Կոռուպցիայի դեմ պայքարը միայն առերեւույթ է. իրականում ոչ մի պայքար էլ չկա

Շաբաթ օրը կառավարությունում տեղի է ունեցել կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի նիստ, որը վարել է այդ կառույցի նախագահ, վարչապետ Կարեն Կարապետյանը: Նիստին մասնակցել են նաեւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները:

Դատելով կառավարության պաշտոնական կայքէջում տեղադրված հաղորդագրությունից, նիստը բավականին հետաքրքիր է անցել: Օրինակ «Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության նախագահ Կարեն Զադոյանն առաջարկել է վերականգնել ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության աջակցությամբ 2011-2014 թվականներին ՀՀ տարածքում գործած թվով 11 հակակոռուպցիոն կենտրոնները: Այդ տարիների ընթացքում նշված կենտրոնները ստացել են 17 հազար դիմումներ: Ավելի քան երկու հազարից ավելի գործեր համարվել են կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակող: Կազմակերպության ղեկավարը բարձրացրել է նաեւ կոռուպցիոն հանցագործությունների մասին տեղեկատվություն տրամադրող քաղաքացիների պաշտպանության հարցը: Առաջարկվել է ստեղծել էլեկտրոնային հարթակ, որը թույլ կտա քաղաքացիներին տեղեկություններ տրամադրել՝ մնալով անանուն: Նաեւ եղել է առաջարկ նմանատիպ հանցագործությունների մասին հայտնող քաղաքացիներին խրախուսելու մասին: «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն» ՀԿ-ի գործադիր տնօրեն Սոնա Այվազյանը խորհրդին է ներկայացրել հանրային ծառայության ոլորտում շահերի բախման եւ գույքի ու եկամուտների հայտարարագրման հետ կապված խնդիրները....:

Բայց այն, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի նիստը հետաքրքիր է անցնում, ամենեւին երաշխիք չէ, որ կոռուպցիայի դեմ պայքար կլինի: Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարը, եթե նայենք պաշտոնական լրահոսին, երբեք չի էլ դադարել: «Խոշորների գլխից պետք է բռնել» տիպի հայտարարություններ, խորհրդի նիստեր, կոռուպցիայի դեմ պայքարի տարատեսակ վարչություններ, նույնիսկ ձերբակալություններ...: Բայց կոռուպցիան ոչ մի կերպ չի նահանջում: Օրինակ, ձերբակալվում են 1000-2000 դոլար կաշառք վերցնելու մեջ կասկածվող անձինք, այն դեպքում, երբ բոլորիս աչքի առաջ Երեւանի կենտրոնում վեր են խոյանում տարբեր պաշտոնյաների ամրոց-դղյակներ:

Իրավական տեսանկյունից Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարը գնում է թերեւս միջազգային ստանդարտներին համապատասխան: Օրինակ, անցած տարի քաղհասարակության նախաձեռնությամբ ընդունվեց «Ապօրինի հարստացման դեմ» ՀՀ օրենքը: Օրենքը բավականին լավն է ու ուղղված է հենց կոռուպցիայի դեմ: Բայց Հայաստանում էլի կան շատ լավ օրենքներ, ներառյալ գուցե նաեւ հիմնական օրենքը` ՀՀ Սահմանադրությունը, որոնք գործնականում չեն աշխատում: Որպեսզի լավ օրենքները «աշխատեն», միայն մեկ բան է անհրաժեշտ` քաղաքական կամք: Ինչը պետք է ստիպի գործող իշխանությանը «Ապօրինի հարստացման դեմ» օրենքը ամբողջ ուժով, համընդհանուր, ոչ հատվածական կիրառելու համար: Ինչպես պետք է տվյալ օրենքի շրջանակներում հայտնաբերվի պաշտոնյայի վերցրած կաշառքը, որը համալրում է տվյալ պաշտոնյայի` օֆշորային գոտիներում բացված հաշիվը կամ վեր է ածվում բնակարանի, ասենք, Բարսելոնայում, Մարսելում, Գլենդեյլում, այլուր:

Ժամանակին որպես հակակոռուպցիոն հզոր քայլ դիտարկվում էր ունեցվածքի եւ եկամուտների վերաբերյալ հայտարարագրերի ինստիտուտի ներդրումը: Ներդրվեց: Հազարավոր պաշտոնյաներ տարիներ շարունակ լրացնում են իրենց հայտարարագրերը, որոնք հրապարակային են: Եվ ի՞նչ: Ոչինչ: Ոչ մի պաշտոնյայի հայտարարագիրը երբեւէ քննության առարկա չի դարձել պատկան մարմինների կողմից: Դրանցում ամեն ինչ իդեալական է, ամեն լումա օրինական է ստացված:

Հիմա քննարկվում է հայտարարագիր ներկայացնողների ցանկը ընդլայնելու հեռանկարը: Որեւէ մեկը կարո՞ղ է պնդել, որ եթե ավելի շատ անձինք ներկայացնեն հայտարարագրեր, դրանցում ի հայտ կգան կոռուպցիայի դրսեւորումներ: Պնդել, իհարկե կարող է: Իսկ հիմնավորել կարո՞ղ է. իհարկե ոչ: Լինելու է ճիշտ նույն պատկերը, ինչ հիմա: Եթե պաշտոնյան իր ունեցվածքը գրում է զոքանչի, մորաքրոջ որդու, քեռու աղջկա, մանկության ընկերոջ անունով, ապա հայտարարագրման ինստիտուտը որքան էլ ընդլայնվի, որեւէ արդյունք տալ չի կարող: 

Երեկ մասնավորապես քննարկվել է հարկային եւ մաքսային մարմինների աշխատակիցների հայտարարագրման հարցը: Եթե բոլոր աշխատակիցները հայտարարագրեր ներկայացնեն, իհարկե, ոչինչ չի փոխվելու: Բայց կան թարմ, շատ թարմ օրինակներ, որոնք կոռուպցիայի ակնհայտ դրսեւորումներ են, սակայն կառավարությունը դա չի էլ նկատում: Ընդ որում, դա կապված էր շատ աղմկոտ, հանրության շրջանում շատ մեծ հնչեղություն ստացած մի իրադարձության հետ: Խոսքը բանան ներկրած եւ մի ինչ-որ «անհայտ խմբի» կողմից հարձակման ենթարկված գործարարի պատմության մասին է: Ինչպես էին հարձակվողները իմացել, որ ինչ-որ մեկը բանան է ներկրել: Դե իհարկե մաքսային ծառայության աշխատակիցների «ջանքերով»: Հիմա բոլոր, առանձնապես խոշոր ներկրողները ՊԵԿ-ի աշխատակիցներից բառացիորեն գնում են առեւտրային հույժ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները: Սա կոռուպցիայի ակնհայտ դրսեւորում է: Սակայն նույնիսկ աղմուկ հանած պատմությունից հետո իրավապահները նույնիսկ չհետաքրքրվեցին, թե ինչպես է այդ տեղեկությունը արտահոսել մաքսայինից: Նախկինում էլ հրապարակումներ են եղել գաղտնի տեղեկությունների արտահոսքի մասին, սակայն էլի` ոչ մի արձագանք:

Մի խոսքով, կոռուպցիայի դեմ պայքարի ընթացքը, գոնե առայժմ, գնում է իր բնականոն հունով: Առերեւույթ պայքարը կա, իրականում որեւէ պայքար չկա: Ու գոնե առայժմ չեն երեւում այն պատճառները, որ իշխանությունը կսկսի իրոք պայքարել իրական, երկրի հիմքը քայքայող կոռուպցիայի դեմ: Կոռուպցիան գործող համակարգի հիմնասյուներից մեկն է, որի խորտակումը ուղղակիորեն կնշանակի գործող իշխանության խորտակում:

Տպել
3509 դիտում

Լրագրողական իմ ողջ գործունեության ընթացքում միշտ վախեցել եմ, որ իմ որեւէ բառ հիմք չտա, որ որեւէ մեկը ծիծաղի իմ գրածի վրա

Արարատի մարզում մի շարք ճանապարհներ կբարեկարգվեն

Ինձ ոչ մեկ չի կարող զանգել եւ նման տոնով հետս խոսել. Վանեցյան

Գագիկ Խաչատրյանը ԱԱԾ չի հրավիրվել. Վանեցյան

Արա Մինասյանն ու Լեւոն Սարգսյանն օրինական ճանապարհով հատել են ՀՀ սահմանը. Արթուր Վանեցյան

1 մլն դրամ չի մուտքագվրել պետբյուջե․ ոստիկանները բացահայտել են Մուսալեռ համայնքի ղեկավարի ապօրինությունները (տեսանյութ)

Լուրջ քննադատությանը շատ լուրջ եմ վերաբերվում եւ լուրջ հետեւություններ եմ անում․ Աննա Հակոբյան

Եկեղեցին պետք է լսի զոհերին․ համաժողով Վատիկանում՝ նվիրված հոգևորականների շրջանում սեռական բռնությունների խնդիրներին

Կիեւի եւ Երեւանի հարաբերությունները դինամիկ կզարգանան․ դեսպան

Ալեքսանդր Սարգսյանը պետությանը փոխանցել է 18,5 մլն դոլար, իսկ 11,5 մլն դոլար գանձվել է կոնկրետ ակտերով. ԱԱԾ տնօրեն

Պատրաստվում ենք «Իմ քայլը» հիմնադրամի համար մատչելի տարածք գտնել, որովհետեւ խնայում ենք մեզ վստահված ամեն լումա

Սպառնալիքները միշտ կան. Վանեցյանն իր եւ Փաշինյանի ընտանիքներին ուղղված սպառնալիքների մասին

Մեզ որեւէ բան չի կաշկանդում. ԱԱԾ տնօրենը` Տեր-Պետրոսյանի կառավարման տարիների հետ կապված ստուգումներ իրականացնելու մասին

Ես տեղեկություն չունեմ, որ տարբեր գերատեսչությունների պարգեւավճարների մի մասն ուղղվել է «Իմ քայլը» հիմնադրամին

Դատի տալը ցանկացած քաղաքացու սահմանադրական իրավունքն է. Վանեցյան

Շատ տարբեր իրադարձություններ են արյունաբանական կենտրոնի բացումն ու երկու կենտրոնների միավորումը․ Աննա Հակոբյան

«Իմ քայլը» բարեգործական հիմնադրամի իրականացրած եւ իրականացվելիք ծրագրերը․ ներկայացնում է Աննա Հակոբյանը

Առնվազն զուգարանների հարցը մի քանի մեծ ավտոկայաններում պետք է լուծվի. Աշոտ Մնացականյան

9 մլն պարտք Արցախի հյուրանոցին. 2015-ին նկարահանված Եվա ֆիլմի գումարը հայկական կողմը մինչեւ օրս չի վճարել

«Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը քաղցկեղով հիվանդ 100 երեխաների բուժման համար գործունեության 5 ամիսներին ծախսել է 70 մլն դրամ