ԱՄՆ-Ռուսաստան ջերմացո՞ւմ. ԼՂ հակամարտության ապագան

Քաղաքականության մեջ պիոներ Դոնալդ Թրամփը մի քանի օր է, ինչ ընտվել է ԱՄՆ նախագահ եւ աշխարհն անորոշության մեջ փորձում է հասկանալ, թե համաշխարհային թիվ 1 գերտերության ղեկավարը, հայտնվելով իշխանական Օլիմպոսի գագաթին, ինչ որոշումներ կկայացնի: Այլ կերպ ասած, մարդիկ փորձում են հասկանալ` կապահովվի ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության ներկայիս շեշտադրումների ժառանգականությունը, թե Թրամփն այնուամենայնիվ, կյանքի կկոչի իր նախընտրական հայտարարությունները: Թեպետ նա հայտարարում էր, որ պետք է ԱՄՆ-ը կրկին դարձնել հզոր երկիր, սակայն նշում էր, որ Վաշինգտոնը չպետք է խառնվի այլ պետությունների ներքին գործերին: Թեկնածու Թրամփը նաեւ վստահ էր, որ կարող է շատ հանգիստ պայմանավորվածության հասնել ՌԴ նախագահ Պուտնի հետ, որի հետ այժմ «թուր ու թվանք» է «խաղում» Արեւմուտքի մեծ մասը:

Ռուսաստանից արդեն իսկ դրական մեսիջներ են հղվում դեպի ԱՄՆ: Նոյեմբերի 9-ին Պուտինը շնորհավորեց Թամփին եւ վստահեցրեց, որ Մոսկվան պատրաստ է կարգավորել հարաբերությունները Վաշինգտոնի հետ: Իսկ արդեն անցյալ հինգշաբթի ՌԴ նախագահի մամուլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարեց, որ Պուտինի և Թրամփի մոտեցումներն արտաքին քաղաքականությանը անչափ նման են։ Այժմ, երբ ՌԴ-ԱՄՆ հարաբերությունները միայն կես քայլ են հեռու «սառը պատերազմից», այս դաշտում ցանկացած դրական տեղաշարժ կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ ոչ միայն Սիրիայի եւ Ուկրաինայի ճգնաժամերի, այլեւ Հարավային Կովկասի ու հենց ԼՂ հակամարտության կարգավորման վրա: Ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների հնարավոր տրանսֆորմացիայի եւ ԼՂ հակամարտության վրա դրանց ազդեցության մասին մենք զրուցեցինք ռուսատսանցի հայտնի քաղաքագետ Ալեքսանդր Մարկեդոնովի հետ:

- Պարոն Մարկեդոնով ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղարը հայտարարում է, որ Պուտինի եւ Թրամփի մոտեցումներն արտաքին քաղաքականության հարցում անչափ նման են: Ի՞նչ եք կարծում, իսկապե՞ս այդ մոտեցումները համընկնում են երկու կողմերի համար զգայուն հարցերում: Արդյոք փոփոխություն չե՞ն կրի Թրամփի նախընտրական հայտարարությունները, երբ նա արդեն ստանձնի երկրի ղեկը:

- Առաջին հերթին, ԱՄՆ արտաքին քաղաքկանությունը միապետի ձեռքում չէ: Թրամփը որքան էլ ինքնուրույն փորձի լինել, պետք է անպայման հաշվի առնի այդ երկրի քաղաքական համակարգի հիմքում դրված զսպման եւ հակակշիռների մեխանիզմները: ԱՄՆ նախագահը չի կարող հաշվի չառնել Կոնգրեսի, Սենատի, հասարակական կազմակերպությունների եւ փորձագիտական հանրույթի կարծիքները: Որոշակի փոփոխություններ գործող արտաքին քաղաքական կուրսում հնարավոր են, եթե նախագահն իսկապես կամք դրսեւորի եւ այդ ուղղությամբ ջանքեր ներդնի: Ինչ վերաբերում է հարցին՝ Պուտինի ու Թրամփի մոտեցումները համընկնո՞ւմ են, թե` ոչ, ապա մենք դեռ կոնկրետ գործողություններ չենք տեսել այս հարթակում: Եթե երկու երկրների առաջնորդները քննարկեն նույն Սիրիայի հիմնահարցը եւ որոշակի համաձայնության գան, ապա կարող ենք խոսել նրանց մոտեցումների համընկնման մասին: Այժմ միայն երկու կողմերը համամիտ են, որ չպետք է էլ ավելի լարեն հարաբերությունները: Սա նախնական էտապի համար լավ է, դրական լիցք է: Հետո պետք է լինի կոնկրետություն, երբ երկու պետությունների ղեկավարների թիմերը սկսեն քննարկել Սիրիայի եւ Ուկրաինայի խնդիրները, գուցե նաեւ որոշակի կովկասյան թեմաներ: Պետք չէ նախագահի արտաքին քաղաքականությունը բխեցնել վերջինիս նախընտրական հայտարարություններից: Հիշենք, Օբաման ժամանակին խոստացավ ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, սակայն նախագահության երկու ժամկետների ընթացքում անգամ «Ցեղասպանություն» տերմինը չարտասանեց:

- Ի՞նչ ինդիկատորներից կարող ենք որոշակի եզրակացություններ անել ԱՄՆ ապագա արտաքին քաղաքականության շեշտադրումների մասին:

- Շատ բան ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականությունում պարզ կդառնա Թրամփի նշանակումներից: Այն է՝ ով կլինի վերջինիս պետքարտուղարը կամ ազգային անվտանգության հարցերով նրա խորհրդականները: Ռուսաստանի համար զգայուն թեմա է օրինակ այն, թե ինչպես իրեն կպահի ԱՄՆ-ն հետխորհրդային տարածքում, ինչ դիրքորոշում կունենա էներգետիկ քաղաքականությունում: Այս հարցում այժմ որոշակիություն չկա: Այժմ դեռ շատ են անհայտներն այս հավասարումում: Անորոշություն է, քանի որ նախագահ է դարձել մարդ, ով քաղաքական կարիերա չի ունեցել, քաղաքական պաշտոններ չի զբաղեցրել ոչ օրենսդիր, ոչ գործադիր մարմիններում: Նա հաջողակ գործարար է, բայց սա դեռ քիչ է քաղաքականության մասին դատողություններ անելու համար: Այժմ շատերն են կանխատեսումներ անում, սակայն դա նույնն է, ինչ փորձենք սուրճի բաժակով գուշակություններ անել, իսկ հետո հիասթափվել, որ դրանք չիրականացան:

- Ռուսաստանն ու ԱՄՆՖրանսիայի հետ համանախագահում են ԼՂ հիմնախնդրով զբաղվող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում: Ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների հնարավոր ջերմացումը ինչպես կարող է ազդել հակամարտության կարգավորման վրա:

- Մինսկի խմբի հարթակում Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ը բավական կառուցողական համագործակցություն են ծավալում: Անգամ, եթե Սանկտ-Պետերբուրգում հանդիպեցին ՀՀ, ՌԴ եւ Ադրբեջանի նախագահները, որոշակի պայմանավորվածություններ ձեռք բերեցին, սա դեռ չի նշանակում, որ Մոսկվան բացարձակ առաջատարի դեր է ստանձնել կոնֆլիկտի կարգավորման գործում: Այդ հանդիպումը բացահայտ կերպով ԱՄՆ-ի աջակցությունն էր վայելում: Մյուս ֆորմատը «5+2»-ն է Մերձդնեստրի հակամարտության կարգավորմանն է վերաբերում: Ճիշտ է, այս ոլորտում հստակ ակտիվություն չկա եւ վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2014 թ.-ին, սակայն այստեղ ընկալումների խնդիր կա: Եթե ՌԴ-ի համար ԼՂ եւ Մերձդնեստրի խնդիրները շատ զգայուն են ընկալվում եւ մշտական ուշադրության կենտրոնում են, ապա ԱՄՆ-ի պարագայում դրանք ընդհանուր տարածաշրջանային քաղաքականության «սյուժեներից» են: Եթե հետխորհրդային տարածաշրջանը Ռուսաստանի համար առաջնային խնդիր է, ԱՄՆ-ի պարագայում երկրորդական: Վաշինգտոնն այժմ ավելի մեծ ուշադրություն է հատկացնում Մերձավոր Արեւելքի խնդիրներին: Կամ նույն Բրազիլիայի հետ առեւտրի եւ Մեքսիկայի հետ միգրացիայի խնդիրներն ԱՄՆ-ի համար ավելի կարեւոր են քան հետխորհրդային տարածաշրջանը: Ուստի, այժմ շատ դժվար է խոսել ՌՌ-ԱՄՆ հնարավոր համաձայնությունների մասին: ԱՄՆ-ում շատ ուժեր կան, որոնք հետաքրքրված են Ռուսաստանի հետ կոնֆրոնտացիայի սրմանը: Ուստի, ակնհայտ է, որ դեռ շատ խնդիրներ կառաջանան երկու պետությունների հարաբերություններում, ինչն իր ազդեցությունը կունենա աշխարհի տարբեր կետերում:

Տպել
2591 դիտում

Անվերապահ աջակցությունն ենք հայտնում արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացմանը․ ՕԵԿ

Արմեն Սարգսյանը ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած մի շարք օրենքներ

Ինչպե՞ս է Հայաստանը պատրաստվում «Եվրասիական շաբաթ»-ին․ քննարկում նախարարությունում

Վալերի Օսիպյանը կառավարության նիստին նվերներով է եկել

Խոստացել է 10․000 դրամ․ ընտրակաշառք տալու դեպքի առթիվ երկրորդ քրգործն է հարուցվել

Միջոցառումներ, ներդրողների հետ հանդիպում եւ գրքերի առաքում․ սփյուռքի նախարարության աշխատանքը՝ թվերով

Ավտոտրանսպորտով հացահատիկային բեռների ներկրման արգելքը Վրաստանը հետաձգվել է մինչեւ տարեվերջ

Փաշինյանի թիմը այլեւս կաշկանդված չէ նախկին պայմանավորվածություններով

Ճանաչողական այցով ԱԱԾ-ում էր Ղազախստանի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Թիմուր Ուրազաևը

Մենք կողմ ենք ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը. Ռոուզ Գոտեմյուլլեր

ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատարն ու ՀՀ դատախազի տեղակալները խոսել են ընտանեկան բռնությունների մասին

Գուգարքի անտառտնտեսությունում բենզասղոցով ապօրինի հատվել է 68 ծառ, վնասի չափը ճշտվում է

Վարչապետն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատարին

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է ՀՀ-ում Գերմանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին

Սպասվում է անձրեւ եւ ամպրոպ, քամու ուժգնացում, առանձին հատվածներում հնարավոր է նաև կարկուտ

ՀՀ ոստիկանությունն Արցախի գործընկերներին կնվիրաբերի տրանսպորտային միջոցներ և սարքավորումներ

Տրագիզմ կլինի, եթե պարզվի՝ Փաշինյանը Մսրա Մելիքն էր Հայաստանի գլխին, հետո ՀՀԿ-ն էլ չի փրկի. Աշոտյան

Բրազիլուհին մոլորվել է Սևաբերդ գյուղից դեպի Ակնալիճ տանող լեռնային հատվածում

Վաղը Հայաստանի խորհրդարանի հիմնադրման 100-ամյակն է. հրավիրված է 600 հյուր

Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևանի Բագրատունյաց-Արարատյան խաչմերուկում