Այ քեզ շուկա... Այսքան բաց ու փակ ԵՏՄ-ն

«Մարիաննա» եւ «Գրանդ տոբակո» ընկերությունների արտադրանքի` դեպի Ռուսաստանի Դաշնություն արտահանման ճանապարհին ծագած խոչընդոտները, ճիշտն ասած, անսպասելի էին: Այս ընկերությունները դիմել էին ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովին՝ ահազանգելով, որ ռուսական շուկայում չեն կարողանում իրացնել իրենց ապրանքները:

Խնդիրն այն է, որ, օրինակ, «Մարիաննայի» դեպքում Ռուսաստանում «Դեբոր» ընկերությունը գրանցել է «Մարեւիաննա» անվանումը եւ մեր արտադրողին չի թողնում այդ անունով ապրանք ներմուծել: Ընդ որում, «Դեբորը» ընդհանրապես կաթնամթերք չի արտադրում: Չի բացառվում, որ դա մտածված է արվել, որպեսզի հայկական ընկերությունը «Դեբորի» թույլտվությունը ստանալու համար նրա հետ մտնի գործարքի մեջ: Հայկական ընկերության ներկայացուցիչները արդեն մեկ տարի է չեն կարողանում հաղթահարել այդ խոչընդոտը, չնայած պատրաստ են մտնել ռուսական շուկա:

«Գրանդ տոբակոն» ռուսական շուկայում հանդիպել է ավելի հզոր դիմադրության: Նրա համար խոչընդոտներ է ստեղծել «Ֆիլիպ Մորիս» ընկերությունը, որի համոզմամբ  «Գրանդ տոբակոն» իրենց ապրանքանիշին նմանեցված ապրանքանիշ է օգտագործում:

Հարկ է նկատել, որ նույնիսկ նրանք, ովքեր խիստ քննադատական դիրքերից էին հանդես գալիս Հայաստանի` Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցելու փաստին եւ մատնանշում էին բազմաթիվ մարտահրավերներ, որոնց կհանդիպի մեր տնտեսությունը այդ անդամակցության հետեւանքով, նման կանխատեսումներ չէին արել: Սա իրոք անկանխատեսելի էր: Եվ ուրեմն, մինչ այժմ թվարկված մարտահրավերներից բացի մեր տնտեսվարողները հանդիպում են լրացուցիչ, չկանխատեսված խոչընդոտների:

Թե էլ ինչ խնդիրներ են մեզ դարանակալում ԵՏՄ-ում, դժվար է ասել: Սակայն պետք է արձանագրել, որ ԵՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցման կողմնակիցները գոնե այս պահին կարողանում են ներկայացնել ցուցանիշներ, որոնք փաստում են, թե իբր Հայաստանի համար այդ անդամակցությունը դրական արդյունքներ է տվել եւ մատնանշում են հատկապես դեպի Ռուսաստան իրականացվող արտահանումների ծավալները:

Արտահանման պաշտոնական ցուցանիշները, անշուշտ, կարող են նման տպավորություն ստեղծել: Բայց դա՝ մակերեսային դիտարկման դեպքում: Ավելի խորը ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այդ պնդումները այնքան էլ հիմնավոր չեն: 2016 թվականի առաջին 9 ամիսներին Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումը աճել է 54 տոկոսով անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ: Աճը տպավորիչ է` խոսք չկա: Բայց այստեղ կան ուշագրավ մանրուքներ:

Նախ պետք է փաստենք, որ աճի տեմպը էականորեն նվազել է այս տարվա առաջին 6 ամիսներին արձանագրված ցուցանիշների համեմատ: Առաջին կիսամյակում աճը 87 տոկոս էր: Այսինքն, արտահանումների «փուքսը» ակնհայտորեն նստում է: Մեկ այլ «մանրուք» եւս: Արտահանման ցուցանիշի այսպիսի աճը պայմանավորված է նաեւ նրանով, որ անցած տարի արտահանման ծավալները կտրուկ նվազել էին: 2014 թվականի համեմատ 2015-ին դեպի ՌԴ արտահանումը նվազել էր մոտ 30 տոկոսով: Եվ եթե համեմատենք 2016-ի ցուցանիշը ասենք 2014-ի հետ, ապա կստանանք ոչ 54 տոկոս աճ, ոչ էլ առավել եւս՝ 87 տոկոսի աճ: Այլ ընդամենը 17 տոկոս աճ` ընդամենը 40 միլիոն դոլարի: Սա էլ վատ ցուցանիշ չէ, անշուշտ: Բայց պետք չէ շտապել ուրախանալ: Այստեղ է, որ պետք է նայել արտահանման, այսպես ասած, ապրանքային կազմը: Տեսնենք, թե ինչի հաշվին է աճում մեր արտահանումը դեպի Ռուսաստան: 

Այս տարվա առաջին կիսամյակում անցած տարվա համեմատ դեպի ՌԴ արտահանման աճը եղել է 80 միլիոն դոլար: Դրանից 30 միլիոնը եղել է թունդ սպիրտային խմիչքների հաշվին: Հավանաբար խոսքը կոնյակի մասին է: Տեսականորեն կոնյակի արտահանումն աճել է: Բայց գործնականում կոնյակը ուղղակի դուրս է բերվել Հայաստանից եւ պահեստավորվել ՌԴ-ում: Դրա իրացումը ներկայումս շատ դանդաղ է ընթանում: Այդ 80 միլիոնից 18 միլիոն դոլարը արտահանված լոլիկն է: Այս տարվա առաջին կեսին, ինչպես փաստում է մեր պաշտոնական վիճակագրությունը, Հայաստանից ՌԴ արտահանվել է 30 հազար տոննա լոլիկ, որը 43 անգամ ավելի է անցած տարվա նույն ցուցանիշից: Ոչ ոք պաշտոնապես չի էլ փորձել հերքել հրապարակայնորեն հնչած այն պնդումը, որ դա մեր արտադրած լոլիկը չէ, այլ ընդամենը հայկականի անվան տակ վերաարտահանվել է թուրքական լոլիկը: Իսկ Թուրքիան այդ շրջանում գտնվում էր Ռուսաստանի կիրառած պատժամիջոցների տակ: Զուտ թվաբանորեն Հայաստանում եղած ջերմոցների հզորությունները պարզապես չէին կարող այդքան լոլիկ արտադրել տարվա առաջին կեսին:

Նույնքան կասկածելի է թեթեւ արդյունաբերական արտադրանքի արտահանման 15 միլիոն դոլարանոց աճը: Նույնիսկ մեր պաշտոնական վիճակագրությունը արձանագրել է, որ այդ ընթացքում նշված ապրանքախմբի արտադրությունը Հայաստանում շատ ավելի քիչ է եղել, քան դրա արտահանումը: Մի տարօրինակ զուգադիպությամբ ռուսական պատժամիջոցների տակ էր նաեւ թուրքական թեթեւ արդյունաբերության արտադրանքի մի զգալի մասը:

Դեպի Ռուսաստան արտահանման աճի վրա ազդեցություն էին ունեցել նաեւ ադամանդները: Այդ ապրանքների արտահանման աճը կազմել էր 8 միլիոն դոլար: Բայց թերեւս անիմաստ է ավելորդ անգամ նկարագրել, որ ՌԴ-ից բերվող, այստեղ մշակվող եւ վերադարձվող ադամանդների ազդեցությունը մեր տնտեսության վրա որակական առումով զրոյական է, իսկ սոցիալական իմաստով  բերում է այդ ոլորտում աշխատողների սոցիալական վիճակի բարելավմանը: 

Մի խոսքով, դեպի Ռուսաստան արտահանման ծավալների աճը իրականում, եթե մեղմ արտահայտվենք, շատ մեծ լավատեսության հիմքեր չի տալիս: ԵՏՄ-ի կողմնակիցները երբեք չեն ասի, որ օրինակ 46 անգամ նվազել է կաղամբի արտահանումը, 6 անգամ նվազել է խեցգետնակերպերի արտահանումը, 1.7 անգամ` պահածոյացված բանջարեղենի արտահանումը, 1.4 անգամ` խնձորի ու տանձի արտահանումը, 1.2 անգամ՝ սուրճի արտահանումը,  12 տոկոսով՝ ձկան արտահանումը եւ այլն, եւ այսպես շարունակ:

Տպել
3482 դիտում

Լոռիում ձյուն է տեղում, Բերդ քաղաքում և Դիլիջանի ոլորաններում մառախուղ է, Լարսի անցակետը՝ փակ

Ազգային առաջընթաց կուսակցությունը ներկայացրել է համամասնական ցուցակի առաջին տասնյակը

Հորը սպանած Խաչատրյան քույրերից մեկը դպրոց է վերադարձել. քույրերին թույլ չեն տալիս օգտվել կապի միջոցներից

Իրանում այսօր կախաղան է հանվել «ոսկիների սուլթանը»

Արմեն Աշոտյանն այլեւս ընդգրկված չէ Բժշկական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում

Ալեքսիս Օհանյանը նոր կադրեր է հրապարակել հայաստանյան այցից եւ «Շախմատ» կոնյակի պատրաստման ընթացքից

Մի խումբ անձինք ապօրինի ավտոկայանատեղի են կազմակերպել, հատուկ համազգեստով գումարներ գանձել

Դավիթ Տոնոյանն ու ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանը հուշագիր են ստորագրել

«Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներն՝ ըստ ընտրատարածքների

Հանդիպել են ՄԱԿ-ի Խաղաղ հավաքների և միություններ կազմելու հարցերով հատուկ զեկուցողն ու Ա. Միրզոյանը

Նորմալ երկիր ա դարձել, մեր վարչապետը օրինականություն ա մտցրել, էդ քիչ ա՞. քրեական հեղինակություն Նորատուսցի Արա

Քոչարյանի պաշտպանը Վճռաբեկ է ներկայացրել ապացույց, թե ինչպես են ըստ Քոչարյանի ցուցարարները Մարտի 1-ին կրակում

Ն. Փաշինյանն այցելել է «Մեգերյան կարպետ» ընկերություն, աշխատանքային ընթրիք ունեցել Հարվարդի շրջանավարտների հետ

Արցախի ՄԻՊ-ն ու Աննա Հակոբյանը քննարկել են մարդու իրավունքներին եւ մարդասիրական խնդիրներին առնչվող ծրագրերը

Հոգով ու սրտով կապված եմ եղել մարզիս հետ. Վահրամ Բաղդասարյանը դիմում է լոռեցիներին

ԿԸՀ-ն բաշխել է ընտրությունների տեղամասային հանձնաժողովների նախագահների ու քարտուղարների պաշտոնները

Ցուկերբերգն արգելել է Facebook-ի գրասենյակում Apple սմարթֆոնների օգտագործումը

Եղանակային պայմաններից ելնելով շարունակում է փակ մնալ Վերին Լարս տանող ճանապարհը

Եթե որևէ պրոֆեսոր ֆինանսական վնաս է պատճառել, ապա դա Գագիկ Եթիմյանն է. ՎՊՀ-ում զայրացած են

Զվարճալի միջադեպերի պատճառով Հայկ Կասպարովի տեսահոլովակը պատրաստելը ձգձգվել է