Տրանսֆերտները դեկտեմբերին ցատկել են․ Ի՞նչ փողեր են պտտվել

04/02/2017 schedule12:01

Անցած տարվա դեկտեմբերին Հայաստանում մեծ, շատ մեծ փողեր են պտտվել: Ընդ որում, դրանք չեն պտտվել պետական բյուջեի, կենտրոնական բանկի կամ ընկերությունների «առանցքի» շուրջ, այլ մասնավոր անձանց:

Դա ակնհայտ է դառնում ՀՀ կենտրոնական բանկի՝ օրերս հրապարակած «ՀՀ բանկերի միջոցով ֆիզիկական անձանց անունով արտերկրից մուտք եղած եւ ՀՀ-ից ֆիզիկական անձանց կողմից արտերկիր կատարված դրամական փոխանցումներ» անունը կրող տեղեկանքում, որը հրապարակվում է պարբերաբար` տարիներ շարունակ: Խոսքն այն փոխանցումների մասին է, որը հանրության շրջանում կոչվում է «մասնավոր տրանսֆերտ»: Ըստ այդ տեղեկանքի` միայն դեկտեմբերին ՀՀ մուտք եղած տրանսֆերտների ծավալը կազմել է 211 միլիոն դոլար: Սովորաբար մասնավոր տրանսֆերտները ունեն խիստ ընդգծված սեզոնային բնույթ: Դրանք կտրուկ աճում են դեկտեմբերին, ու դա պայմանավորված է նրանով, որ հայաստանցիների` արտերկրում ապրող կամ արտագնա աշխատանքի մեկնած բարեկամները ամանորից առաջ մեծ գումարներ են ուղարկում:

Մի քանի տարի առաջ դեկտեմբերին արձանագրված այս ցուցանիշը բոլորովին զարմանալի չէր լինի: Օրինակ, 2013 թվականի դեկտեմբերին տրանսֆերտների ծավալը կազմել է 220 միլիոն դոլար: Բայց 2014 թվականից սկսած, երբ Ռուսաստանի դեմ կիրառվեցին արեւմտյան պատժամիջոցները, եւ այդ երկիրը հայտնվեց տնտեսական բավականին ծանր իրավիճակում, տրանսֆերտները կտրուկ անկում ապրեցին, քանի որ ընդհանուր տրանսֆերտների մոտ 90 տոկոսն ուղարկվում է հենց այդ երկրից: Արդեն 2014 թվականի դեկտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ տրանսֆերտների ծավալները նվազեցին մոտ 58 միլիոն դոլարով, կամ 26 տոկոսով: 2015 թվականին այդ ցածր մակարդակը պահպանվեց:

Տարիների կտրվածքով տրանսֆերտների նվազումը շարունակվում է արդեն 3 տարի: 2014-ին, 2013-ի համեմատ, նվազումը 7 տոկոս էր, հաջորդ տարի եւս 26 տոկոս, անցած տարի՝ 6 տոկոս: Տրանսֆերտների զուգահեռ ներհոսքին կա նաեւ արտահոսք: Այստեղ նույնպես հետաքրքիր պատկեր է: Ի տարբերություն ներհոսքի, արտահոսքի տարեկան ցուցանիշները համեմատաբար ավելի կայուն են եւ վերջին 4 տարիներին տատանվել են 800-900 միլիոն դոլարի սահմաններում: Բայց անցած տարվա դեկտեմբերին դեպի Ռուսաստան արտահոսքի ծավալը կտրուկ շեղում է ցուցաբերել: Եթե 2015-ի դեկտեմբերին ՀՀ-ից Ռուսաստան արտահոսել էր 49 միլիոն դոլար, ապա անցած տարվա դեկտեմբերին՝ դրա մոտ կեսը միայն. 28 միլիոն դոլար: Այսինքն, ստացվել է, որ մի կողմից կտրուկ աճել է ներհոսքը, մյուս կողմից նվազել է արտահոսքը: Արդյունքում ներհոսքի եւ արտահոսքի տարբերությունը` զուտ ներհոսքը 2016 թվականին կազմել է 102.5 միլիոն դոլար, անցած տարվա նույն ամսվա 67 միլիոն դոլարի փոխարեն:

Եթե տրանսֆերտների նման աճը թողներ այն նույն ազդեցությունը, ինչ թողնում էր նախկինում, ապա կարելի էր պնդել, որ պարզապես վերականգնվել է տրանսֆերտների ծավալի այն մակարդակը, որը կար նախկինում եւ ամեն ինչ գնում է իր հունով: Սակայն եթե դա այդպես լիներ, ապա շատ արագ կերեւար մի քանի այլ ցուցանիշներով: Եթե 2016 թվականի դեկտեմբերին եկած տրանսֆերտները նույն կերպ գային Հայաստան եւ նույն կերպ բաշխվեին, ինչպես, ասենք, 2013 թվականին էր, ապա դա միանգամից կազդեր, օրինակ, մանրածախ առեւտրի վրա: Արդեն չորրորդ տարին անընդմեջ մանրածախ առեւտրի ծավալները Հայաստանում անկասելիորեն նվազում են, եւ դա պայմանավորված է հենց տրանսֆերտների նվազմամբ: Եվ ընդհակառակը, եթե տրանսֆերտները իրոք աճեին, ապա կաճեր նաեւ մանրածախ առեւտրի ծավալը: Սակայն անցած տարվա դեկտեմբերին այն կրկին նվազել է: Համեմատության համար նշենք, որ եթե 2013 թվականի դեկտեմբերին ՀՀ բնակչության կողմից իրականացված մանրածախ առեւտրի ծավալը եղել է 246.4 միլիարդ դրամ, ապա անցած տարվա դեկտեմբերին՝ ընդամենը 172.6 միլիարդ դրամ: Նվազումը` ավելի քան 50 տոկոս:

Եվ ուրեմն անցած տարեվերջին մասնավոր կոչվող այս տրանսֆերտների կտրուկ աճն ունի անհասկանալի ծագումնաբանություն: Առայժմ միակ վարկածը, թե ինչով է դա պայմանավորված, վերաբերում է բանկային համակարգում տեղի ունեցած իրադարձություններին: Այս տարվա հունվարի 1-ից հայաստանյան բոլոր բանկերի նվազագույն կապիտալը պետք է լինի 30 միլիարդ դրամ նախկին 5 միլիարդի փոխարեն: Հայկական շատ բանկերի խոշոր բաժնետերերը ոչ թե կազմակերպություններ են, այլ անհատ անձինք: Եվ հնարավոր է, որ այդ անձանց անունով մեծ փոխանցումներ են կատարվել, եւ դա նորմալ է: Բայց բացառված չէ, որ մեծ փողերի այսպիսի «պտույտը» ունենա այլ պատճառ` բոլորովին ոչ նորմալ: Սա կարող են պարզաբանել միայն պատկան մարմինները, մասնավորապես Կենտրոնական բանկը, սակայն առայժմ նման պարզաբանում չի հնչել:

Տպել
4215 դիտում

Թել Աբյադ քաղաքի հայ ընտանիքները երեկ Հալեպ են հասել, Ղամիշլիում իրավիճակը համեմատաբար հանդարտ է․ Զարեհ Սինանյան

Սպանդանոցները ունեն համապատասխան հզորություններ և պատրաստ են մատուցելու անհրաժեշտ ծառայությունները

«Երևան Մոլ»-ի ավտոկայանատեղիում կոտրել են Lexus-ի ապակին և հափշտակել մոտ 6 մլն դրամ

ՍԴ-ն խուսափում է կատարել իր վրա դրված Սահմանադրական առաքելությունը․ Վարդանյանը՝ ԱԺ դիմումը վարույթ չընդունելու մասին

Բալթյան պաշտպանական քոլեջի դեկանն այցելել է Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Հակատանկային ստորաբաժանումներում կազմակերպվել են գործնական պարապմունքներ

Հայ ականազերծողների և բժիշկների մարդասիրական առաքելության նոր խումբը մեկնել է Սիրիա

Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է անցկացրել ԱԳՆ-ի ղեկավար կազմի եւ արտերկրում մշտական ներկայացուցիչների հետ

Զոհեր և 100-ի հասնող ծանր վիրավորներ. ռազմական գործողությունները Սիրիայում շարունակվում են. օր 6-րդ

Ալավերդու ԲԿ տնօրենի պաշտոնի շուրջ աղմուկը կարող է հասնել դատարան. հավակնորդը մրցութային կարգի իր մեկնաբանությունն ունի

«Հրազդան» ՔԿՀ ծառայողները նկատել են հիմնարկ նետված դեղահաբերը

Բոլոր մարզերի կողմից կներկայացվեն մարզը զբոսաշրջիկների համար հետաքրքիր դարձնող ծրագրեր. Պապիկյան

Փլուզում Մեծարենցի փողոցում. փլուզվել է տան արտաքին պատերից մեկը, ճաքճքել են մյուսները

Եթե առանց էմոցիաների նայեք, կտեսնեք, որ 1-ին կեսում լավ կոմբինացիաներ էին ստացվում. Գյուլբուդաղյանցը Լիխտենշտեյնի մասին

Թուրքիայում ռազմական գործողությունների արդյունքում փախստականների թիվը հասել է 160 հազարի. ՄԱԿ

Ինձ թվում է՝ թիմի խաղն ստացվեց. Տիգրան Բարսեղյանը՝ Լիխտենշտեյնի դեմ հանդիպման մասին

Նախարար Պապիկյանը մարզպետների հետ խորհրդակցություն է անցկացրել

39-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)

Գյումրիում մեքենաները մաքսազերծվում են 20 րոպեում. Հյուսիսային մաքսատունն անցել է աշխատանքային ռեժիմի

Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել բոլոր մարդկանց, ում շնորհիվ հաղթահարեցինք աղբահանության ճգնաժամը. Հայկ Մարության