Կոռուպցիայի դեմ պայքարը միայն առերեւույթ է. իրականում ոչ մի պայքար էլ չկա

Շաբաթ օրը կառավարությունում տեղի է ունեցել կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի նիստ, որը վարել է այդ կառույցի նախագահ, վարչապետ Կարեն Կարապետյանը: Նիստին մասնակցել են նաեւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները:

Դատելով կառավարության պաշտոնական կայքէջում տեղադրված հաղորդագրությունից, նիստը բավականին հետաքրքիր է անցել: Օրինակ «Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության նախագահ Կարեն Զադոյանն առաջարկել է վերականգնել ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության աջակցությամբ 2011-2014 թվականներին ՀՀ տարածքում գործած թվով 11 հակակոռուպցիոն կենտրոնները: Այդ տարիների ընթացքում նշված կենտրոնները ստացել են 17 հազար դիմումներ: Ավելի քան երկու հազարից ավելի գործեր համարվել են կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակող: Կազմակերպության ղեկավարը բարձրացրել է նաեւ կոռուպցիոն հանցագործությունների մասին տեղեկատվություն տրամադրող քաղաքացիների պաշտպանության հարցը: Առաջարկվել է ստեղծել էլեկտրոնային հարթակ, որը թույլ կտա քաղաքացիներին տեղեկություններ տրամադրել՝ մնալով անանուն: Նաեւ եղել է առաջարկ նմանատիպ հանցագործությունների մասին հայտնող քաղաքացիներին խրախուսելու մասին: «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն» ՀԿ-ի գործադիր տնօրեն Սոնա Այվազյանը խորհրդին է ներկայացրել հանրային ծառայության ոլորտում շահերի բախման եւ գույքի ու եկամուտների հայտարարագրման հետ կապված խնդիրները....:

Բայց այն, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի նիստը հետաքրքիր է անցնում, ամենեւին երաշխիք չէ, որ կոռուպցիայի դեմ պայքար կլինի: Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարը, եթե նայենք պաշտոնական լրահոսին, երբեք չի էլ դադարել: «Խոշորների գլխից պետք է բռնել» տիպի հայտարարություններ, խորհրդի նիստեր, կոռուպցիայի դեմ պայքարի տարատեսակ վարչություններ, նույնիսկ ձերբակալություններ...: Բայց կոռուպցիան ոչ մի կերպ չի նահանջում: Օրինակ, ձերբակալվում են 1000-2000 դոլար կաշառք վերցնելու մեջ կասկածվող անձինք, այն դեպքում, երբ բոլորիս աչքի առաջ Երեւանի կենտրոնում վեր են խոյանում տարբեր պաշտոնյաների ամրոց-դղյակներ:

Իրավական տեսանկյունից Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարը գնում է թերեւս միջազգային ստանդարտներին համապատասխան: Օրինակ, անցած տարի քաղհասարակության նախաձեռնությամբ ընդունվեց «Ապօրինի հարստացման դեմ» ՀՀ օրենքը: Օրենքը բավականին լավն է ու ուղղված է հենց կոռուպցիայի դեմ: Բայց Հայաստանում էլի կան շատ լավ օրենքներ, ներառյալ գուցե նաեւ հիմնական օրենքը` ՀՀ Սահմանադրությունը, որոնք գործնականում չեն աշխատում: Որպեսզի լավ օրենքները «աշխատեն», միայն մեկ բան է անհրաժեշտ` քաղաքական կամք: Ինչը պետք է ստիպի գործող իշխանությանը «Ապօրինի հարստացման դեմ» օրենքը ամբողջ ուժով, համընդհանուր, ոչ հատվածական կիրառելու համար: Ինչպես պետք է տվյալ օրենքի շրջանակներում հայտնաբերվի պաշտոնյայի վերցրած կաշառքը, որը համալրում է տվյալ պաշտոնյայի` օֆշորային գոտիներում բացված հաշիվը կամ վեր է ածվում բնակարանի, ասենք, Բարսելոնայում, Մարսելում, Գլենդեյլում, այլուր:

Ժամանակին որպես հակակոռուպցիոն հզոր քայլ դիտարկվում էր ունեցվածքի եւ եկամուտների վերաբերյալ հայտարարագրերի ինստիտուտի ներդրումը: Ներդրվեց: Հազարավոր պաշտոնյաներ տարիներ շարունակ լրացնում են իրենց հայտարարագրերը, որոնք հրապարակային են: Եվ ի՞նչ: Ոչինչ: Ոչ մի պաշտոնյայի հայտարարագիրը երբեւէ քննության առարկա չի դարձել պատկան մարմինների կողմից: Դրանցում ամեն ինչ իդեալական է, ամեն լումա օրինական է ստացված:

Հիմա քննարկվում է հայտարարագիր ներկայացնողների ցանկը ընդլայնելու հեռանկարը: Որեւէ մեկը կարո՞ղ է պնդել, որ եթե ավելի շատ անձինք ներկայացնեն հայտարարագրեր, դրանցում ի հայտ կգան կոռուպցիայի դրսեւորումներ: Պնդել, իհարկե կարող է: Իսկ հիմնավորել կարո՞ղ է. իհարկե ոչ: Լինելու է ճիշտ նույն պատկերը, ինչ հիմա: Եթե պաշտոնյան իր ունեցվածքը գրում է զոքանչի, մորաքրոջ որդու, քեռու աղջկա, մանկության ընկերոջ անունով, ապա հայտարարագրման ինստիտուտը որքան էլ ընդլայնվի, որեւէ արդյունք տալ չի կարող: 

Երեկ մասնավորապես քննարկվել է հարկային եւ մաքսային մարմինների աշխատակիցների հայտարարագրման հարցը: Եթե բոլոր աշխատակիցները հայտարարագրեր ներկայացնեն, իհարկե, ոչինչ չի փոխվելու: Բայց կան թարմ, շատ թարմ օրինակներ, որոնք կոռուպցիայի ակնհայտ դրսեւորումներ են, սակայն կառավարությունը դա չի էլ նկատում: Ընդ որում, դա կապված էր շատ աղմկոտ, հանրության շրջանում շատ մեծ հնչեղություն ստացած մի իրադարձության հետ: Խոսքը բանան ներկրած եւ մի ինչ-որ «անհայտ խմբի» կողմից հարձակման ենթարկված գործարարի պատմության մասին է: Ինչպես էին հարձակվողները իմացել, որ ինչ-որ մեկը բանան է ներկրել: Դե իհարկե մաքսային ծառայության աշխատակիցների «ջանքերով»: Հիմա բոլոր, առանձնապես խոշոր ներկրողները ՊԵԿ-ի աշխատակիցներից բառացիորեն գնում են առեւտրային հույժ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները: Սա կոռուպցիայի ակնհայտ դրսեւորում է: Սակայն նույնիսկ աղմուկ հանած պատմությունից հետո իրավապահները նույնիսկ չհետաքրքրվեցին, թե ինչպես է այդ տեղեկությունը արտահոսել մաքսայինից: Նախկինում էլ հրապարակումներ են եղել գաղտնի տեղեկությունների արտահոսքի մասին, սակայն էլի` ոչ մի արձագանք:

Մի խոսքով, կոռուպցիայի դեմ պայքարի ընթացքը, գոնե առայժմ, գնում է իր բնականոն հունով: Առերեւույթ պայքարը կա, իրականում որեւէ պայքար չկա: Ու գոնե առայժմ չեն երեւում այն պատճառները, որ իշխանությունը կսկսի իրոք պայքարել իրական, երկրի հիմքը քայքայող կոռուպցիայի դեմ: Կոռուպցիան գործող համակարգի հիմնասյուներից մեկն է, որի խորտակումը ուղղակիորեն կնշանակի գործող իշխանության խորտակում:

Տպել
3678 դիտում

Մեր տեսլականն է Հայաստանը դարձնել երկիր, ուր տաղանդը զարգացնելու անսահմանափակ հնարավորություններ կան. վարչապետ

ՈՒԵՖԱ-ի կարծիքը Մխիթարյանի վերաբերյալ «Արսենալի» որոշման մասին. ըստ The Sun-ի՝ պաթետիկ պատասխան է

Հ. Արշակյանի գլխավորած պատվիրակությունը Տալլինում մասնակցում է էլեկտրոնային կառավարման 5-րդ համաժողովին

30 տարվա վագոն-տնակը մինչև տարեվերջ կմնա անցյալում

Վարչապետի կոչը սահմանադրական կարգը տապալելու փորձ համարել չի կարելի. սահմանադրագետ

ՀԱՅԲԻԶՆԵՍԲԱՆԿԻՑ ոսկու վարկերի գծով ակցիա «ԿՈՒՏԱԿԻՐ ՆՎԵՐՆԵՐ ԱՄՌԱՆԻՑ»

Լոռիում սողանքը գնալով ակտիվանում է. ամեն պահի կարող է փլուզում լինել (լուսանկարներ)

Թուրքերը զինված մտել են Ջավախքի Կարծախ գյուղ, դաժան ծեծի ենթարկել պահակին եւ գողացել 32 անասուն

Մարուքյանը հրապարակել է ԼՀԿ և ԲՀԿ խմբակցությունների կողմից հրավիրված ԱԺ նիստում քննարկվելիք հայտարարության նախագիծը

Աննախադեպ շտապողականություն. Ռոբերտ Քոչարյանի ու մյուսների գործն ամեն գնով հասցվել է ՍԴ. Վահե Գրիգորյան

Մտել է կալանավորի խուց ու կտրող-ծակող գործիքով հարվածներ է հասցրել. սպանության փորձ «Արթիկ» ՔԿՀ-ում

Արարատի ոստիկանները ապօրինի պահվող ինքնաձիգ և դիպուկահար հրացան են հայտնաբերել (տեսանյութ)

«Իմ քայլը» խմբակցությունը փակ նիստում որոշել է ստեղծել երկու քննիչ հանձնաժողով եւ մշակել վեթթինգի նախագիծ

Գասպարին Քոչարյանի դատի ժամանակ վիրավորել է ոստիկանների՞ն. քննություն է իրականացվում

Չի բացառվում, որ կլինեն հեռացող դատավորներ. Արտակ Զեյնալյան

Պորոշենկոյին կասկածում են պետական դավաճանության համար. նրա դեմ վարույթ է սկսվել

Առաջին եռամսյակում Արցախի բուժհաստատություններում 411 երեխա է ծնվել

Խտրականության բացակայությունը դեռևս չի նշանակում հավասար հնարավորությունների առկայություն. Զարուհի Բաթոյան

Չեն իրականացնվել բուժկանխարգելիչ հետազոտություններ. դատախազութունը ստուգումներ է կատարել «Գորիս» ՔԿՀ-ում

Վտանգավոր է. Վազգեն Մանուկյանը՝ ապրիլյան քառօրյան ուսումնասիրող ԱԺ հանձնաժողով ստեղծելու Նիկոլ Փաշինյանի գաղափարի մասին