյանն ընդունել է Գերմանիայի դեսպանին

Պրոռեկտորի կնոջից ավտոմեքենա վարձակալելու խնդիրը կարող է լինել միայն բարոյական. Դավիթ Մուրադյան

Բոլոր ուժերը իսկապես պայքարում են, ոչ ոք թատրոն չի տալիս, ոչ մեկի համար ոչինչ գրված չէ այս անգամ. վարչապետ

Սարյանի պուրակում տեղադրված դաշնամուրի վրա առաջինը նվագեց մաեստրո Մանսուրյանը

Կոնկրետ Տարոն Ավիայի հարցով չեմ զբաղվում. Տիգրան Ավինյանը Գյումրիում ասուլիս է անցկացրել

Մանիպուլյատիվ մեթոդներ. Լը Մոնդի ու Վաշինգթոն Փոստի «ֆեյքերը»

Վերանայեք Գյումրու բյուջեն. առաջարկը Սամվել Բալասանյանը ներկայացրել է Գյումրի եկած Տիգրան Ավինյանին

Առեւտրի կետից գողություն կատարելու հետքերով գնալիս, ոստիկանները հանցավոր խումբ են բերման ենթարկել

Հայաստանի Ազգային պատկերասրահից Արա Շիրազի աշխատանքները տեղափոխվել են Գյումրի

Հանրապետության, Շահումյան հրապարակներում, մի շարք փողոցներում վաղը երեկոյից մեքենաների կայանումը կարգելվի

Քոչարյանի գործն՝ ԱԺ Քննիչ հանձնաժողովում. Կոստանյանը հակասում է իրեն եւ Արփինե Հովհաննիսյանին