Մթության քողի տակ. կփրկվի արդյո՞ք «Նաիրիտը»

12/01/2018 schedule16:00

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի հունվարի 13-ի համարում

Մեր արդյունաբերության երբեմնի հսկան՝ «Նաիրիտը», կրկին հայտնվում է ուշադրության կենտրոնում: Եւ դրա համար կա առնվազն երկու առիթ: Նախ՝ «Նաիրիտի» կառավարումը կրկին իրականացնելու է պետությունը: Եւ երկրորդ՝ արդեն ավարտին են մոտենում «Նաիրիտի» հոսքագծերից մեկի ապամոնտաժման եւ Չինաստան տեղափոխելու աշխատանքները: Պետության կողմից կառավարման մասին: «Նաիրիտի» բաժնետոմսերը, ինչպես հայտնի է, գրավադրված էր «Հայկապբանկում»՝ 14 մլն դոլար ընդհանուր արժեքով: Այն բանից հետո, երբ «Հայկապբանկը» դարձավ «Ֆլեշ» ընկերության նախագահ Բարսեղ Բեգլարյանի սեփականությունը, բանկը պարտավորվեց «Նաիրիտի» բաժնետոմսերը իրացնել մինչեւ անցած տարվա վերջ: Չիրացնելու դեպքում դրանք, բանկային լեզվով ասած, «դուրս էին գրվում արտաբալանս», իսկ կենցաղային լեզվով ասած՝ մնում էին անտեր:

Կոնկրետ այս դեպքում դրանց տերը, կարծես թե, կրկին դառնում է պետությունը: Հատուկ նշենք, որ այս իրավաբանական ձեւակերպումները իրականում այնքան էլ հստակ չեն, եւ այս դեպքում մեզ հետաքրքրում են ոչ թե իրավաբանական ձեւակերպումները, այլ իրականությունը: Անցած տարվա նոյեմբերի 25-ին ՀՀ կառավարության 1725 որոշմամբ ստեղծվել է «Պետպոլիմեր» ՍՊԸ-ն, որի միակ մասնակիցը ՀՀ-ն է: Այս ՍՊԸ-ի մասնակցի լիազորությունները վերապահված է ՀՀ էներգետիկայի նախարարությանը: Որոշման 6-րդ կետով «Նաիրիտի» ՓԲԸ ընդհանուր ժողովին առաջարկվում է «Նաիրիտի» կառավարումը հանձնել «Պետպոլիմերին: Այսինքն, «Նաիրիտի» կառավարումը այսուհետ իրականացնելու է ՀՀ կառավարությունը՝ էներգետիկայի նախարարության միջոցով:

«Ոտքի վրա բացատրելու բան չի»,- «Նաիրիտի» հետ տեղի ունեցող մանրամասները ներկայացնելու մեր խնդրանքին ի պատասխան՝ վերջերս ասաց ՀՀ էներգետիկայի նախարար Արմեն Մովսիսյանը: Մի խոսքով, «Նաիրիտը» այլեւս պետական է եւ կառավարվում է պետության կողմից: Սա լավատեսության հիմքեր տալի՞ս է: Նույնիսկ այս հարցին միանշանակ պատասխանելն այժմ անհնարին է: «Նաիրիտը» ժամանակին կառավարվել է պետության կողմից, կառավարվել է հնդկական եւ ռուսական ընկերությունների կողմից, բայց՝ ապարդյուն: Եւ ընդհանրապես «Նաիրիտի» շուրջ բազմաթիվ մութ իրադարձություններ են տեղի ունենում: «Նաիրիտի» հոսքագծերից մեկի ապամոնտաժումն ու դրա մի մասի Չինաստան արտահանումը այդպիսի իրադարձություններից մեկն է միայն:

Որ այդ սարքավորումների մի մասը պետք է տարվի Չինաստան՝ այնտեղ նոր կառուցվող քլորոպրենային կաուչուկի գործարանում տեղադրելու համար՝ հայտնի էր դեռ չորս տարի առաջ: Այս թեման այն ժամանակ ակտիվորեն քննարկվում էր: Դեռեւս 4 տարի առաջ ստեղծվել է հայ-չինական համատեղ «Շանսինաիրիտպրեն» ընկերությունը, որը Չինաստանում կառուցում է կաուչուկի արտադրության ձեռնարկությունը: Ընկերության 40 տոկոս բաժնետոմսերը Հայաստանինն են: Դրա դիմաց մենք չինացիներին ենք տրամադրելու կաուչուկի արտադրության մեր տեխնոլոգիան եւ վերը նշված սարքավորումները: Մնացած բոլոր ծախսերը իր վրա է վերցրել չինական կողմը: Կաուչուկի արտադրությունից ստացվող եկամուտները լինելու են այնքան, որ ՀՀ-ն տարեկան, ինչպես նախատեսված է, ստանալու է 6 մլն դոլար: Առաջին հայացքից փայլուն գործարք է: Բայց ինչ կա սրա տակ իրականում՝ դժվար է ասել:

Նշենք միայն, որ նոր կառուցվող այդ գործարանի գործարկման համար, կոպիտ հաշվարկներով, անհրաժեշտ է 100 մլն դոլար: Եւ այդքան կներդրվի, որովհետեւ Չինաստանը ունի կաուչուկի ահռելի պահանջարկ, եւ այդ գործարանը հաստատ կառուցելու է: Ու, ճիշտն ասած, մի քիչ դժվար է պատկերացնել, որ կաուչուկի արտադրության ավանդույթներ ունեցող Չինաստանը միայն տեխնոլոգիաների եւ «ոչ այնքան արժեքավոր» սարքավորումներ ստանալու դիմաց պատրաստ է հետագայում այդ գործարանի եկամուտների 40 տոկոսը տրամադրել մեզ: Սա մեր նկատմամբ այնքան մեծ բարեհաճություն է, որ կասկածներ է հարուցում: Իհարկե, այս առնչությամբ կառավարութունն ունի որոշակի բացատրություններ, եւ դրանց առաջիկայում մանրամասն կանդրադառնանք:

Սակայն արդեն լուրջ կասկածներ են հնչում, որ այս սարքավորումների ապամոնտաժմամբ եւ ՀՀ-ից դուրսբերմամբ՝ «Նաիրիտի» արդյունավետ գործունեությունը դառնում է անհնարին: Այդ կասկածների մարմնավորումը  «Նաիրիտի» պաշտպանության կոմիտեն է, որի ստեղծման մասին շուտով պաշտոնապես կհայտարարվի: Մի խոսքով, «Նաիրիտի» շուրջ կրքերը կրկին բորբոքվում են:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1294 դիտում

Արա Բաբլոյանն ընդունել է ԳԴՀ Բունդեսթագի անդամ Ալբերտ Վայլերին

Ու ոչ մի ստորագրահավաք «չի փրկելու» սաբոտաժներ հրահրողներին. Արսեն Թորոսյան

Հասանովն ու Կասպրշիկը քննարկել են սահմանային իրադրությունը՝ ադրբեջանական տեսակյունից

Հետաքննություն է սկսվել թուրք ընդդիմադիր կուսակցապետի դեմ՝ Էրդողանի ծաղրանկարի պատճառով

Իրանն Ամերիկայի դեմ միջազգային դատ է բացում է. Թեհրանը դիմել է ՄԱԿ-ի դատարան

Եթե մեր հայրը մահանա, քո մեղքը կլինի. Մեգան Մարքլի քույրը մեղադրում է նրան

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Արցախի նախկին ու ներկա պետնախարարներին

Ներառական կրթություն ապահովելու համար անհրաժեշտ է ներառական հասարակություն․ քննարկում

Վարչապետին է հյուրընկալվել անվանի լողորդ Շավարշ Կարապետյանը

Հիվանդություններ, որոնց առկայության դեպքում ծնողները կզրկվեն ծնողական իրավունքներից

«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում կալանավորին խոշտանգելու համար մեղադրանք է առաջադրվել

1 տարեկան երեխայի մահվան պատճառը պատվաստումը չէ, թոքերի խնդիր է եղել. ԱՆ-ն պարզաբանում է

Աղանդավորների հավաքատեղի, աղյուսի արտադրամաս, տաքսի սերվիս. ինչերի է ծառայեցվել «Կանազ»-ը

ՊՆ-ում քննարկվել են պաշտպանության բնագավառում հայ-լեհական համագործակցության հեռանկարները

Ի՞նչ «հստակ գաղափարներ» է ակնկալում ԵՄ-ն Հայաստանի կառավարությունից

Զինվորները պարապում են +45 աստիճան շոգին, բայց լողանում շաբաթը 1 անգամ. ահազանգ ծնողներից

Նիդերլանդներից ուղարկված ծրարի մեջ թմրանյութի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել

Օրբելյանին պաշտոնից ազատելու լուրը Մակունցը չի մեկնաբանում, Օրբելյանը ասուլիսով հանդես կգա

Գուցե անցած խաղում մրցակիցը մեզ թերագնահատեց. Աշոտ Բարսեղյան

Թեղուտ ու Հաղարծին գյուղերի բնակիչները հարձակվել են անտառը հսկող բնապահպանների խմբի վրա