Երբ հացը պակասում է. ԱՎԾ-ի ձեռնածությունները

Մեր տնտեսության սահուն ու համառ գահավիժումը այլեւս չի կարողանում թաքցնել մեր ամենակարող ԱՎԾ-ն` ազգային վիճակագրական ծառայությունը: Այս գրասենյակը երեկ հրապարակել է ընթացիկ տարվա առաջին 9 ամիսների սոցիալ- տնտեսական ցուցանիշները եւ հաստատել ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի բնորոշումը մեր տնտեսության վիճակի մասին:

Իսկ վիճակը վատ է` շատ վատ: Չնայած ԱՎԾ-ն, ինչպես միշտ, ցույց է տվել, որ առաջին 9 ամիսներին մեր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը աճել է 1.6 տոկոսով, բայց երբ ուսումնասիրում ենք շատ ու շատ այլ ցուցանիշներ, պարզվում է, որ աճերի մասին խոսելն ավելորդ է:

Սկսենք ամենահանապազօրյայից` հացից: Հացի արտադրությունը, ըստ ԱՎԾ-ի, նվազել է անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ 2.3 տոկոսով: Սա սովորական ապրանք չէ, եւ դրա արտադրության վերաբերյալ տվյալները, պատկերավոր ասած, ռազմավարական են: Խնդիրն այն է, որ հացը ճոխություն չէ, ոչ էլ թանկարժեք կերակրատեսակ: Իսկ դա նշանակում է, որ որքան էլ աղքատանա կամ հարստանա մարդը, հացի սպառման ծավալը փոփոխության չի ենթարկվի: Այնպես չէ, որ երկու անգամ հարուստը երկու անգամ շատ հաց է ուտում: Ուստի հացի սպառման ծավալների փոփոխությունը բնակչության թվաքանակի հաշվարկի այլընտրանքային մեթոդներից մեկն է համարվում: Եթե հացի արտադրությունը նվազում է, նշանակում է մոտավորապես այդքանով էլ նվազել է բնակչությունը: Իսկ սա նշանակում է, որ Հայաստանից արտագաղթը շարունակվում է եւ ավելի լայն թափով:   

Ինչո՞ւ է բնակչությունը հեռանում Հայաստանից: Ակնհայտորեն դրա հիմնական պատճառներից մեկը սոցիալ-տնտեսական վիճակն է: Չնայած պաշտոնապես արձանագրվում է, որ Հայաստանում բարձրանում են աշխատավարձերը եւ նույնիսկ կոնկրետ թվեր են ներկայացվում, այլ ցուցանիշներ խոսում են այն մասին, որ մարդկանց գնողունակությունը նվազում է երկնիշ տեմպերով: Այսպես, ըստ ԱՎԾ-ի պաշտոնական տվյալների՝ այս տարվա 9 ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ մանրածախ առեւտրի ծավալները նվազել են 3.4 տոկոսով: Անցած տարի էլ էր նախորդ տարվա համեմատ մանրածախ առեւտրի ծավալը նվազել: Եթե իրար հետ համեմատենք վերջին երկու տարիների տվյալները, պատկերը, մեղմ ասած, մտահոգիչ կլինի:

Այսպես. 2014 թվականի առաջին 9 ամիսներին մանրածախ առեւտրի ծավալը կազմել է 985. 7 միլիարդ դրամ, իսկ այս տարվա նույն ժամանակահատվածում` 858.5 մլրդ դրամ: Անկումը երկու տարվա ընթացքում 13 տոկոս է: Բայց սա՝ 9 ամիսների ընթացքում: Այս տարվա սեպտեմբերը 2014 թվականի նույն ամսվա հետ համեմատելու դեպքում անկումը կկազմի արդեն 18 տոկոս: Իսկ սա նշանակում է, որ ամսեամիս բնակչության գնողունակությունը ավելի արագ է նվազում: Նույնը պարզ երեւում է նաեւ շինարարության ցուցանիշներից: Եթե 9 ամիսների ընթացքում շինարարության ծավալների նվազումը կազմել է 9.3 տոկոս, ապա սեպտեմբերին նվազումը արդեն 17.3 տոկոս է: Ընդ որում, նվազում է բնակչության միջոցներով իրականացվող շինարարությունը, ինչը եւս գնողունակության, կամ այսպես ասենք, բնակչության կողմից տնօրինվող եկամուտների նվազման ապացույց է:

Թե ինչ է կատարվում մեր գյուղատնտեսության հետ, ճիշտն ասած, այնքան էլ հասկանալի չէ: 9 ամիսների կտրվածքով գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը նվազել է 2.9 տոկոսով: Բայց հանկարծ սեպտեմբերին, անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ այն նվազել է միանգամից 20 տոկոսով: Սեպտեմբերին տարերային հզոր աղետների մասին տվյալներ չկան` չի եղել համատարած կարկուտ կամ երաշտ... Այսինքն, չի եղել մի բան, որը այդ ծավալով բերք կոչնչացներ: Մնում է ենթադրել, որ պահանջարկի եւ սպառման կտրուկ անկման հետեւանքով արտադրված գյուղմթերքները չեն իրացվել:  

Ընդ որում, ԱՎԾ-ն գյուղմթերքների արտադրության պաշտոնական ցուցանիշները ներկայացնելիս ակնհայտ մեքենայություններ է արել: Օրինակ, գյուղմթերքների մեջ շատ մեծ մասնաբաժին ունեցող մսի արտադրության ծավալները ուղղակի կեղծված են: Ըստ ԱՎԾի, այս տարի արտադրվել է 33.7 հազար տոննա միս, որը 4.7 տոկոսով ավելին է, քան անցած տարի: Այսինքն, անցած տարի արտադրվել է 32.2 հազար տոննա: Եվ այս թիվը ԱՎԾ-ն հրապարակել է երեկ: Մեկ տարի առաջ նույն օրը ԱՎԾ-ն նույնպես պաշտոնական ցուցանիշ էր հրապարակել, եւ ըստ դրա, 2015-ի 9 ամիսներին արտադրված մսի ծավալը ավելի քան 35 հազար տոննա էր: Այսինքն, նույն ցուցանիշը մեկ տարվա տարբերությամբ «շեղվել է» մոտ 3 հազար տոննայով: Ու եթե համեմատենք այս տարվա ցուցանիշը ԱՎԾ-ի` անցած տարի հրապարակած ցուցանիշի հետ, կստացվի, որ մսի արտադրությունը զգալիորեն նվազել է, մինչդեռ ԱՎԾ-ն նկարել է աճ: 

ԱՎԾ-ի պաշտոնական ցուցանիշներում այսպիսի վիճակագրական մեքենայությունների պակաս չկա: Օրինակ, պարզվում է, որ Հայաստանում մանածագործական արտադրանքի ծավալները մի քանի անգամ ավելի պակաս են, քան արտահանումը: Այս ֆենոմենը արձանագրվում է արդեն ամիսներ շարունակ: Թե ինչպես ենք մենք ավելի քիչ արտադրելով ավելի շատ արտահանում, առայժմ հանելուկ է մնում:

Բայց նման մեքենայությունների շնորհիվ ԱՎԾ-ն Հայաստանից մոտ 20 տոկոսի արտահանման աճ է արձանագրում: Եվ մեր պաշտոնյաներին դա թույլ է տալիս խորը վերլուծություններ անել, թե Հայաստանի տնտեսությունը որակական զարգացում է ապրում` մենք ավելի քիչ սպառում ենք, բայց ավելի շատ արտահանում:

Դժվար է ասել, թե ինչպիսին է մեր տնտեսության իրական վիճակը: Հետաքրքիր է` երբ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ասում է, որ վիճակը շատ վատ է, նա նման պնդումներ անելիս հիմնվում է ԱՎԾ-ի հրապարակած պաշտոնական ցուցանիշների՞ վրա, թե նրան ներկայացնում են իրական ցուցանիշներ:

Տպել
4340 դիտում

Լենա Նազարյանը Facebook սոցիալական ցանցում հրապարակել է «Իմ քայլը» դաշինքի բուկլետը

Բալետի 23-ամյա արտիստի մահվան պատճառ դարձած ավտովթարի դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

Հայաստանում ոչ թե խոշոր բիզնեսը փոքրանալու է, այլ փոքրը դառնալու է միջին, միջինը՝ խոշոր. Փաշինյանը՝ գործարարներին

Ալիեւը Մինսկում էր. ՀԱՊԿ-ում լուրջ խոսակցություն է հասունանում

Հայրս 5 տարի 8 ամիսը բանտում է, այժմ գամված է անվասայլակին. բաց նամակ՝ Նիկոլ Փաշինյանին

Քրեական հեղինակություն «Շալիկո»-ն տուժող է ճանաչվել

Հայաստանն այլեւս աղքատության երկիր չէ. Նիկոլ Փաշինյան

Արմեն Մելքոնյանը հետ է կանչվել Արաբական պետությունների լիգայում ՀՀ ներկայացուցչի պաշտոնից

ԱՄՆ-ն տրամադրում է 8 մլն դոլար՝ ընտրություններում ՀՀ կառավարությանն օժանդակելու համար

Հենրիխ Մխիթարյանի հարսանիքի օրը դեռ որոշված չէ. նշել է նրա մայրը

Ծաղկաձորում կազմակերպվում է եռօրյա միջոցառում՝ հայերեն Վիքիպեդիայում բժշկական հոդվածների ստեղծման համար

ՀՀԿ-ն ներկայացրել է ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրված թեկնածուներին

ԱԱ չեմպիոն Ֆրանսիան, փոխչեմպիոն Խորվաթիան չհաղթեցին Ազգերի լիգայի իրենց խմբերում

Քննարկվում է 500 մլն դոլարի ներդրման ծրագիր, կառուցվելու է մի քանի գործարան. Նիկոլ Փաշինյան

Մեր բանակի համար առավել օգտակար կլինեն ուղղաթիռները. ռազմական փորձագետ

Հերմինե Նաղդալյանի ամուսինը անսահման անշարժ գույք ունի

Աստված մի արասցե՝ ընտրակաշառք բաժանելու փորձ արվի եւ ես իմանամ ոչ թե իրավապահներից, այլ՝ մամուլից. վարչապետ

Վայոց ձորի կադաստրի մարզային ստորաբաժանման աշխատակիցները դիմում են վարչապետ Փաշինյանին

Ապահովել որակ եւ արագացնել կառուցապատման տեմպերը. Արշակյանն այցելել է Թալին-Լանջիկ ճանապարհահատված

Կոռուպցիան՝ բուժհաստատություններում. պետությանն ավելի քան 500 մլն դրամի վնաս է հասցվել. հարուցվել է 41 քրեական գործ