Հնարավոր է արդյո՞ք ռուս-թուրք-իրանական դաշինքը. Թավրիզում կքննարկվի Սիրիայի ճգնաժամը

Սեպտեմբերի 7-ին Իրանի Թավրիզ քաղաքում կկայանա Իրանի Իսլամական Հանրապետության, Թուրքիայի եւ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահների հանդիպումը: Դա կլինի Հասան Ռոհանիի, Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանի եւ Վլադիմիր Պուտինի երրորդ եռակողմ հանդիպումը: Սպասվում է, որ նախագահները, օգտվելով ընձեռնված առիթից, կանցկացնեն նաեւ երկկողմ հանդիպումներ: Սակայն գլխավոր թեման, իհարկե, լինելու է Սիրիայի ներկայիս իրավիճակը:

Հայաստանի համար երեք նախագահների թավրիզյան հանդիպումը հետաքրքրական է այնքանով, որ տեղի է ունենալու ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարելիք այցի նախօրեին: Պուտին-Փաշինյան հանդիպման օրակարգում Սիրիայի հարցը, ամենայն հավանականությամբ, եւս ընդգրկված կլինի: Օրեր առաջ մամուլում լուրեր հայտնվեցին, որ օգոստոսի 17-ի հանրահավաքին Փաշինյանի նշած հայ-ռուսական «աննախադեպ հումանիտար համագործակցությունը» ենթադրում է հայ զինվորականների ներգրավումը Սիրիայում ընթացող գործողություններին: Թեեւ խոսքը սակրավորների, կապի մասնագետների եւ ռազմական բժիշկների մասին է, այլ ոչ թե մարտական ստորաբաժանման՝ դա մասնակցություն է սիրիական ճգնաժամի հաղթահարմանը, ինչը մինչ այս Հայաստանի տրամադրած հումանիտար աջակցության տրամաբանական շարունակությունն է:

Վերադառնալով նախագահների հանդիպմանը՝ հարկ է նշել, որ նրանց առջեւ դրված խնդիրը բարդ է քաղաքական, ոչ թե ռազմական առումով: Այսօր, ըստ էության, Սիրիայի տարածքի մեծ մասը գտնվում է կառավարական ուժերի վերահսկողության ներքո: Բացառություն է կազմում երկրի հյուսիս-արեւմուտքում գտնվող Իդլիբի մարզը, որի մի մասը գտնվում է ահաբեկչական խմբավորումների ձեռքում, մյուս մասը՝ զինված ընդդիմության: Քննարկման գլխավոր թեման, ամենայն հավանականությամբ, կառուցվելու է Իդլիբի ուղղությամբ կառավարական ուժերի հարձակման շուրջ:

Ստեղծված իրավիճակը կրկնակի բարդ է Թուրքիայի համար: Իրանի եւ Ռուսաստանի աջակցությամբ Սիրիայի կառավարական ուժերի հաղթանակը Իդլիբում կլինի նաեւ Թուրքիայի պարտությունը, քանի որ սիրիական ընդդիմությունը վայելում է Անկարայի հովանավորությունը: Պատահական չէ, որ Թուրքիայի ԳՇ պետ Հուլուսի Աքարը ավելի վաղ հույս էր հայտնել, որ Իդլիբի ուղղությամբ հարձակումը կհաջողվի կանխել:

Մյուս կողմից, սիրիական ընդդիմության հարցում Թուրքիայի դիրքորոշումն այն աստիճան սկզբունքային չէ, որպեսզի չդառնա սակարկման առարկա: Առավել եւս, որ հակակառավարական ուժերն էլ այն վիճակում չեն, որ կարողանան երկարատեւ դիմադրություն ցույց տալ Ասադի բանակին: Բացի այդ, Թուրքիայի հանդեպ կիրառվող ամերիկյան պատժամիջոցների պատճառով Անկարան փորձելու է այլընտրանքային շուկաներ գտնել իր ապրանքների համար: Այդ շուկաները նա կարող է գտնել Իրանում եւ Ռուսաստանում: Իսկ եթե Ռուսաստանն ու Իրանը տնտեսական համագործակցության սերտացումից զատ Թուրքիային առաջարկեն նաեւ տարածքային երաշխիքներ՝ «Եփրատի վահան» գործողության արդյունքների ընդլայնման տեսքով՝ Անկարան դժվար թե առարկի: Ի վերջո, Թուրքիայի համար առավել կարեւոր է քրդաբնակ շրջանների դեմ գրոհների հարմար հենակետ ունենալը, քան Ասադին իշխանությունից զրկելը:

Ամենայն հավանականությամբ, խոսք կգնա նաեւ սիրիական ճգնաժամի հետագա կարգավորման՝ քաղաքական փուլի վերաբերյալ: Սիրիայի հարցով ՄԱԿ-ի հատուկ բանագնաց Ստեֆան դե Միստուրան Ռուսաստանի, Իրանի եւ Թուրքիայի ներկայացուցիչներին հրավիրել է սեպտեմբերի 11-12-ին այցելել Ժնեւ, որտեղ տեղի կունենան սիրիական սահմանադրական հանձնաժողովի ստեղծման վերաբերյալ քննարկումները: Այս առումով կարեւոր է, որպեսզի վերոնշյալ երկրները որոշակի համաձայնության գան մինչ իրենց պատվիրակություններին Ժնեւ գործուղելը:

Թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների սրացումից հետո շատ է խոսվում Ռուսաստան-Իրան-Թուրքիա հնարավոր դաշինքի մասին: Առաջին հայացքից Սիրիայի ճգնաժամի կարգավորմամբ զբաղվող այս եռյակը կարող է քայլ կատարել դեպի իրական ռազմավարական գործընկերություն: Դրա օգտին են խոսում մինչ այս իրականացրած համաձայնեցված գործողությունները: Սակայն առկա են մի քանի հանգամանքներ, որոնք թույլ չեն տա դեպքերի նման զարգացում: Նախ եւ առաջ դա երկրների՝ տարածաշրջանում սեփական ազդեցությունը տարածելու ցանկությունն է, իսկ, ելնելով նրանից, որ այս պահի դրությամբ Ռուսաստանը, Թուրքիան եւ Իրանը տարածաշրջանի ամենաազդեցիկ երկրներն են (ինչով էլ պայմանավորված է Սիրիայում ընդհանուր հաջողությունը), յուրաքանչյուր երկիր իր ազդեցությունն ընդլայնելու է մյուս երկուսի հաշվին: Բացի այդ, Թուրքիայի պարագայում առկա է ՆԱՏՕ-ի հանգամանքը, որը թույլ չի տա Անկարայի չափազանց մերձեցումը Ռուսաստանի եւ Իրանի հետ: Համենայնդեպս՝ ներկա փուլում: Ի վերջո, անգամ, եթե Իրանի եւ Թուրքիայի կողմից նման ցանկություն լինի՝ Ռուսաստանից եւս ձեռնտու չէ «կիսվել» իր զենքով նվաճած դիվիդենտներով: Ուստի, ռազմավարական գործընկերության կամ դաշնակցային հարաբերությունների հարցը հետաձգվում է մինչեւ սիրիական ճգնաժամի վերջնական՝ քաղաքական կարգավորում, երբ պարզ կդառնա, թե որքանով է նոր Սիրիան ձեռնտու խաղացողներից յուրաքանչյուրին:

Տպել
749 դիտում

Շոկային սկիզբը, Յուրայի պոկերը ու ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ջախջախիչ հաղթանակը

Ծեծկռտուք Արտաշատի զինկոմիսարիատում. ըստ քաղաքացու ահազանգի՝ կապիտանը կոտրել է իր քիթը

Պարզաբանումներ եմ պահանջելու Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահներից. Փաշինյանը՝ ՀԱՊԿ նիստի զարգացումների մասին

Ոստիկանությունը օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ Երեւանում հիպնոսի միջոցով փող են կորզում

Ջիբրալթար-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպման մեկնարկային կազմերը

Երկու օր առաջ Հայաստանում էր, հիմա՝ չգիտեմ. Շարմազանովը՝ Տարոն Մարգարյանի գտնվելու վայրի մասին

Աշխարհը չէի փոխի քո հետ. Սիրուշոն շնորհավորել է Լեւոն Քոչարյանի ծնունդը

Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Արսեն Ջուլֆալակյանն ու լրագրողը պարզաբանել են թյուրիմացությունը

Նոր մանրամասներ հոկտեմբերի 27-ին նռնակով կառավարության շենք ներխուժման դեպքից. պարզվել է՝ ով է նա

Արցախի պետնախարար Մարտիրոսյանն ընդունել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողների

Այդ տարածքը իմն է, իմ սեփականությունն է. Լոռու մարզպետը՝ սեփական ատամնաբուժարան կառուցելու մասին

Մարկոս Պիզելին՝ Ղազախստանի առաջնության լավագույն ֆուտնոլիստ

Քաղաքապետն ընդունել է ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկիին

Վաչագան Ղազարյանը ցուցմունք է տվել. քննարկվում է կրկին գրավի միջնորդությամբ հանդես գալու տարբերակը

Ավան վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել

23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությամբ Սիմոն Մարտիրոսյանն ու Գոռ Մինասյանը կպարգեւատրվեն

Հույս ունեմ կկարողանանք Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից` ինչով ենք զբաղվում. Փաշինյան

Հայ մարզիչը ղազախական ակումբի մանկապատանեկան ֆուտբոլը ղեկավարելու ու Հենոյի գեղեցիկ քայլի մասին