Սին հույսեր. նպատակը խաբելն է

10/02/2018 schedule19:15

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի փետրվարի 11-ի համարում

Փետրվարի 2-ին, Ռոբերտ Քոչարյանի հրամանագրով, ստեղծվեց «ՀՀ քաղաքացիների` խորհրդային «խնայբանկերում» սառեցված խնայողական ավանդների խնդիրն ուսումնասիրելու նպատակով աշխատանքային խումբ: Խումբը չորս ամսվա ընթացքում պետք է մասնագիտական եզրակացություն ներկայացնի խնդրի վերաբերյալ: Այս ընդհանուր ձեւակերպումների մեջ կարելի է տեղավորել ցանկացած նպատակ: Ի վերջո՝ ի՞նչ է անելու այս աշխատանքային խումբը: Մեր այս հարցին աշխատանքային խմբի ղեկավար, ՀՀ արժեթղթերի հանձնաժողովի նախագահ Էդվարդ Մուրադյանը այսպես պատասխանեց. «Այս գործընթացի տրամաբանությունն այն է, որ դիմել են մասնագիտական շրջանակներին՝ կարծիք ստանալու համար: Աշխատանքնային խմբի ստեղծման իմաստը դա է: Այդպես են բացատրել ինձ»: Ըստ նրա՝ նախ պետք է գտնել, ձեւակերպել խնդիրը:

«Այն խնդիրը, որի պատասխանը թույլ կտա գտնել ավանդների հարցի պատասխանը: Փորձում ենք այդ խնդիրը գտնել: Ավելին այսօր անիմաստ է ասել»,-ասաց Է.Մուրադյանը՝ ավելացնելով, որ խումբը առ այսօր միայն մեկ նիստ է գումարել: Դեռ չգտնված խնդրի մեջ միայն մի հստակ ձեւակերպում կա: Ըստ Է.Մուրադյանի՝ քննարկվում է ոչ թե «ավանդների վերադարձ», այլ «ավանդների փոխհատուցում» ձեւակերպումը: Սա, իհարկե, նորություն չէ: Այս ձեւակերպումը շրջանառության մեջ է եղել դեռեւս առնվազն տասը տարի առաջ, եւ դրա էությունն այն է, որ ժամանակին ավանդները սառեցվել են, ինչը որոշակի ֆինանսական վնաս է հասցրել ավանդատուներին, եւ քննարկվում է այդ վնասի փոխհատուցման տարբերակը: «Խնդիրը դեռ պետք է իրավական տեսանկյունից էլ գնահատենք. մենք ասում ենք՝ քանի որ ավանդները սառեցվել են, ապա հավանական է, որ վնաս է պատճառվել»,-աշխատանքային խմբի գործունեության իմաստը էլ ավելի անհասկանալի դարձրեց է.Մուրադյանը:

Այսինքն, աշխատանքային խումբը փորձելու է պարզել՝ արդյո՞ք խորհրդային «խնայբանկերում» քաղաքացիների ներդրած ավանդները սառեցնելու հետեւանքով այդ քաղաքացիները վնասներ են կրել: Եթե կրել են՝ արդյո՞ք դա ենթակա է փոխհատուցման: Եթե ենթակա է փոխհատուցման, ապա՝ ինչպե՞ս է հաշվարկվելու վնասը: Եթե վնասը հաշվարկվի՝ որտեղի՞ց ենք գտնելու այդքան գումար... եւ այլն: Հարցերի շարանը կարելի է շարունակել, սակայն հայտնի չէ՝ այս աշխատանքային խումբը կոչվա՞ծ է այս հարցերին պատասխանելու: Ներկայումս խումբը, որքան կարելի էր հասկանալ է.Մուրադյանի հետ զրույցից, ընդամենը փորձում է գտնել այն հարցերը, որոնց պատասխանը պետք է գտնի ինքը: Նկատենք, որ ամենեւին պատահական չէ, որ քննարկման ելակետը «Ավանդների փոխհատուցում» ձեւակերպումն է: 1998-ի նախընտրական ծրագրում Քոչարյանը օգտվել էր հենց այս ձեւակերպումից. «Նախկինում խնայբանկերում կուտակված ավանդների փոխհատուցման հնարավորությունների մշակում»: Ճիշտ է, նա սրանով խախտել է իր նախընտրական ծրագիրը եւ պաշտոնավարման առաջին ժամկետում «հնարավորությունների մշակում» չի կատարել, բայց դա այլ թեմա է:

Ինչեւէ, դեռ հայտնի չէ նույնիսկ թե «փոխհատուցման» ինչպիսի ելքային ցուցանիշ է ընդունվելու որպես հիմք: Այսինքն, որքան են կազմում մեր քաղաքացիների ընդհանուր ավանդները: Ըստ որոշ հաշվարկների՝ 8,5 մլրդ ռուբլի է, մյուս հաշվարկներով՝ 10,8 մլրդ, բայց կա նաեւ հաշվարկ, որ այդ ավանդների ընդհանուր ծավալը կազմում է 25,8 մլրդ ռուբլի: Այս վերջին, մեղմ ասած, խոշոր գումարը ամենեւին էլ օդից չի ընկել: Խնդիրն այն է, որ ժամանակին որպես ավանդ են ձեւակերպվել ավելի քան 15 մլրդ ռուբլի արժողությամբ ներքին փոխառություններ: Դա իրավական տեսակետից, մասնագետների պնդմամբ, ոչնչով չի տարբերվում ավանդներից:

Մի խոսքով, առավելագույն գումարը, որը պետք է քննարկվի փոխհատուցման տեսակետից՝ 25,8 մլրդ ռուբլին է: Բայց ինքնին հասկանալի է, որ շրջանառվող գումարների ծավալներն այստեղ էական դեր չեն խաղում. տարբերություն չկա՝ 25 մլրդ ռուբլի է, թե՝ 8 մլրդ: Միեւնույն է, ահռելի գումար է մի երկրի համար, որի բյուջեն 600 մլն դոլար է ընդամենը: Եւ այս պայմաններում քննարկել այդպիսի հարց, նշանակում է՝ բնակչությանը սին հույսեր ներարկել  կամ, ավելի պարզ ասած, խաբել մարդկանց: Ընդամենը պետք է պաշտոնապես հայտարարել, որ այդ հարցը կքննարկվի այն ժամանակ, երբ գոնե մոտավոր ակնկալիքներ ի հայտ կգան, որ, պատկերավոր ասած, ազատ գումարներ կլինեն: Իսկ մոտակա գոնե տասնամյակում նման ակնկալիքներ չեն լինելու:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
900 դիտում

Գյումրու ԲԿ-ի սկանդալից հետո աշխատանքից ազատվողներ կլինեն. ԲԿ-ն հայտարարություն է տարածել

ԱԱԾ-ն ու ոստիկանությունը Երեւանում շարունակում են ահաբեկիչների փնտրտուքը

2017-ի լավագույն ցուցանիշներ արձանագրած ՔԿ ստորաբաժանումն ու քննիչը. 2-ն էլ Երեւանում

Թուրքիայի զինուժը թնդանոթներով կրակ է բացել Աֆրին հասած սիրիական ուժերի ու լրագրողների վրա

Տնտեսության անկում, արտագաղթ ու սոցիալական ծանր վիճակ. ավելի քան 800 գործազուրկ Լոռիում

Գոնե մի քիչ մեր ժողովուրդը զգար, որ ինքը այն մեկն էր, ոչ թե ներկա 10 հազարանոցը․ Մանուկյան

Վոլգոգրադից Երեւան եւ հակառակ ուղղությամբ ուղիղ չվերթներ կլինեն

Նշանակումներ ու ազատումներ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեում. ազատվել են գնդապետ ու փոխգնդապետ

Լվացքի մեքենաներ կան. Արծրուն Հովհաննիսյանը՝ Քեմբրիջի համալսարանի ուսանողի գրառման մասին

Թուրքիայի 17 պետական ծառայող քաղաքական ապաստան է խնդրում Հունաստանի իշխանություններից

Կապի օպերատորները կբացահայտեն, թե 911 եւ 102 համարներին որտեղից է զանգ կատարում քաղաքացին

Հայաստանն ու Ռաս Ալ Խայմա էմիրությունը կհամագործակցեն Շեյխի ու ՓՄՁ ԶԱԿ-ի տնօրենի հուշագրով

Բերման է ենթարկվել 70-ամյա տղամարդ ՝ արգելված մացառախոզ որսալու կասկածանքով

Պատկերացնում էի, թե ինչպես եմ ատրճանակը հանում եւ պահում Սերժ Սարգսյանի ճերմակած քունքին

Հայտնաբերել են ժամկետանց «թարմ հավ ու կարագ», ձուկ, քաղցրաբլիթ ու սալ (լուսանկարներ)

Վանաձորը վերջապես կազատվի քաղաքի մուտքերի «ժանգոտած» ու ջնջված ցուցանակներից

Վանաձոր-Ալավերդի նորոգվող ճանապարհին միանգամից 3 ընկերություն է աշխատում (լուսանկարներ)

«Հետախուզվում են» Նորատուսցի Ալիկի եւ մյուսների գործով ապացույցներ դանակը, պարկուճները

Կտրել քրդերի օգնությունը դրսից. Էրդողանը հայտնել է Աֆրինի շրջափակման մտադրության մասին

Պաշտոնական այցով Հայաստան կժամանի Լիբանանի Հանրապետության նախագահ Միշել Աունը