Դատապարտյալ երեխաները արդեն մեկ տարի կրթություն չեն ստանում. նրանք կդիմե՞ն Եվրադատարան

Արդարադատության նախարարության «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում (ՔԿՀ) իրենց պատիժը կրող անչափահասներն արդեն մեկ տարի զրկված են կրթություն ստանալու իրավունքից: Տեղեկությունն այսօր «Մեդիա կենտրոնում» հայտնեց ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամ Զառա Հովհաննիսյանը:

«Ցավոք սրտի, ես շատ կոշտ պիտի արտահայտվեմ, որովհետեւ մեր հերթական պլանային այցի ժամանակ հայտնաբերեցինք, որ «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում կոպիտ խախտվում է անչափահասների կրթություն ստանալու իրավունքը: Մեկ տարի շարունակ պետությունն ինքը ոտնահարում է այդ իրավունքը: Գոյություն ունի «Հանրակրթության մասին» օրենք, որտեղ գրված է, որ Հայաստանում կրթությունը 12 տարի պարտադիր եւ անվճար է: ...Ցանկացած անձ, որը զրկված է այդ իրավունքից, մոտ ապագայում կարող է դիմել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան եւ Հայաստանի դեմ վճիռ ունենալ, որովհետեւ խախտվել է իր հիմնարար իրավունքներից մեկը՝ կրթություն ստանալու իրավունքը»,- ասաց Զառա Հովհաննիսյանը:

Դիտորդների խումբն, ըստ նրա, անհանգստացած է խնդրով եւ կարծում է, որ այն պետք է լուծվի անհապաղ: «Քրեակատարողական հիմնարկները մարդուն ռեաբիլիտացնելու եւ ճիշտ ճանապարհի վրա դնելու համար են ու ոչ թե փակելու եւ նրան տարբեր շփումներից զրկելու: Հիմա ինչպե՞ս ենք մենք պատկերացնում անչափահասների վատ ճանապարհից հետ կանգնելու պրոցեսը, եթե նրանց անգամ կրթությունից ենք զրկում: Եվ փաստորեն, քրեակատարողական հիմնարկը նրանց համար հանդիսանում է փակ տարածք, որտեղ զրկված են տարբեր իրավունքներից, այդ թվում՝ կրթության իրավունքից»,- հավելեց բանախոսը: Դիտորդների այցելության ժամանակ՝ հունվարին, ՔԿՀ-ում եղել է վեց-յոթ անչափահաս դատապարտյալ՝ 8-9-րդ դասարանի կրթության:

Լրագրողների հետ հանդիպմանը մասնակցում էր նաեւ Արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության ներկայացուցիչ Գեւորգ Սիմոնյանը: Նա նշեց, որ այսօր արդեն այդ դատապարտյալները երեքն են: Եվ այդ նվազման պատճառով անհրաժեշտություն է առաջացել մշակել ուսուցումը կազմակերպելու այնպիսի մեխանիզմներ, որոնք նախատեսված լինեն փոքրաթիվ երեխաների համար:

«Մենք բավական երկար տարիներ կրթական ծրագրերի մասով համագործակցել ենք կրթության եւ գիտության նախարարության հետ, եւ բոլոր ծրագրերն իրականացվել են, ինչպես մնացած բոլոր դպրոցներում՝ առանց որեւէ տարբերության: Վերջին տարիներին, բարեբախտաբար նկատվել է անչափահաս դատապարտյալների կտրուկ նվազեցում: Պետք է ասել՝ սա այն դեպքն է, որ ավելի ցանկալի կլիներ մենք չունենայինք անչափահաս դատապարտյալ, եւ այդ ծրագիրն ընդհանրապես չիրականացվեր: Բայց միեւնույնն է, թեկուզ մեկ անչափահաս դատապարտյալ լինելու դեպքում պետք է նա օգտվի ուսման հնարավորությունից, այդ իսկ պատճառով քրեակատարողական վարչությունը ակտիվ խորհրդակցություններ է անցկացնում ԿԳ նախարարության գործընկերների հետ»,- ընդգծեց Գեւորգ Սիմոնյանը: Դատապարտյալ աշակերտների հետ դաս անցկացնելու համար մինչեւ այժմ հրավիրվել են Աբովյանի դպրոցներից մեկում աշխատող ուսուցիչները: Դասապրոցեսի կազմակերպման, այցելող մանկավարժների քանակի մասին մանրամասն տեղեկություններ վարչության աշխատակիցը չնշեց:  

Երկու գերատեսչությունները մտադիր են ուսուցման նոր մոդել գտնել, բայց, փաստորեն, այդ փնտրտուքը չի եղել նախկին կարգով դասապրոցես կազմակերպելուն զուգահեռ: Առանց նոր տարբերակ առաջարկելու, մերժվել է հինը ու դատապարտյալ երեխաները կանգնել են փաստի առաջ:

Կրթության եւ գիտության նախարարությունից մեզ չհաջողվեց իմանալ «Ինչու» հարցի պատասխանը: Առհասարակ այս խնդրի վերաբերյալ մեկնաբանություն չստացանք, որովհետեւ համապատասխան վարչության պետը քննարկումների էր մասնակցում:  

Փոխարենը պարզվեց, որ նաեւ նախատեսվում է լուծարել «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում գործող ուսումնարանը: Սեպտեմբերից այլեւս չի տրամադրվել սովորաբար պետպատվերով հատկացվող 20 տեղը: Նշված ՔԿՀ-ում պահվում են կանայք եւ անչափահասները: Ուսումնարանում սովորել են հիմնականում կանայք: Կրթության եւ գիտության նախարարության նախնական (արհեստագործական) եւ միջին մասնագիտական կրթության վարչության պետ Արտակ Աղբալյանը, հղում անելով երկու-երեք տարի առաջ իրականացված մոնիտորինգին, նկատեց, որ բացահայտվել են դեպքեր, երբ ասենք չորս տարով դատապարտված կինը ամեն տարի ստացել է որեւէ մասնագիտության դիպլոմ: «Պետությունն ուզում է պետական պատվերը նպատակային օգտագործել»,- ասաց մեր զրուցակիցը: Արդյո՞ք տվյալ կինը իրականում սովորել ու ձեռք է բերել այդ մասնագիտությունները, թե՞ դա պարզապես թղթի վրա է նշվել, Արտակ Աղբալյանը չգիտեր: Նա նշեց, որ ՔԿՀ-ն փակ տարածք է եւ ԿԳ նախարարությունն ազատ ելումուտ չի ունեցել՝ դասապրոցեսի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու, հետեւաբար հաշվի են առնվում հաշվետվությունները: Վարչության պետը նաեւ նկատեց, որ պետությունն անձին միայն մեկ անգամ է անվճար մասնագիտական ուսուցման հնարավորություն տալիս:

Ուսումնարանի տարեկան բյուջեն, ինչպես տեղեկացրեց Արտակ Աղբալյանը, 4.5 միլիոն դրամ է: Նպատակ է հետապնդվում այդ գումարով մասնագիտական կրթություն ապահովել ոչ թե 20, այլ 120, գուցեեւ՝ 200 դատապարտյալի համար: Դրա համար ուսուցման տեւողությունը կլինի ոչ թե մեկ տարի, ինչպես մինչեւ այժմ է եղել, այլ կարճաժամկետ՝ 1.5-3 ամիս: Վարչության պետը հաստատում է, որ այդ դեպքում ասենք խոհարարի մասնագիտությունը նախընտրած դատապարտյալները կսովորեն ամբողջ ցիկլից միայն մեկ հատված, օրինակ՝ հրուշակագործություն: Նա, սակայն համոզմունք է հայտնում, որ այդ դեպքում նույնպես ազատության մեջ հայտնվող անձինք կարող են մրցունակ լինել աշխատաշուկայում, ինչպես որ մրցունակ են Զբաղվածության գործակալության պատվերով կազմակերպվող կարճաժամկետ ծրագրին մասնակցող գործազուրկները:

Իսկ թե քրեակատարողական հիմնարկում ինչ որակի ուսուցում է կազմակերպվում եւ արդյո՞ք կանոնավոր կերպով կազմակերպվում է դա, թերեւս այլ ուսումնասիրության առարկա է:

Հ.Գ. Արտակ Աղբալյանը չնշեց, թե լուծարվելու շեմին կանգնած ուսումնարանում որքան մարդ է աշխատում: Նրանք, ամենայն հավանականությամբ, գործազուրկ կդառնան: Քննարկվում է հետագայում ուսուցումը կազմակերպել դրսից մասնագետ հրավիրելու տարբերակով:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 21-ի համարում:

Տպել
533 դիտում

Լեւոն Արոնյանն ու շախմատիստներն աջակցում են Սերժ Սարգսյանի կառավարմանը. հայտարարություն

Մտահոգիչ են անչափահասներին բերման ենթարկելու, բռնություն կիրառելու դեպքերը. ՄԻՊ աշխատակազմ

Վանաձորցի ցուցարարներին անգամ հորդառատ անձրեւը չխանգարեց (լուսանկարներ)

Կարեն Կարապետյանը՝ թավշյա հեղափոխության եւ երկրում ստեղծված իրավիճակի մասին

16-րդ թաղամասում այս պահին բնակիչները փակել են դեպի Աշտարակ տանող ճանապարհը

Սերժ Թանկյանը վաղը գալիս է. աղբյուր

Նկարչուհին հանրահավաքի մասնակիցներին բրդուճներ ու սուրճ է հյուրասիրում. տեսանյութ

Հավաքի կազմակերպիչները մասնակիցներին սադրում են հակաիրավական տարբեր քայլերի.Ոստիկանություն

Ցուցարարները փակել են Երեւան-Էջմիածին եւ Զվարթնոց օդանավակայանի ճանապարհը (լուսանկարներ)

Երեւանում ոստիկանների նկատմամբ բռնություն կատարողները դատավորի բարեկամներն են

Վիգեն Սարգսյանի մեքենայի ճանապարհը փակելու տեսանյութ ՊՆ-ն չունի

Ցուցարարներին ծեծած Մասիսի քաղաքապետի եղբորը չեն ներկայացրել նախաքննական մարմնին

Ջուլիետտա Ստեփանյանը եւ Ալինա Մարտիրոսյանն ամուսնու հետ այսօրվա հանրահավաքին (լուսանկար)

Նոր շոր ու կոշիկ առնեմ, էս շորերը հանեք, մեր կողքը կանգնեք. մոլի աշխատակիցը՝ ոստիկաններին

Հանրային ռադիոյում խիստ վերահսկողություն է. աշխատակիցներին ժամով են թողնում

Ցուցարարները արգելափակել են Վիգեն Սարգսյանի մեքենան եւ փորձել բացել դուռը

Թատերականի նախկին ուսանողը ամոթանք է տալիս ռեկտորին եւ դիմում է փոխքաղաքապետին. տեսանյութ

Հասարակությունը փոխվել է, ոստիկանությունը՝ ոչ

Սպառնում են աշխատանքից ազատել ոստիկանին, որի եղբայրը ցուցարարների շարքում է. թարմացվող

ԱՄՆ-ում պատռել են Սերժ Սարգսյանի նկարը. դերասանուհի Անժելա Սարգսյանը մասնակցել է ցույցին