29 տարի անց. մանուկների մանկությունը շարունակում է բանտվել «աղետի գոտի» տերմինի տակ

Դրսում ձմեռ է, օրացույցի վրա` դեկտեմբերի 7-ը: Հայ ժողովրդի ցավի, սպիի չվերածվող բաց վերքի, կարոտի ու դառնության օրն է այսօր: Աղքատության, անգործության, անուսում ու անապագա մնացածների, խեղված ճակատագրերի, կոտրված ապագայի օրն է:

29 տարին լրացավ արդեն աշխարհի բազմաթիվ երկրների համար սովորական թվացող աղետից, աշխարհում երկրաշարժեր պարբերաբար լինում են, ավերածություններ, զոհեր, բայց այնքան շուտ ու այնպես արագ է վերանում հետքն աղետի, որ կարծես չի էլ եղել: Ճապոնիայում տեղի ունեցած 7-8 բալանոց երկրաշարժերի հետքերը վերացվում են 2-4 տարիների ընթացքում: Մենք չունենք Ճապոնիայի հնարավորությունները, բայց մենք ունեինք ոչ թե 2-4 տարի, այլ գրեթե 3 տասնամյակ, քառորդ դար ու ավելի:

29 տարում պետություններ են կառուցվում, քաղաքներ ու գյուղեր հիմնվում, իսկ ավերակ դարձած մի քանի բնակավայրեր այսքան տարի անց մեր երկրում ընդամենը կիսակառույցների վերածվեցին ու թիթեղե տնակների` հավերժական թվացող:

29 տարի շարունակ, գրեթե ամեն տարի այս օրը ցուրտ է ու ձյուն է տեղում: Ասես բնությունն ինքն է փորձում փակել գերեզմանատուն տանող ճանապարհներն ու ջանում խանգարել մարդկանց հոսքը այնտեղ` մոռացնել տալու համար այն, ինչ չի ջնջվում:

29 տարի առաջ արդեն եռուզեռի մեկնարկը տրված էր, առջեւում Ամանոր էր: Բայց 1989 թվականի Ամանորը չեղավ մյուսների նման: Գյումրեցուն վայել շռայլությամբ չբացվեցին առատության սեղանները, բաժակների զրնգոցնեով չազդարարվեց նոր գալիքի սկիզբը: Ամեն ոք իր օջախում գլխահակ, լուռումունջ, կսկիծը սրտում ու արտասուքն աչքերին բաժակ բարձրացրեց ու խմեց զավակի, ծնողի, քրոջ կամ եղբոր, ընկերոջ կամ հարեւանի, պարզապես հայի համար, աղոթեց ամեն մի վիրավորի, ամեն խեղվածի, հաշմվածի ու որբ դարձած ամեն մանկան համար:

29 տարի առաջ հազարավոր տնակներ հեղեղի նման լցվեցին Գյումրիի ու Սպիտակի փողոցները, տարիների ընթացքում նեխեցին, փտեցին ու ավերակ դարձան, բայց այնտեղ դեռ ապրում են: Այդ թիթեղե խորանարդներում էլ կյանքն ընթանում է, դոմիկներում ապրում են, մեռնում, ծնվում, ամուսնանում ու նրանց բոլորին կապում է 88-ի սեւ թելը:

Տնակների` կենցաղային համարելը հանցանք թվացող պայմաններում ապրողների համար ժամանակի ընթացքում կյանքն ու ցավը բթացել, քարացել են, վերացել է անգամ հայի հպարտությունը, սոված փորին, ոտաբոբիկ ու անաշխատանք, զավակների անհեռանկար ապագայի մշուշում էլ ինչ հպարտություն, հիմա նրանք աղքատ-հպարտներն են:

29 տարում նախագահներ փոխվեցին, կառավարողներ գնացին ու եկան, բայց աղետի գոտին այդպես էլ մնաց այնտեղ` իր տեղում` երկաթե պատերի ներսում, նեխած հատակով, կաթկթացող տանիքով, անջուր կամ անլույս, սառն ու անհրապույր դոմիկներում ապրող մանուկների աչքերի մեջ ու մանկության տակ:

Հայաստանում 880 հազար մարդ աղքատ է, նրանց գերակշիռ մասը հենց աղետի գոտում են, քառորդ դար ու ավելի կյանքը մեռնում է ու իր հետ սպանում իր մեջ ապրողներին աղետի գոտում:

Այս ու նախորդ իշխանությունները աղետի գոտու դալուկ սերնդին մի ողջ մանկություն են պարտք մնացել, նրանց ծնողներին` երջանկություն ու կենցաղ:

Շուշաննա Գրիգորյան

Տպել
1108 դիտում

Անցկացվում է գումարտակի մարտավարական զորավարժություն

Չավուշօղլուն կմեկնի Բաքու` մասնակցելու արտգործնախարարների խորհրդի 39-րդ նիստին

Սպանված ոստիկան Յուրի Տեփանոսյանի կինը ներգրավվել է որպես իրավահաջորդ՝ փոխարինելով տուժողի հորը

Դեկտեմբերի 13-ին Երևանում կկատարվեն երթեւության կազմակերպման փոփոխություններ

Առանձին դեպքերում նկատվել են վարչական ռեսուրսի չարաշահման դեպքեր. ՔՈ հայտարարությունը

Վիճակագրական կոմիտեի նախագահ Ստեփան Մնացականյանն արձակուրդ է գնում

Փրկարարները կանխել են 9-րդ հարկից նետվել սպառնացող մարդու ինքնասպանության փորձը

Փոխվարչապետի որոշմամբ սահմանվել են քաղծառայողի փորձաշրջանի հետ կապված առանձնահատկությունները

Վաչագան Ղազարյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ որոշումը կհրապարակվի 4 ժամից. նա մասնակցել է նիստին եւ հայտարարություն արել

Ժամը 20:00-ի դրությամբ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է

Հինգ տարի հետո մեր դպրոցն անճանաչելի է դառնալու. Արայիկ Հարությունյան

Ըստ մեղադրանքի՝ որովայնը մարմնի ո՞ր մասն ա. Սաշիկ Սարգսյանի որդու համար պարզ չէ մեղադրանքի էությունը

Քրիստինե Սարգսյանը նշանակվել է «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ»-ի տնօրենի ԺՊ

Հարուցվել է քրեական գործ՝ կրկնակի քվեարկության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ. ՔԿ

Գոռ Մինասյանը ճանաչվել է Գյումրու 2018-ի լավագույն մարզիկ

Չարենցավանում Փաշինյանը հորդորեց դասի գալ, մարզպետը նշանակեց տնօրենին, ծնողները դժգոհ մնացին

N17 հատուկ դպրոցի խորհուրդն այսօր չկարողացավ տնօրեն ընտրել. իսկ կարգը կխախտվի՞

Քրիստինե Սարգսյանը նշանակվել է Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակի տնօրենի պաշտոնակատար

Բքի և վատ տեսանելիության պատճառով Քուչակ-Ապարան հատվածը դժվարանցանելի է

Հայաստանը շարունակում է ջանքեր գործադրել խաղաղապահ կարողությունների զարգացման ուղղությամբ