ԱՄՆ Ազգային հետախուզությունը 2016-ին վրիպեց. խմբագրական

Միացյալ Նահանգների Ազգային հետախուզության ղեկավար Դեն Քոաթսը Կոնգրեսում ներկայացրել է հետախուզության ամենամյա զեկույցը, որտեղ անդրադառնում են նաեւ աշխարհի տարբեր թեժ կետերում պատերազմական իրավիճակներին: Ամեն տարվա սկզբին ԱՄՆ հետախուզությունը Կոնգրեսում հանդես է գալիս նման զեկույցով՝ կանխատեսելով, թե որտեղ ինչպես կզարգանան իրադարձությունները: Որպես չկարգավորված հակամարտություն՝ ամեն տարի ԱՄՆ հետախուզությունը անդրադառնում է նաեւ Ղարաբաղյան խնդրին:

Այս անգամ Դեն Քոաթսը զեկուցել է, որ 2018 թվականի ընթացքում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լայնածավալ բախումների վտանգը պահպանվում է: «Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածաշրջանի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է վերաճել լայնամասշտաբ ռազմական հակամարտության Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ, ինչն իր հերթին կարող է դրդել Ռուսաստանին աջակցություն ցուցաբերել իր տարածաշրջանային դաշնակցին: Հակամարտության կողմերը խուսափում են փոխզիջումներից եւ բախվում են աճող ներքին ճնշմանը: Ռազմական արդիականացմանն ուղղված Ադրբեջանի չդադարող ջանքերը եւ Հայաստանի կողմից ռուսական սպառազինության ձեռքբերումը այն գործոններն են, որոնց հետեւանքով լայնածավալ բախումների վտանգը 2018-ին պահպանվելու է»,-ասված է զեկույցի ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերվող հատվածում:

Սա, իհարկե, մեծ իրարանցում է առաջացրել Հայաստանում: Երեկ էլ փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը կառավարության նիստից հետո, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, ասել է, որ Արցախում իրավիճակն իսկապես պայթյունավտանգ է, ինչի վկայությունն, ըստ Շավարշ Քոչարյանի, 2016-ի ապրիլյան պատերազմն է: Ստիպված ենք չհամաձայնել փոխարտգործնախարարի հետ, որովհետեւ 2016-ի ապրիլից հետո շատ բան է փոխվել, եւ այս ընթացքում Հայաստանի եւ Արցախի ղեկավարությունը մեզ համոզել են, որ քառօրյա պատերազմից հետո առաջնագծում կատարված փոփոխությունները, ժամանակակից տեխնիկայով վերազինումը, մեր ձեռք բերած նոր զինատեսակները նվազեցնում են բախման հավանականությունը:

Ռազմական էսկալացիայի թիվ մեկ պայմանը կողմերի միջեւ ռազմական հավասարակշռության խախտումն է, ինչի արդյունք էր կոնկրետ ապրիլյան պատերազմը: Բայց այս ընթացքում բազմիցս է ասվել, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հավասարակշռությունը վերականգնված է կամ մոտ է վերականգնվելուն: Այս ամենն ահա, գումարած մեր զինվորների մարտական ոգին, այն երաշխքիներն են, որոնք պետք է թույլ չտան նոր ապրիլյան պատերազմ կամ առհասարակ որեւէ էսկալացիա: Մենք հակված ենք հավատալ Երեւանի եւ Ստեփանակերտի սույն հայտարարություններին, որովհետեւ այս ընթացքում դրանք նաեւ գործողությունների մեջ են ապացուցվել: Ապրիլյան պատերազմից հետո մինչ օրս Ադրբեջանի ձեռնարկած բոլոր դիվերսիաները տապալվել են, մեր դիրքերին մոտենալու բոլոր փորձերը՝ բնում խեղդվել: Էլ չենք խոսում դիվանագիտական դաշտում տարվող աշխատանքների եւ երկու ԱԳ նախարարների մակարդակով ձեռք բերված վերջին պայմանավորվածության մասին, ըստ որի՝ պետք է ընդլայնվի ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկի գրասենյակի լիազորությունները, դիտորդների քանակը:

Այդ դեպքում, ի՞նչ է նշանակում՝ իրավիճակը պայթյունավտանգ է: Կամ ի՞նչ է նշանակում ԱՄՆ Ազգային հետախուզության զեկույցից առաջացած խուճապը:  ԱՄՆ հետախուզությունը 2017-ի համար էլ էր նույն կանխատեսումն արել: «Անջատողական Լեռնային Ղարաբաղ շրջանի շուրջ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը սրվեց  2016-ի ապրիլին: Երկու կողմում էլ փոխզիջումների գնալու ցանկության բացակայությունը եւ ներքին ճնշումների ավելացումը վկայում են, որ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը 2017-ին կպահպանվի: Ադրբեջանում շարունակվող տնտեսական ճգնաժամը մարտահրավեր է իշխանության համար եւ այնտեղ այլախոհության ճնշումները կաճեն: Միաժամանակ երկիրը փորձում է հավասարակշռել Ռուսաստանի, Իրանի եւ Արեւմուտքի հետ հարաբերությունները»,-ասված է նախորդ տարվա զեկույցում:

Լայնածավալ ռազմական գործողություններ 2017-ին տեղի չունեցան: Իսկ ահա 2016-ի համար ԱՄՆ հետախուզության կանխատեսումները շատ ավելի մեղմ էին: Այն տարվա համար, երբ իսկապես լայնածավալ ռազմական գործողություններ եղան, հետախուզությունը կանխատեսել էր. «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը ԼՂ հիմնախնդրի շուրջ շարունակ բարձր է եղել 2015-ին: Բաքվի կողմից ռազմական ուժի համալրումը տնտեսական պայմանների վատթարացման պայմաններում մեծացնում է հակամարտության սրման հավանականությունը 2016-ին»:

Հակամարտության սրումն ու լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները նույն բանը չեն: Այնպես որ, այն ժամանակ, երբ պետք էր կանխատեսել եւ կանխել լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները, ԱՄՆ հետախուզությունը վրիպեց: Հասկանում ենք, որ ՌԴ-ԱՄՆ չնահանջող լարվածության ֆոնին ԱՄՆ-ի համար խնդիր է, որ ՀՀ-ն ՌԴ-ից զենք է ձեռք բերում, նույնիսկ պատժամիջոցների տակ ընկնելու վտանգի տակ ենք հայտնվել, բայց ԱՄՆ հետախուզությունում լավ են հասկանում, որ ՀՀ-ին նման հնարավորությունից զրկելուց մինչեւ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը մեկ քայլ է: Դա պատերազմի տանող ամենամոտ ճանապարհն է:

Ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը մեծ կլինի միայն մի պարագայում, եթե բոլոր կողմերի շահերը այս հարցում համընկնեն: ԱՄՆ-ն իր շահերի համար, օրինակ, ՀՀ-ին զրկի ռուսական զենքից, ՌԴ-ն ղարաբաղյան խնդիրը իր համար ավելի կարեւոր հարցի հետ փոխանակի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարներն էլ ռազմական գործողությունների միջոցով ներքին հարցեր կարգավորեն: Վերջիններս առաջիկայում ցմահ ղեկավար դառնալու խնդիր պետք է լուծեն, իսկ նման նպատակների համար սահմանային բախումները միշտ էլ օգտակար են եղել՝ ներքին ընդվզումը ճնշելու եւ անկայունություն թույլ չտալու համար: Սա, իհարկե, իրադարձությունների վատագույն սցենարն է, որին ցանկանում ենք չհավատալ:

Տպել
5854 դիտում

Հոգեկան խնդիրներ ունեցող հարևանուհու պատճառով տունը մոխրակույտի է վերածվել. տանտիրուհին օգնություն է խնդրում

Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցությունը չի մասնակցի ընտրություններին. գաղափարական սկզբունքի խնդիր է

Քրեական գործեր՝ հոգեբուժարաններում արձանագրված խախտումների վերաբերյալ

«Քաղաքացու որոշում» ՍԴԿ-ն հրապարակել է ցուցակի առաջին 31 թեկնածուների անունները

Վարորդներին խորհուրդ է տրվում երթեւեկել ձմեռային անվադողերով

Ես կլինեմ ՀՀԿ-ի կենտրոնական հարձակվողը. Մենուա Հարությունյան

Դեկտեմբերին արտահերթ ընտրություններ կլինեն նաեւ Ուրցաձորում, համայնքի ղեկավար են ընտրելու

«Ազգային Առաջընթաց» կուսակցության ցուցակը կին է գլխավորում

Գլխավոր դատախազությունը կարճել է Հայաստանում Քևին Օքսուզի դեմ հարուցված քրեական գործը

Գողություն Աբովյան փողոցի սրճարաններից մեկում. որոնվում է տեսապատկերված անձը (տեսանյութ)

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնակատար Գեղամ Գևորգյանն այցելել է «Սպայկա» ընկերություն

Դատախազությունը նոր երևան եկած հանգամանքով վերանայման վարույթ կսկսի. Մարտի 1-ի գործով նախկին փոխոստիկանապետը փոշմանել է

ԱԳ նախարարի պաշտոնակատարն ընդունեց ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողին

Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է Հայաստանում Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի պատվիրակության ղեկավարին

ՕԵԿ համապետական ցուցակի առաջին տասնյակը. այն գլխավորում է Արթուր Բաղդասարյանը

Հայաստան ապօրինի թմրամիջոց ներկրելու հերթական դեպքն է կանխվել (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հետ

Նոյեմբերի 14-ի դրությամբ համաներմամբ ազատ է արձակվել 475 դատապարտյալ

Դեռ չեմ գիտակցում, որ աշխարհի չեմպիոն եմ. Սիմոն Մարտիրոսյան

Հռիփսիմե Խուրշուդյանն այլեւս ՀՀ հավաքականի անդամ չէ. Փաշիկ Ալավերդյան