Մենք մեր ձեռքով. ռուսները կփակեն ԱԷԿ-ը

06/04/2018 schedule15:50

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի ապրիլի 7-ի համարում

Ո՞վ է հայկական ատոմակայանը փակելու պահանջ դրել Հայաստանի առջեւ: Իհարկե, Եվրամիությունը եւ նաեւ ԱՄՆ-ն: Բայց կարելի՞ է արդյոք տեսական մի ենթադրություն անել, որ մեր ատոմակայանը փակելու են ռուսները: Առաջին հայացքից այս հարցն անգամ միամիտ է թվում, քանի որ ռուսական տարբեր պաշտոնյաներ Հայաստան կատարած այցերի ընթացքում բազմիցս ակնարկել են, որ իրենք թույլ չեն տա դա անել եւ ամեն կերպ կաջակցեն ատոմակայանի աշխատանքին: Ավելին, ատոմակայանի կառավարումը ստանձնել են հենց ռուսները: Սակայն սա միայն առաջին հայացքից: Գործնականում չափազանց իրական է այն հեռանկարը, որ ատոմակայանը փակվելու է հենց ռուսների ձեռքով, հանուն ռուսական շահերի:

Սա ոչ թե ինչ-ինչ վերլուծությունների արդյունքում ծնված մի սցենար է, այլ իրական հեռանկար, որի շուրջ այժմ քննարկումներ են գնում իշխանական կառույցներում: Եւ ահա, թե ինչ խնդիր է ծագել: Իրան-Հայաստան գազամուղի շինարարության սկիզբն անհանգստացնում է ռուսներին: Այս անհանգստությունը բոլորովին հասկանալի է` Հայաստանը ձեռք է բերում բնական գազի ստացման այլընտրանքային աղբյուր, իսկ Ռուսաստանը կորցնում է Հայաստանին գազ մատակարարող միակ երկրի կարգավիճակը: Սա մեղմացնում է Հայաստանի կախվածությունը Ռուսաստանից, իսկ վերջինս կանգնում է Հայաստանի նկատմամբ ճնշման հզոր լծակ կորցնելու հեռանկարի առաջ: Եւ այս տեսանկյունից պետք է բնական դիտել ռուսական կողմի այն ջանքերը, որ գործադրվում են այդ գազամուղի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու ուղղությամբ:

Ռուսները հասան նրան, որ պաշտոնապես հայտարարվի, թե այս գազամուղով ստացվելիք գազն օգտագործվելու է բացառապես էլէներգիա ստանալու եւ այն Իրան արտահանելու համար: Սակայն ակնհայտ է, որ քաղաքական որոշակի զարգացումների դեպքում այդ գազը շատ հանգիստ, առանց ավելորդ ջանքերի կարելի է օգտագործել նաեւ Հայաստանի ներքին կարիքների համար եւ «կտրել» մեզ Ռուսաստանին կապող պորտալարը` Ռուսատան-Հայաստան գազամուղը: Ավելին, թերեւս, քչերն են կասկածում, որ նշված քաղաքական զարգացումները հենց այդ ուղղությամբ էլ գնալու են: Սա է պատճառը, որ ռուսները փորձում են Հայաստանի ամբողջ էներգետիկան վերցնել իրենց հսկողության տակ:

Դրանով, ըստ ռուսների, կփոխհատուցվի ազդեցության այն կորուստը, որն իրենք կունենան ռուսական գազից Հայաստանի կախվածության թուլացման արդյունքում: Այժմ ռուսների հսկողության տակ է Հայաստանի էլէներգիա արտադրող հզորությունների մոտ 80 տոկոսը: Բայց սա քիչ է թվում եւ հենց սրանով է պայմանավորված «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ի ցանկությունը ձեռք բերել բաշխիչ ցանցերը եւ «Հրազդանի ՊՇԷԿ»-ի 5-րդ բլոկը: Հենց 5-րդ բլոկը ռուսներին փոխանցելու արդյունքում է մեծանում ատոմակայանի փակման հավանականությունը: Իսկ սցենարը հետեւյալն է: Ռուսները ստանալով 5-րդ բլոկը՝ այնտեղ ներդնելու են 70-ից մինչեւ 100 մլն դոլար: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ այսօր Հայաստանին լրացուցիչ էներգաարտադրող հզորություններ պետք չեն: Նույնիսկ եղածն ամբողջությամբ չի օգտագործվում:

Սակայն 5-րդ բլոկում կատարված ներդրումները, համաձայն սակագնի ձեւավորման սկզբունքների, անպայման ներառվելու են սակագնի մեջ, եթե մեր ցանցերը գնեն այդտեղ արտադրված էլէներգիան: Այսինքն` 5-րդ բլոկի գործարկման արդյունքում սակագինը բարձրանալու է: Եւ այստեղ հարց է առաջանում` ինչպե՞ս անել, որ 5-րդ բլոկում արտադրված էլէներգիան պահանջարկ ունենա: Պետք է առաջացնել էլէներգիայի դեֆիցիտ: Հաշվի առնելով, որ այսօր Հայաստանում արտադրվող էլէներգիայի ավելի քան 40 տոկոսն ատոմակայանի մասնաբաժինն է, ապա այն կանգնեցնելու դեպքում առաջանալու է ավելի քան 40 տոկոսի դեֆիցիտ, որն ամբողջությամբ կարող է լրացնել 5-րդ բլոկը: Իսկ ատոմակայանը կանգնեցնելուց ավելի հեշտ բան չկա: Ատոմակայանի վառելիքը տրամադրում են ռուսները:

Վերջիններս կարող են մի օր այլեւս չտրամադրել եւ, հաշվի առնելով Արեւմուտքի պահանջը ատոմակայանը փակելու վերաբերյալ, ռուսների այս քայլը դրական արձագանք կստանա նաեւ Արեւմուտքի կողմից: Ի վերջո Արեւմուտքը ժամանկին առաջարկել էր 100 մլն եվրո ատոմակայանը փակելու դիմաց, եւ այդ հնարավորությունից մենք չենք օգտվել: Այնպես որ, Արեւմուտքը «բարդույթներ» չի ցուցաբերի այս հարցում: Փաստորեն, այս սցենարի դեպքում մենք զրկվում ենք այդ 100 մլն-ից, հետն էլ ստիպված ենք լինելու բարձրացնել էլէներգիայի սակագինը, քանի որ ՊՇԷԿ-ի արտադրած էլէներգիան ավելի թանկ է, քան ԱԷԿ-ինը: Այնպես որ, եթե 5-րդ բլոկն անցնի ռուսներին, ապա հենց նրանք էլ փակելու են ատոմակայանը: Դրա արդյուքնում Հայաստանի գազի պահանջարկը կավելանա եւ միայն իրանական գազով յոլա գնալ հնարավոր չի լինի:

Սակայն կա մի տեսական հնարավորություն, որն այս պարագայում կարող է դրական արդյունք տալ: Դա կլինի միայն այն դեպքում, եթե 5-րդ բլոկում արտադրված էլէներգիան ամբողջությամբ արտահանվի: Սակայն դա հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե վերագործարկվի Հայաստան-Ադրբեջան 330 կիլովոլտանոց գիծը, որը դադարել է գործելուց դեռ 15 տարի առաջ: Սա էլ իր հերթին հնարավոր է ղարաբաղյան հակամարտության վերջնական լուծման պարագայում: Բայց սա արդեն բոլորովին այլ սցենար է եւ քննարկման այլ թեմա:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1553 դիտում

ԱԺԲ-ի անդամները փորձել են անհնազանդության ակցիաներ անել. բերման է ենթարկվել 96 ցուցարար

Թբիլիսիում հերթական ցույցն է ընթանում՝ ընդդեմ «Օտարերկրյա գործակալների մասին» օրենքի

«Մարտական եղբայրության» անդամ Արման Պետրոսյանը կալանավորվել է

Որ որոշների լպիրշությունը կհասնի Ծիծեռնակաբերդում մանկահասակ երեխային ահաբեկել, վիրավորելուն՝ նորություն էր․ Ալեքսանյան

Ողջունում ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի սահմանազատման գործընթացի սկիզբը․ Պետդեպարտամենտ

Չնայած սարսափներին, որոնց բախվում է հայ ժողովուրդը, տոկունության կամքը չի կոտրվել, ես միշտ կկանգնեմ ձեր կողքին․ Ադամ Շիֆ

Ողջունում ենք ՀՀ-Ադրբեջան սահմանային սյան տեղադրումն ու գործընթացի ուշագրավ զարգացումները․ Էստոնիայի ԱԳՆ

Կլիշեներից պետք է հրաժարվել, բայց ոչ՝ պատմական իրականությունից. Քոչինյանը՝ Էրդողանի հայտարարության մասին

Եվրոպական դատարանը երբեք չի վճռել, որ Հայաստանն օկուպացրել է Լեռնային Ղարաբաղը․ Եղիշե Կիրակոսյան

Հիշում ենք և պահանջում․ Կանադայի ԱԳ նախարարը գրառումն ավարտել է հայերենով

ՄԻՊ-ը բրիտանական ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հետ խոսել է մարդու իրավունքների հետ կապված խնդիրների և Տավուշի այցի մասին

Կարասինը պաշտոնական նամակ է հղել ՀՀ ԱԺ-ին՝ Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունների հետ կապված

ԱԺԲ-ի անդամները փորձել են անհնազանդություն անել. կան բերման ենթարկվածներ

Զգացմունքներն ու զայրույթն են համակել են ինձ այսօր․ Բուայեն հարգանքի տուրք է մատուցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին

Կամո գյուղում տուն և անասնագոմ է այրվել

Պատմական ճշմարտության ճանաչումն անհրաժեշտ է մարդկության դեմ հանցագործությունների կրկնությունից խուսափելու համար․ Դենդիաս

Իսակովի պողոտայից ակցիայի մասնակից 12 անձ է բերման ենթարկվել

Ինչպես երիտթուրքերը, Ալիևը նույնպես ատելություն է տածում հայերի նկատմամբ․ Լեմկինի ինստիտուտի տնօրեն

109 տարի առաջ այս օրը սկսվեց Հայոց ցեղասպանությունը, ես դատապարտում եմ մեղավորներին․ Փայլան

Սևանում հրկիզել են «Աուդի A4»-ը. սեփականատերը ենթադրյալ հրկիզողի մասին տեղեկություններ է փոխացել իրավապահներին

Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի անարգանքը․ Թորոսյանը՝ Ծիծեռնակաբերդում Աննա Հակոբյանի և դստեր հետ կատարվածի մասին

Մարդկանց ուղեղը մխտռում են՝ ցույց տալով, թե մարտնչող ողորմելիությունը ուժի դրսևորում է. Մեհրաբյանը՝ դրոշ այրելու մասին

Մի խումբ քաղաքացիներ փորձել են փակել Իսակովի պողոտան. կան բերման ենթարկվածներ

Սիրիայի Ժողովրդական ժողովի պատվիրակությունը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին

Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը մտորումների և ոգեկոչման ժամանակ է, պետք է հիշենք և հարգենք․ Կանադայի վարչապետի ուղերձը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լուսանկար է հրապարակել տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի հետ

Սենատի Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամական խումբն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր (լուսանկարներ)

Ադրբեջանում հանդիպել են Ալիևն ու Ղրղզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովը․ համագործակցության վերաբերյալ փաստաթղթեր են ստորագրվել

Պաշտոնական Անկարան, խեղաթյուրելով պատմական փաստերը, ժխտել է Հայոց ցեղասպանության իրողությունը և հայտարարություն տարածել

Արարատ Միրզոյանը ՀՀ բարձրագույն ղեկավարության հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր (լուսանկարներ)

Իմ մայրն այստեղ հաճախ էր գալիս՝ թոռան ձեռքը բռնած, իբրև իր ծնողների գերեզման, ո՛չ ծնող տեսավ, ո՛չ գերեզման․ Մանսուրյան

Բախվել են «Մերսեդես»-ը, «ՎԱԶ 2106»-ն ու տրակտորը․ պապը, տատը, նրանց դուստրն ու անչափահաս թոռները հիվանդանոցում են

Թուրքիան դեռ չի ճանաչել ցեղասպանությունը, և դա խայտառակություն է, բայց մենք հիշում ենք և չենք ների․ Ջամբասկի

«Լադանիվա» խմբի անդամներն այցելել են Ծիծեռնակաբերդ, հարգանքի տուրք մատուցել զոհերի հիշատակին (լուսանկարներ)

Եվրոն էժանացել է․ ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան ապրիլի 24-ին

5-րդ շարասյունը կասի «Бьет, значит любит», իմացի հերդ ա, դիմացի, Ցոլակ ջան. Խաչատրյանը՝ Մատվիենկոյի հայտարարության մասին

Ալիևի ներկայացուցիչը հայտարարել է, թե ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի կնքման իրական հնարավորություն կա

Պետք է աշխատենք հայ ժողովրդի եվրոպական բարեկեցիկ ապագայի համար. Ֆաբիո Մասիմո Կաստալդո

«Հողատու» են գոռում մի կնոջ ու մի աղջնակի ուղղությամբ, ովքեր որդի ու եղբայր են ուղարկել պատերազմ, որ հող պահեն. Սաֆարյան

Աբխազիան հարգում է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը․ երկրի նախագահ Ասլան Բժանիա