ԱՄՆ Ազգային հետախուզությունը 2016-ին վրիպեց. խմբագրական

Միացյալ Նահանգների Ազգային հետախուզության ղեկավար Դեն Քոաթսը Կոնգրեսում ներկայացրել է հետախուզության ամենամյա զեկույցը, որտեղ անդրադառնում են նաեւ աշխարհի տարբեր թեժ կետերում պատերազմական իրավիճակներին: Ամեն տարվա սկզբին ԱՄՆ հետախուզությունը Կոնգրեսում հանդես է գալիս նման զեկույցով՝ կանխատեսելով, թե որտեղ ինչպես կզարգանան իրադարձությունները: Որպես չկարգավորված հակամարտություն՝ ամեն տարի ԱՄՆ հետախուզությունը անդրադառնում է նաեւ Ղարաբաղյան խնդրին:

Այս անգամ Դեն Քոաթսը զեկուցել է, որ 2018 թվականի ընթացքում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լայնածավալ բախումների վտանգը պահպանվում է: «Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածաշրջանի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է վերաճել լայնամասշտաբ ռազմական հակամարտության Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ, ինչն իր հերթին կարող է դրդել Ռուսաստանին աջակցություն ցուցաբերել իր տարածաշրջանային դաշնակցին: Հակամարտության կողմերը խուսափում են փոխզիջումներից եւ բախվում են աճող ներքին ճնշմանը: Ռազմական արդիականացմանն ուղղված Ադրբեջանի չդադարող ջանքերը եւ Հայաստանի կողմից ռուսական սպառազինության ձեռքբերումը այն գործոններն են, որոնց հետեւանքով լայնածավալ բախումների վտանգը 2018-ին պահպանվելու է»,-ասված է զեկույցի ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերվող հատվածում:

Սա, իհարկե, մեծ իրարանցում է առաջացրել Հայաստանում: Երեկ էլ փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը կառավարության նիստից հետո, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, ասել է, որ Արցախում իրավիճակն իսկապես պայթյունավտանգ է, ինչի վկայությունն, ըստ Շավարշ Քոչարյանի, 2016-ի ապրիլյան պատերազմն է: Ստիպված ենք չհամաձայնել փոխարտգործնախարարի հետ, որովհետեւ 2016-ի ապրիլից հետո շատ բան է փոխվել, եւ այս ընթացքում Հայաստանի եւ Արցախի ղեկավարությունը մեզ համոզել են, որ քառօրյա պատերազմից հետո առաջնագծում կատարված փոփոխությունները, ժամանակակից տեխնիկայով վերազինումը, մեր ձեռք բերած նոր զինատեսակները նվազեցնում են բախման հավանականությունը:

Ռազմական էսկալացիայի թիվ մեկ պայմանը կողմերի միջեւ ռազմական հավասարակշռության խախտումն է, ինչի արդյունք էր կոնկրետ ապրիլյան պատերազմը: Բայց այս ընթացքում բազմիցս է ասվել, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հավասարակշռությունը վերականգնված է կամ մոտ է վերականգնվելուն: Այս ամենն ահա, գումարած մեր զինվորների մարտական ոգին, այն երաշխքիներն են, որոնք պետք է թույլ չտան նոր ապրիլյան պատերազմ կամ առհասարակ որեւէ էսկալացիա: Մենք հակված ենք հավատալ Երեւանի եւ Ստեփանակերտի սույն հայտարարություններին, որովհետեւ այս ընթացքում դրանք նաեւ գործողությունների մեջ են ապացուցվել: Ապրիլյան պատերազմից հետո մինչ օրս Ադրբեջանի ձեռնարկած բոլոր դիվերսիաները տապալվել են, մեր դիրքերին մոտենալու բոլոր փորձերը՝ բնում խեղդվել: Էլ չենք խոսում դիվանագիտական դաշտում տարվող աշխատանքների եւ երկու ԱԳ նախարարների մակարդակով ձեռք բերված վերջին պայմանավորվածության մասին, ըստ որի՝ պետք է ընդլայնվի ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկի գրասենյակի լիազորությունները, դիտորդների քանակը:

Այդ դեպքում, ի՞նչ է նշանակում՝ իրավիճակը պայթյունավտանգ է: Կամ ի՞նչ է նշանակում ԱՄՆ Ազգային հետախուզության զեկույցից առաջացած խուճապը:  ԱՄՆ հետախուզությունը 2017-ի համար էլ էր նույն կանխատեսումն արել: «Անջատողական Լեռնային Ղարաբաղ շրջանի շուրջ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը սրվեց  2016-ի ապրիլին: Երկու կողմում էլ փոխզիջումների գնալու ցանկության բացակայությունը եւ ներքին ճնշումների ավելացումը վկայում են, որ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը 2017-ին կպահպանվի: Ադրբեջանում շարունակվող տնտեսական ճգնաժամը մարտահրավեր է իշխանության համար եւ այնտեղ այլախոհության ճնշումները կաճեն: Միաժամանակ երկիրը փորձում է հավասարակշռել Ռուսաստանի, Իրանի եւ Արեւմուտքի հետ հարաբերությունները»,-ասված է նախորդ տարվա զեկույցում:

Լայնածավալ ռազմական գործողություններ 2017-ին տեղի չունեցան: Իսկ ահա 2016-ի համար ԱՄՆ հետախուզության կանխատեսումները շատ ավելի մեղմ էին: Այն տարվա համար, երբ իսկապես լայնածավալ ռազմական գործողություններ եղան, հետախուզությունը կանխատեսել էր. «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը ԼՂ հիմնախնդրի շուրջ շարունակ բարձր է եղել 2015-ին: Բաքվի կողմից ռազմական ուժի համալրումը տնտեսական պայմանների վատթարացման պայմաններում մեծացնում է հակամարտության սրման հավանականությունը 2016-ին»:

Հակամարտության սրումն ու լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները նույն բանը չեն: Այնպես որ, այն ժամանակ, երբ պետք էր կանխատեսել եւ կանխել լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները, ԱՄՆ հետախուզությունը վրիպեց: Հասկանում ենք, որ ՌԴ-ԱՄՆ չնահանջող լարվածության ֆոնին ԱՄՆ-ի համար խնդիր է, որ ՀՀ-ն ՌԴ-ից զենք է ձեռք բերում, նույնիսկ պատժամիջոցների տակ ընկնելու վտանգի տակ ենք հայտնվել, բայց ԱՄՆ հետախուզությունում լավ են հասկանում, որ ՀՀ-ին նման հնարավորությունից զրկելուց մինչեւ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը մեկ քայլ է: Դա պատերազմի տանող ամենամոտ ճանապարհն է:

Ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը մեծ կլինի միայն մի պարագայում, եթե բոլոր կողմերի շահերը այս հարցում համընկնեն: ԱՄՆ-ն իր շահերի համար, օրինակ, ՀՀ-ին զրկի ռուսական զենքից, ՌԴ-ն ղարաբաղյան խնդիրը իր համար ավելի կարեւոր հարցի հետ փոխանակի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարներն էլ ռազմական գործողությունների միջոցով ներքին հարցեր կարգավորեն: Վերջիններս առաջիկայում ցմահ ղեկավար դառնալու խնդիր պետք է լուծեն, իսկ նման նպատակների համար սահմանային բախումները միշտ էլ օգտակար են եղել՝ ներքին ընդվզումը ճնշելու եւ անկայունություն թույլ չտալու համար: Սա, իհարկե, իրադարձությունների վատագույն սցենարն է, որին ցանկանում ենք չհավատալ:

Տպել
5354 դիտում

Կարող ենք արձանագրել, որ վարչապետի ազդեցությունը բացարձակ էր. Դավիթ Խաժակյան

Սոցապում թափուր աշխատատեղերը չեն համալրվում. պատճառը ցածր աշխատավա՞րձն է

Տարեվերջին 113 միկրոավտոբուս շահագործումից պետք է դուրս գա

Զարկ տալով ընտանեկան գինեգործական ավանդույթներին. գյուղնախարարը Էջմիածին քաղաքում էր

Պայթյուն «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ–ում. թթվածնի արտադրամասի օպերատորը մահացել է

Գյուղատնտեսական հարցերի մասին բարձրաձայնում են շահագրգիռ անձիք. հանդիպում է եղել նաև գյուղատնտեսության նախարարի հետ

Ո՞ւր են հոսել Կեչուտի ջրամբարի ջրերը. հաղորդում իրավապահ եւ պետական մարմիններին. ՀԲՃ

Լեւոն Երանոսյանը կասկածյալի կարգավիճակ ունի. նա ապրիլին լուսաձայնային նռնակ կիրառելու իրավասություն չի ունեցել

ԵԱՏՄ պետությունների մաքսային ծառայությունների միավորված կոլեգիայի հաջորդ նիստն անցկացվելու է Հայաստանում. ՊԵԿ

Ծառուկյանը փորձում է վերահսկողություն իրակացնել բոլոր ֆեդերացիաների վրա. Արթուր Գեւորգյան

ԼՂ հիմնախնդրի շուրջ քննարկումներն այլ հարթակներ տեղափոխելու փորձերը վնասում են տարածաշրջանում կայունությանը. ԱԳՆ

Վիրահայոց թեմը գրադարան եւ համայնքային կենտրոն է վարձակալել. թեմապատկան 3-րդ կենտրոնը Թբիլիսիում

Բաքուն սպառնում է հայկական իշխանություններին ավիացիայի ոչնչացմամբ

Հայկ Մարությանի գլխավորությամբ Երեւանի ավագանու առաջին նիստը պետք է հրավիրվի հոկտեմբերի 10-ին

ԿԸՀ-ն հրապարակել է Երեւանի ավագանու ընտրություններին մասնակցած ընտրողների ստորագրված ցուցակները

Առաջին անգամ  ԵԽ նախարարների կոմիտե է ներկայացվել ՄԻԵԴ վճռի կատարման հետ կապված Պաշտպանի հատուկ դիրքորոշում

Թրամփը պատրաստ է հանդիպել Իրանի իր պաշտոնակցին. Ռոհանին մեղադրում է ԱՄՆ-ի դաշնակինցերից մեկին

Հայաստանի անդամակցումը ԵԱՏՄ-ին բխում է մեր պետական շահերից. Էդուարդ Շարմազանով

ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության պետը մասնակցել է «ՆԱՏՕ-գործընկերներ» ձեւաչափով ՌՈ պետերի ամենամյա համաժողովին

Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» խորագրով ցուցահանդեսին