Տրանսֆերտները դեկտեմբերին ցատկել են․ Ի՞նչ փողեր են պտտվել

04/02/2017 schedule12:01

Անցած տարվա դեկտեմբերին Հայաստանում մեծ, շատ մեծ փողեր են պտտվել: Ընդ որում, դրանք չեն պտտվել պետական բյուջեի, կենտրոնական բանկի կամ ընկերությունների «առանցքի» շուրջ, այլ մասնավոր անձանց:

Դա ակնհայտ է դառնում ՀՀ կենտրոնական բանկի՝ օրերս հրապարակած «ՀՀ բանկերի միջոցով ֆիզիկական անձանց անունով արտերկրից մուտք եղած եւ ՀՀ-ից ֆիզիկական անձանց կողմից արտերկիր կատարված դրամական փոխանցումներ» անունը կրող տեղեկանքում, որը հրապարակվում է պարբերաբար` տարիներ շարունակ: Խոսքն այն փոխանցումների մասին է, որը հանրության շրջանում կոչվում է «մասնավոր տրանսֆերտ»: Ըստ այդ տեղեկանքի` միայն դեկտեմբերին ՀՀ մուտք եղած տրանսֆերտների ծավալը կազմել է 211 միլիոն դոլար: Սովորաբար մասնավոր տրանսֆերտները ունեն խիստ ընդգծված սեզոնային բնույթ: Դրանք կտրուկ աճում են դեկտեմբերին, ու դա պայմանավորված է նրանով, որ հայաստանցիների` արտերկրում ապրող կամ արտագնա աշխատանքի մեկնած բարեկամները ամանորից առաջ մեծ գումարներ են ուղարկում:

Մի քանի տարի առաջ դեկտեմբերին արձանագրված այս ցուցանիշը բոլորովին զարմանալի չէր լինի: Օրինակ, 2013 թվականի դեկտեմբերին տրանսֆերտների ծավալը կազմել է 220 միլիոն դոլար: Բայց 2014 թվականից սկսած, երբ Ռուսաստանի դեմ կիրառվեցին արեւմտյան պատժամիջոցները, եւ այդ երկիրը հայտնվեց տնտեսական բավականին ծանր իրավիճակում, տրանսֆերտները կտրուկ անկում ապրեցին, քանի որ ընդհանուր տրանսֆերտների մոտ 90 տոկոսն ուղարկվում է հենց այդ երկրից: Արդեն 2014 թվականի դեկտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ տրանսֆերտների ծավալները նվազեցին մոտ 58 միլիոն դոլարով, կամ 26 տոկոսով: 2015 թվականին այդ ցածր մակարդակը պահպանվեց:

Տարիների կտրվածքով տրանսֆերտների նվազումը շարունակվում է արդեն 3 տարի: 2014-ին, 2013-ի համեմատ, նվազումը 7 տոկոս էր, հաջորդ տարի եւս 26 տոկոս, անցած տարի՝ 6 տոկոս: Տրանսֆերտների զուգահեռ ներհոսքին կա նաեւ արտահոսք: Այստեղ նույնպես հետաքրքիր պատկեր է: Ի տարբերություն ներհոսքի, արտահոսքի տարեկան ցուցանիշները համեմատաբար ավելի կայուն են եւ վերջին 4 տարիներին տատանվել են 800-900 միլիոն դոլարի սահմաններում: Բայց անցած տարվա դեկտեմբերին դեպի Ռուսաստան արտահոսքի ծավալը կտրուկ շեղում է ցուցաբերել: Եթե 2015-ի դեկտեմբերին ՀՀ-ից Ռուսաստան արտահոսել էր 49 միլիոն դոլար, ապա անցած տարվա դեկտեմբերին՝ դրա մոտ կեսը միայն. 28 միլիոն դոլար: Այսինքն, ստացվել է, որ մի կողմից կտրուկ աճել է ներհոսքը, մյուս կողմից նվազել է արտահոսքը: Արդյունքում ներհոսքի եւ արտահոսքի տարբերությունը` զուտ ներհոսքը 2016 թվականին կազմել է 102.5 միլիոն դոլար, անցած տարվա նույն ամսվա 67 միլիոն դոլարի փոխարեն:

Եթե տրանսֆերտների նման աճը թողներ այն նույն ազդեցությունը, ինչ թողնում էր նախկինում, ապա կարելի էր պնդել, որ պարզապես վերականգնվել է տրանսֆերտների ծավալի այն մակարդակը, որը կար նախկինում եւ ամեն ինչ գնում է իր հունով: Սակայն եթե դա այդպես լիներ, ապա շատ արագ կերեւար մի քանի այլ ցուցանիշներով: Եթե 2016 թվականի դեկտեմբերին եկած տրանսֆերտները նույն կերպ գային Հայաստան եւ նույն կերպ բաշխվեին, ինչպես, ասենք, 2013 թվականին էր, ապա դա միանգամից կազդեր, օրինակ, մանրածախ առեւտրի վրա: Արդեն չորրորդ տարին անընդմեջ մանրածախ առեւտրի ծավալները Հայաստանում անկասելիորեն նվազում են, եւ դա պայմանավորված է հենց տրանսֆերտների նվազմամբ: Եվ ընդհակառակը, եթե տրանսֆերտները իրոք աճեին, ապա կաճեր նաեւ մանրածախ առեւտրի ծավալը: Սակայն անցած տարվա դեկտեմբերին այն կրկին նվազել է: Համեմատության համար նշենք, որ եթե 2013 թվականի դեկտեմբերին ՀՀ բնակչության կողմից իրականացված մանրածախ առեւտրի ծավալը եղել է 246.4 միլիարդ դրամ, ապա անցած տարվա դեկտեմբերին՝ ընդամենը 172.6 միլիարդ դրամ: Նվազումը` ավելի քան 50 տոկոս:

Եվ ուրեմն անցած տարեվերջին մասնավոր կոչվող այս տրանսֆերտների կտրուկ աճն ունի անհասկանալի ծագումնաբանություն: Առայժմ միակ վարկածը, թե ինչով է դա պայմանավորված, վերաբերում է բանկային համակարգում տեղի ունեցած իրադարձություններին: Այս տարվա հունվարի 1-ից հայաստանյան բոլոր բանկերի նվազագույն կապիտալը պետք է լինի 30 միլիարդ դրամ նախկին 5 միլիարդի փոխարեն: Հայկական շատ բանկերի խոշոր բաժնետերերը ոչ թե կազմակերպություններ են, այլ անհատ անձինք: Եվ հնարավոր է, որ այդ անձանց անունով մեծ փոխանցումներ են կատարվել, եւ դա նորմալ է: Բայց բացառված չէ, որ մեծ փողերի այսպիսի «պտույտը» ունենա այլ պատճառ` բոլորովին ոչ նորմալ: Սա կարող են պարզաբանել միայն պատկան մարմինները, մասնավորապես Կենտրոնական բանկը, սակայն առայժմ նման պարզաբանում չի հնչել:

Տպել
3833 դիտում

Հայերը ակցիա են անցկացրել Վաշինգտոնում Ադրբեջանի դեսպանատան մոտ (ֆոտո)

Սանահին վանքի գավթում «եվրո֊բուտկա» են տեղադրում․ Յաշա Սոլոմոնյան

Սեյրան Օհանյանը Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք չի տվել. նրա ազատ տեղաշարժը հուլիսից սահմանափակվել է. պաշտպան

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Մոլդովայի նախագահ Իգոր Դոդոնին

Լավ կլինի՝ պարոն Մարուքյանը մտածի՝ ինքը ինչպիսին պետք է լինի, ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանը․ Լենա Նազարյան

Պետբյուջե մուտքերի ծրագրային ցուցանիշը 2018-ին գերազանցվել է 57.7 մլրդ դրամով․ ՊԵԿ-ը հերքում է կեղծիքները

«Միկան» կարող են տալ ՀՖՖ-ին. բասկետբոլի ֆեդերացիայում մտահոգ են

Պարզվեց հասարակության մեջ կա ատելության հսկայական ու բազմաշերտ պոտենցիալ․ Սերգեյ Սարգսյան

Ընդդիմությունը դեմ քվեարկեց կառավարության ծրագրին ոչ թե, որ այն վատն էր, այլ որ առաջին անգամ կարողացավ գործել ազատորեն

Նոր շունչ ծննդօգնության ծառայություններին․ նախարարը խոսել է իրականացվող ռեֆորմների մասին (տեսանյութ)

Պետության կառավարման մոդելի փոփոխության վերաբերյալ քննարկումներ դեռ չենք ունեցել․ Լենա Նազարյանը՝ ՀԱԿ-ի առաջարկի մասին

Դատախազությունը հրապարակեց Հարություն Մաշադյանի զինգրքույկն ու զինծառայության ընթացքում արված լուսանկարները

Ինձ համար միևնույն է, ես հավատում եմ Պուտինին․ Թրամփ

Քննչական կոմիտեում ՏԻՄ ընտրությունների ընթացքում առերևույթ ընտրախախտում պարունակող նյութեր չեն ստացվել

«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում ցմահ դատապարտյալները ջրադուլ և հացադուլ են հայտարարել․ ՄԻՊ-ը չհայտարարված այց է կատարել

Առանց մեծածավալ ներդումների Հայաստանում չի կարող տնտեսական հեղափոխություն լինել․ Միքայել Մելքումյան

«Փյունիկի» պատանի սաները ներկա գտնվեցին «Ռեալ Մադրիդ» - «Ժիրոնա» խաղին (տեսանյութ)

Եգիպտոսի նախագահը Մյունխենում խոսել է Հայոց ցեղասպանության մասին

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընտանիքի հետ գնումներ է կատարում սուպերմարկետից (լուսանկար)

Հայաստանը կարող է զենքի գնման համար նոր վարկ ստանալ Ռուսաստանից