Փոփոխությունների ակնարկ էլ չկա. էս մի տարին էլ անցավ

Անցնող տնտեսական տարվա վերջին ամիսները, անշուշտ, բուռն էին: Հանրությունը տեսավ որոշակի փոփոխություններ, եւ դա որոշակի դրական սպասումներ է գեներացրել:

Բայց եթե ուշադիր ուսումնասիրենք իրականացված այդ փոփոխությունները, ապա պետք է արձանագրենք, որ դրանք ընդամենը մակերեսային են, հետեւանք չեն խորը, սկզբունքային բարեփոխումների ու որդեգրած նոր սկզբունքների: Դրանք ընդամենը պահի տակ կատարված փոփոխություններ են, որոնք դժվար է նույնիսկ ասել, թե ինչ հետեւանքներ կունենան: Հիմա` հերթով:

Գազը կէժանանա

Հունվարի 1-ից մեր սպառողների համար գազի սակագինը կնվազի:  Անապահով խավը մեկ խորանարդ մետր գազը կգնի 100 դրամով. մյուս սպառողները՝ 139 դրամով (նախկին146.7 դրամի փոխարեն): Խոշոր սպառողները՝ 114 դրամով (նախկին 122 դրամի փոխարեն), ջերմոցներն ու գյուղմթերք վերամշակողները մոտ 100 դրամով՝ նախկին 122-ի փոխարեն: Էակա՞ն նվազեցում է, թե՞ ոչ, եւ որքանո՞վ դա կխթանի մեր տնտեսությանը՝ այս պահին դժվար է ասել: Բայց խնդիրը դա չէ, այլ գազի էժանացման «անատոմիան»: Վերջնական սպառողի համար գազը էժանացավ այն պարագայում, երբ որեւէ այլ պայման չի փոխվել: ՀՀ սահմանին գազը արժե նույնքան, որքան նախկինում, իսկ գազի էժանացման հետեւանքով առաջացող ֆինանսական ռիսկերը, այսինքն հնարավոր վնասները իր վրա է վերցնելու այդ գազը բաշխող «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության սեփականատերը` «Գազպրոմը»: Դա նշանակում է, կամ նախկինում գազը ուռճացված գներով էր վաճառվում, կամ էլ ռուսական պետական ընկերությունը իր հաշվին քաղաքական աջակցություն է ցուցաբերում ՀՀ կառավարությանը, որը հիմա գլխավորում է այդ նույն գազի նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյան` Կարեն Կարապետյանը: Որն է լինելու սրա գինը՝ դժվար է նույնիսկ կանխատեսել: Այլ կերպ ասած, գազի սակագների նվազումը ոչ մի ընդհանուր բան չունի կառավարման արդյունավետության բարձրացման կամ որեւէ այլ բարեփոխումների հետ: Իսկ դա նշանակում է, որ մի արեւոտ օր էլ որոշում կկայացվի բարձրացնել սակագները:

Էլեկտրաէներգիան կէժանանա

Հաջորդ տարվա փետրվարի 1-ից էլէներգիայի սակագինը կնվազի եւս 1.22 դրամով եւ կկազմի 44.98 դրամ: Լավ է, անշուշտ, որ էլէներգիան էժանանում է: Բայց, ինչպես ասում են, ամեն ինչ ճանաչվում է համեմատության մեջ: 2015 թվականին, երբ սակագինը բարձրացավ 7 դրամով եւ հասավ 49 դրամի, հանրությանը համոզեցին, թե դա ժամանակավոր է, եղել են մի քանի գործոններ, որոնք պետք է բերեն թանկացմանը: Այդ բոլոր գործոնները անցած 1.5 տարիներին վերացել են: Ավելին, հայտնվել են բազմաթիվ այլ գործոններ, որոնք պետք է նպաստեին սակագնի էլ ավելի նվազմանը: Այսինքն, եթե, կոպիտ ասած՝ գումարենք ու հանենք բոլոր գործոնները, ապա հիմա էլէներգիայի սակագինը ավելի ցածր պետք է լիներ, քան մինչեւ 7 դրամ թանկացումը: Մի խոսքով, 41 դրամից ցածր: Իսկ հիմա ուրախանում ենք, որ մոտ 45 դրամ է դառնալու:

Բենզինի էժանացում

Մի քանի ամսվա ընթացքում Հայաստանում բենզինը էժանացավ մոտ 10 տոկոսով: Սա, իհարկե, շատ լավ է: Բայց ինչի՞ արդյունքում դա տեղի ունեցավ: Արդյոք շուկայում հայտնվե՞ց մի տնտեսվարող, որը նախկին բենզին ներկրողների հետ մտավ ազնիվ մրցակցության մեջ ու հաղթեց... Նոր տնտեսվարող, իհարկե, մտավ այդ շուկա, բայց ազնիվ մրցակցության նույնիսկ ակնարկ չկա: Նոր տնտեսվարողը պարզապես վայելում է թե՛ ՀՀ իշխանությունների, եւ թե՛ ՌԴ իշխանությունների հովանավորությունը եւ ընդամենը: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանին քվոտայով հատկացված ռուսական էժան բենզինը ամբողջությամբ տրվում է «Ռոսնեֆտ Արմենիա» ընկերությանը, որն էլ այն բավականին թանկ գնով վերավաճառում էր բենզինի շուկայի ավանդական մասնակիցներին: Նոր «խաղացողը» հաջողացնում է ավելի էժան գնով բենզին ձեռք բերել ՌԴ-ում, ինչը «սովորական մահկանացուների» համար անհնարին է: Այս նոր ընկերությունը Հայաստանում գրանցվել է նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի հրաժարականի օրը` սեպտեմբերի 8-ին, երբ բոլորին էր հայտնի, որ նոր վարչապետ նշանակվելու է Կարեն Կարապետյանը: Մի խոսքով, այս դեպքում եւս չունենք որեւէ հիմնավորում՝ պնդելու, թե բենզինի էժանացումը ճիշտ ուղղությամբ գնացող տնտեսական գործընթացների արդյունք է: Ունենք ուղղակի բենզինի ներկրման քվոտաների վերաբաշխման ցայտուն օրինակ:   

Ապամոնոպոլիզացում

Տնտեսության զարգացման առջեւ կանգնած լրջագույն խոչընդոտներից է մոնոպոլիաների գոյությունը: Ուստի դրանց նահանջը կլիներ շատ մեծ փոփոխություն: Որպես ապամոնոպոլիզացման «ցայտուն օրինակ» բերվում է բանանի ներկրման մի քանի դեպք: Ներկրված կամ ներկրվելիք «այլընտրանքային» բանանի ընդհանուր քանակը մի քանի տասնյակ տոննա է: Տարեկան, պաշտոնական տվյալներով, Հայաստան է ներկրվում մոտ 10 հազար տոննա բանան: Վերը նշված «այլընտրանքային» բանանի բոլոր խմբաքանակները միասին չեն կազմում այդ ծավալի նույնիսկ 1 տոկոսը: Բայց դրա շուրջ աղմուկն այնպիսին է, կարծես գործող մոնոպոլիստը` «Քեթրին» ընկերությունը արդեն սնանկանում է: Եվս մի մանրուք: Ներկրողներից մեկի հետ տեղի ունեցածը հրաշալի հնարավորություն էր տվել կառավարությանը՝ օգտվել առիթից եւ հիմնահատակ կործանել այդ մոնոպոլիան, սակայն դա չարվեց: Այլ կերպ ասած, մոնոպոլիաների դեմ իրական պայքար, գոնե այս պահին, չկա: Նույնիսկ դրա ակնարկն էլ չկա, բայց կա մեծ աղմուկ:      

Տնտեսության զարգացմանը խոչընդոտող այլ երեւույթների դեմ պայքարի մասին, օրինակ՝ կոռուպցիա, ստվերային տնտեսություն, բիզնեսի եւ քաղաքականության սերտաճում եւ այլն, խոսելն անգամ ավելորդ է: Մի խոսքով, կարող ենք արձանագրել, որ այս տարվա սեպտեմբերի սկզբին նոր վարչապետի նշանակումից եւ դրան հետեւած նոր կառավարության ձեւավորումից հետո անցած այս ամիսների ընթացքում չենք կարող արձանագրել ոչ միայն լուրջ փոփոխություններ, այլեւ այդպիսի փոփոխությունների նախադրյալներ: Տեսնենք՝ ինչ կլինի հաջորդ տարի:

Տպել
10892 դիտում

Երկրաֆիզիկոս Սերգեյ Նազարեթյանը պարգևատրվել է «Կանխարգելում, Օգնություն, Փրկություն» մեդալով

Արևածաղկի 1 լիտր ձեթի գինը 2021 թվականին բարձրացել է միջինում 14%-ով․ ՏՄՊՊՀ-ն ուսումնասիրել է գնի բարձրացման պատճառները

Պուտինը, խոսելով Ռուսաստանում ապօրինի ցույցերի մասին, հիշել է ԱՄՆ-ում տեղի ունեցած անկարգությունները

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր տանը հյուրընկալել է Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին

Ըստ ՔԿ-ի՝ Սյունիքի նախկին մարզպետը աշխատանքի չի հաճախել, բայց աշխատավարձ է ստացել. նա հրավիրվել է հարցաքննության

Հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով շարունակել է պահպանվել կայուն օպերատիվ իրավիճակ

Պետական գույքի կառավարման վարչությունում կատարված չարաշահումների գործով մեղադրանք է առաջադրվել 4 անձի․ ՔԿ

Վահան Քերոբյանի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է նաև Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանք և թանգարան

Վրաստանում հայկական բեռնատարների ուղղությամբ քարեր նետելու դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

Աշնանը կանցկացվի մարզական փառատոն Հայաստանի 48 եւ Արցախի Ստեփանակերտ ու Ասկերան քաղաքներում

Ստրասբուրգում բարձրացվում է թիվ մեկ հարցը՝ ռազմագերիների և պատանդ պահվող անձանց խնդիրը․ Տաթեւիկ Հայրապետյան

ՀՀ առողջապահության նախարարը եւ Ֆրանսիայի դեսպանն ու ԶՖԳ գրասենյակի տնօրենը քննարկել են աջակցության ծրագրեր

Պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանը դիմել է ԱԳ նախարար Արա Այվազյանին հայկական մեքենաները քարկոծվելու «տհաճ միջադեպի» առիթով

Էդմոն Մարուքյանը ԵԽԽՎ-ում պաստառ է պարզել՝ հայ ռազմագերիների ազատության պահանջով (տեսանյութ)

Կասկածում եմ, որ նա կկարողանա լավագույնս կատարել դիվանագիտական խնդիրները․ Գորգիսյանը՝ Մակունցի հնարավոր նշանակման մասին

Մարզերում կարիք կա հատկապես բնագիտական առարկաների, կերպարվեստի, երգեցողության, տեխնոլոգիայի ուսուցիչների. փոխնախարար

«Իմ քայլը» խմբակցությունում նոր ղեկավարի վերաբերյալ քննարկում չի եղել․ Արփինե Դավոյան

Էլեկտրոնային դասամատյաններում գրանցումների հետ կապված խնդիրներով պետք է դիմել տնօրենին, փոխտնօրենին կամ ԿՏԱԿ․ փոխնախարար

Նախորդ շաբաթ թունավորման 9 դեպք է գրանցվել, տարբեր արտակարգ դեպքերից էլ՝ 11 մահ․ ԱԻՆ-ն ամփոփում է անցած շաբաթը

Տեսա վկայականիս վրայի մետաղը վնասվել է, սիրտս պաշտպանել է թշնամուց. հրաշքով փրկված ոստիկան (լուսանկարներ)

Արցախի Շոշ գյուղի դպրոցը բացել է դռները. վերադարձել են գրեթե բոլոր աշակերտները

Գարնանն արձակուրդ կգնան միայն 1-ին եւ 2-րդ դասարանցիները․ փոխնախարարը՝ դպրոցներում արձակուրդների և ուստարվա ավարտի մասին

Հնարավոր է ատեստատները թվայնացված լինեն արդեն հաջորդ ուսումնական տարվանից․ փոխնախարարը՝ փոփոխությունների մասին

Պաշտոնական լրահոսը երբ եղավ, կիմանաք. Դավիթ Սեխլեյանը Շիրակի փոխմարզպետ նշանակվելու մասին

Այսօր Ստրասբուրգում մեկնարկում է ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը

ԱՀ նախագահի հրամանագրով՝ արտակարգ իրավիճակների ծառայությունը և ոստիկանությունը կներառվեն ՆԳՆ-ի մեջ

Ուզում ենք դեռևս դինամիկայի մեջ գտնվող պրոցեսը գնահատել․ Սուրեն Գրիգորյանը՝ COVID-19-ի հարցով քննիչ հանձնաժողովի մասին

Նիդեռլանդներում ոստիկանությունը ջրցան մեքենաներ է օգտագործել կորոնավիրուսի նոր սահմանափակումների դեմ ցույցը ցրելու համար

Ստեփանակերտ-Գորիս ճանապարհին մեքենան գլորվել է ձորը. կա 2 զոհ, 1 վիրավոր

Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 3 նոր դեպք է հաստատվել

Եվրոպան պահանջում է ազատ արձակել Նավալնիին և Ռուսաստանին սպառնում է նոր պատժամիջոցներով

15 տարի շարունակ Կառավարության տարբեր մարմիններ օդաչուների վնասի հատուցման հարցը ձգձգում են՝ խախտելով նրանց իրավունքները

2020 թվականին ՀԴՄ կանոնների խախտման նոր տեսակներ են ի հայտ եկել․ ծրագրային միջամտություն է արվում․ Թամազյան

Ավելի քան 7000 արցախցի երեխաներ դեռ սովորում են Հայաստանի տարբեր դպրոցներում․ ԿԳՄՍ փոխնախարար

Շնորհակալագրեր, մրցանականեր. ամփոփվել է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության տարեկան գործունեությունը

ԿԳՄՍ նախարար Վ․ Դումանյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Կրթության միջազգային օրվա առթիվ

Ներքաշվում ենք մի գործընթացի մեջ, որի արդյունավետության գնահատականը աշխարհում դեռ չկա․ Արտակ Մանուկյան

Մեկնարկել է Իրանի ԱԳ նախարարի տարածաշրջանային այցը. առաջին կանգառը Բաքվում է

Կապան, Մեծավան և Մարմաշեն համայնքները ևս 103 միլիոն դրամի տեխնիկա են ստացել

Ստեղծվել է ձմեռային զորակոչի ընթացքում քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննարկման հանձնաժողով