«Հսկիչ գները» կիրառվում են միայն «փոքր» ներկրողների համար. օլիգարխներին դա չի սպառնում

ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի տեղակալ Վախթանգ Միրումյանը Ազգային ժողովում ունեցած իր ելույթում հրաշալի բաներ է ասել:

ԱԺ-ում քննարկվող մի համաձայնագրում, որին միացել է նաեւ Հայաստանը, պետք է փոփոխություն կատարվի: Խոսքը Առեւտրի համաշխարհային կազմակերպության «Մարաքեշի համաձայնագրի» փոփոխության մասին է, որով նախատեսվում է պարզեցնել եւ արագացնել մաքսային ընթացակարգերը: Եվ ահա այս նախագիծը ներկայացնելիս Միրումյանը հայտարարել է, թե Հայաստան ներմուծվող ապրանքների 65-68 տոկոսը մաքսազերծվում է ամենապարզ միջոցով` գործարքի գնով: Սա մաքսազերծման այն մեխանիզմն է, երբ մաքսային ծառայությունը հիմք է ընդունում ներկրողի ներկայացրած փաստաթղթերը եւ ըստ այդմ գանձում հարկերը: 

«Այդուհանդերձ քիչ չեն ապրանքները, որոնք ուղեկցում են անհուսալի ինվոյսներով։ Նման դեպքերում հարկային մարմինները ոչ միայն կարող են, այլեւ պարտավոր են մաքսային արժեքը հաշվարկել ապրանքին համադրելի գներով, այսպես կոչված՝ վերահսկիչ գներ կամ 4-րդ մեթոդ։ Նման հաշիվ- ֆակտուրաներ ընդունելը նշանակում է խախտել օրենքը»,- ասել է Միրումյանը: Խոսքը մաքսազերծման այն մեխանիզմի մասին է, երբ մաքսայինը մի կողմ է դնում ներկրողի փաստաթղթերը եւ ինքն է գնահատում ապրանքի գինը ու ըստ իր գնահատածի էլ գանձում հարկերը:

Թվում է, թե ամեն ինչ ճիշտ է, ամեն ինչ լավ է, բոլորը գոհ են ու երջանիկ: Բայց դա հեռու` շատ հեռու է իրականությունից: Իրականում ամեն ինչ սխալ է, ամեն ինչ շատ վատ է: Միրումյանի նշած ներկրվող ապրանքների 65-68 տոկոսի մեջ մտնում է, օրինակ, գազը, բենզինը, դիզվառելիքը, կարագը, ձեթը, բանանը, ալյուրը, սառեցված միսը եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Այսինքն, այն ապրանքները, որոնց ներկրումը կենտրոնացած է մի խումբ խոշոր ներկրողների ձեռքում: Այս ապրանքները, իրոք, մաքսազերծվում են գործարքի գնով, կամ այսպես ասած «ինվոյսի» գնով: Այս ապրանքների շուկայում այլ` ավելի «փոքր» տնտեսվարողների մուտքը, այսպես ասենք, «անցանկալի է»: Իհարկե, որոշ «փոքր» ներկրողներ պարբերաբար փորձեր անում են «քթները մտցնել» այս շուկաներ, բայց 1-2 փորձից հետո անվերադարձ հեռանում են: «Փոքրերի» ներկրած նույն ապրանքները մաքսայինը չի մաքսազերծում «ինվոյսով», ավելի շատ է մաքսավճար գանձում ու նրանք դառնում են անմրցունակ: Իսկ այն դեպքերում, երբ նույնիսկ «փոքրերի» ներկրած այդ ապրանքը բարձր մաքսավճարից հետո էլ մնում է մրցունակ, խաղի մեջ են մտնում համապատասխան կազմվածքով «բարեհամբույր» երիտասարդները, ինչպես անցած տարի եղավ բանան ներկրող մի գործարարի դեպքում: 

Ներկրվող ապրանքների մնացած 30-35 տոկոսանոց տիրույթում, որտեղ չեն «խաղում» խոշոր ներկրողները, գործում են  հազարավոր «փոքր» գործարարներ: Այ նրանց համար էլ հենց կիրառվում է այսպես կոչված հսկիչ գները: Մաքսայինի աշխատակիցները իրենք են որոշում, թե ինչ մաքսային արժեք ունի տվյալ ապրանքը: Ինչպես են որոշում՝ չկա ոչ մի հստակ մեթոդոլոգիա: ՊԵԿ-ը չունի հստակ ձեւակերպված ցանկ, թե, օրինակ, այսինչ աթոռի, սեղանի, գրիչի, հեռախոսի լիցքավորիչի, կրակայրիչի, տեսախցիկի, հիշողության քարտի... մաքսային արժեքը որքան է: Գինը որոշվում է տեղում` երբ ապրանքը արդեն մաքսային պահեստում է: Ու մաքսավորի տրամադրությունից է կախված՝ տվյալ աթոռը կարժենա 15 դոլար, թե 40 դոլար: Մաքսավորի տրամադրությունն էլ, շատ մեծ հավանականությամբ, կարող է փոփոխվել նրանից, թե ներկրողը ինչ «վերաբերմունք» ցույց կտա:

Եթե ասվածը համեմենք թվերով, ապա կստացվի մի այսպիսի շատ հետաքրքրիր պատկեր: Տարեկան Հայաստան է ներկրվում մոտ 3.3 միլիարդ դոլարի ապրանք: Դրա 30-35 տոկոսը կամ 1-1.3 միլիարդ դոլարի ապրանքները մաքսազերծվում են ոչ «ինվոյսային» գնով, կամ որ նույնն է՝ հսկիչ գնով: Այսինքն, մեկ տարվա ընթացքում մեր մաքսավորները իրենց հայեցողությամբ որոշում են մեկ միլիարդ դոլար ընդհանուր արժեք ունեցող ապրանքի գին: Այդ 1 միլիարդ դոլարի ապրանք ներկրող հազարավոր «փոքր» գործարարները կարող են «վերաբերմունք» ցույց տալ մաքսավորներին, որ վերջիններս պայմանական աթոռը գնահատեն ոչ թե 40, այլ 15 դոլար: Մեկ միլիարդ դոլարի ապրանք: Որքան կկազմի բոլոր «փոքր» ներկրողների` մաքսավորներին ցուցաբերած «վերաբերմունքի»,  ավելի կոնկրետ՝ տրված կաշառքների ընդհանուր գումարը:  Եթե, օրինակ, դա լինի 5 տոկոսը, ապա  կկազմի 50 մլն դոլար տարեկան:  

Հսկիչ գների այս աբսուրդի վերջը ոչ մի կերպ չի երեւում, այնինչ մարդկությունը վաղուց արդեն գտել է սրանից ազատվելու մեխանիզմները: Եթե ներկրվող ապրանքների ներքին շրջանառությունում ստվերը վերանա, ապա բոլորովին նշանակություն չունի, թե ինչ գնով է մաքսազերծվում վերը նշված պայմանական աթոռը: Կմաքսազերծվի 40 դոլարով, 15 դոլարով թե 15 ցենտով, միեւնույն է` պետբյուջեն դրանից ոչինչ չի կորցնի: Խնդիրն այն է, որ 15 ցենտով մաքսազերծված աթոռը ներքին շուկայում վաճառելուց հետո ներկրողի մոտ այնքան մեծ շահույթ կգոյանա, որ դրանից շահութահարկն էլ շատ բարձր կլինի` մոտավորապես այնքան, որքան պետք է վճարվեր մաքսատուրք: Եվ ՊԵԿ-ը տարիներ շարունակ իրական ստվերի դեմ պայքարելու փոխարեն բյուջեն լցնելու նպատակով «կատարելագործում է» միջնադարյան ստանդարտներին ավելի մոտ «հսկիչ գների» մեխանիզմները: 

Խոշոր ներկրողների ներմուծած ապրանքների նկատմամբ քաղաքակիրթ` «ինվոյսային» մեխանիզմ կիրառելը մաքսայինը բացատրում է նրանով, որ նրանց ներկայացրած փաստաթղթերը հավատ են ներշնչում: Լո՞ւրջ: Օրինակի համար վերցնենք ամենա-ամենախոշոր ներկրողին` Սամվել Ալեքսանյանին: 2015 թ. նա շաքար է ներկրել 1 կիլոգրամը 40 ցենտ ինվոյսային գնով, իսկ 2016 թ. նրա ներկրած շաքարի ինվոյսային արժեքը կազմել է 35 ցենտ, այսինքն էժանացել է: Նշենք, որ 2016 թ. համաշխարհային շուկայում շաքարը 2015 թ. համեմատ թանկացել է ուղիղ երկու անգամ: Հետաքրքիր է, ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Միրումյանը չգիտի՞ այս մասին:

Տպել
8082 դիտում

Պայթյուն Լուսաձորի գազալցակայանում. կա տուժած

Ոսկե մեդալակիր շրջանավարտների թվով Շիրակի մարզն առաջատարն է Հայաստանի Հանրապետությունում

Խիստ անհրաժեշտ է նախ փոփոխել պետական համակարգի, այդ թվում քաղաքապետարանի հաստիքացուցակը. Մեսրոպ Առաքելյան

Ժամը 09։20-ի դրությամբ ադրբեջանական ստորաբաժանումները ետ են շպրտվել իրենց ելման դիրքեր. ՊՆ

Առնվազն 3 անհերքելի փաստ Գեղարքունիքում ադրբեջանական հանցավոր կրակոցների մասին. ՄԻՊ

Հայկական կողմն ունի երեք զոհ, ևս երկու զինծառայող վիրավոր են. ՊՆ

ՀՀ-ն գործի կդնի միջազգային իրավունքով վերապահված իր ռազմաքաղաքական ողջ գործիքակազմը. ԱԳՆ

Քաղաքապետարանում պարգեվավճարը կգումարվի աշխատավարձին

Ժամը 07։30-ի դրությամբ ունենք երկու վիրավոր, ևս հինգի վերաբերյալ տվյալները ճշտվում են. ՊՆ

Ադրբեջանը դիմել է սադրանքի, սահմանի հյուսիս-արևելյան հատվածում ընթացել են տեղային մարտեր

Անցկացվել է կրակային պատրաստության պարապմունք․ ՊՆ

Դավիթ Բեկ համայնքում իրականացվել է հայտնաբերված չպայթած զինամթերքի ոչնչացում

Վարսեր համայնքում շահագործման է հանձնվել հիմնանորոգված մանկապարտեզը

3 փողոց կասֆալտապատվի, կոյուղագիծ կկառուցվի, կընդլայնվի արտաքին լուսավորության ցանցը․ Փարաքարում 3 ծրագիր կիրականացվի

Պատերազմում վերին վերջույթները կորցրած տղաները պրոթեզավորվում են բիոնիկ պրոթեզներով, որոնք 30-ից ավելի ֆունկցիա ունեն

Զբաղվածության և հյուրընկալության ծրագրերը կշարունակվեն, քանի դեռ արցախցիների բնակարանային խնդիրները չեն լուծվել

Սպիտակ արագիլների աղտոտման հիմնախնդրի վերաբերյալ հանդիպում-քննարկում էր կազմակերպվել

Ծառայության մեջ կին-տղամարդ հասկացություն չկա, հրամանը հրաման է. Արցախում փրկարարների 11 տոկոսը կանայք են

Երևանի Բուզանդի փողոցում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն

Սահմանադրական դատարանը հետաձգել է 3 բուհերի վերաբերյալ Կառավարության որոշման գործով նիստը

Աճարկուտ գյուղում ավտոմեքենայի դիմային հատվածը կախվել է դեպի ձորակը

Վահան Քերոբյանը կգործուղվի Վրաստան

Նորընտիր ԱԺ խմբակցությունների ղեկավարների ունեցվածքը. նրանցից երկուսի միակ եկամուտը թոշակն է

Կարճ ժամանակում հանրությանը տեսանելի կլինի Անտառային կոմիտեի արագ արձագանքման խմբի գործունեությունը

Քննարկվել է ԱԱԾ-ում առգրավման հետևանքով խափանված գործերի ավտոմատ մակագրման համակարգի վերագործարկման հնարավորությունը

Վարչապետի հետ հանդիպման 1-ին արդյունքը. Սանասարյանն օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ է համարում պատերազմի հարցով հանձնաժողովը

Որտեղ իմ ծառայությունը պետք լինի, այնտեղ էլ կլինեմ. Շիրակի մարզպետը՝ պաշտոնավարումը շարունակելու մասին

Հրդեհ է բռնկվել Արմենակյան փողոցի տներից մեկի պատշգամբում

ԵՄ-ն և ԱՀԿ-ն ժամանակակից ռենտգեն սարքավորում են տրամադրում Մարտունու բժշկական կենտրոնին

Մայամիում հայտնաբերվել են փլուզված շենքի փլատակներում մնացած վերջին զոհի մնացորդները

Չորրորդ զորամիավորումում անցկացվել են զենիթահրթիռային մարտկոցների հրամանատարների հավաք-պարապմունքներ

Թուրքիան կոչ է արել Ռուսաստանին համակերպվել Ուկրաինա զենքի մատակարարման հետ

Մատաղիսում փրկարարներն այսօր հայտնաբերել և տարհանել են ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյուն

Հայկ Մարտիրոսյանի տպավորիչ ուղին աշխարհի գավաթի խաղարկությունում մոտեցավ ավարտին

Բողոքի ցույցեր Իրանում

Միացյալ Նահանգները կարևորում է իր երկարամյա գործընկեր հայկական Սփյուռքի դինամիկ ջանքերը․ ԱՄՆ դեսպան

ԵԽԽՎ-ն կհրապարակի հատուկ զեկույց 44-օրյա պատերազմի հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ

Արա Խզմալյանն աշխատանքային այցով Սյունիքում է

Ոսկրածուծի ալոգեն փոխպատվաստումը դարձել է իրականություն

Հայաստանի դպրոցականները 4 մեդալ են նվաճել «Ֆիզիկա» առարկայի միջազգային օլիմպիադայում. ունենք նաեւ ոսկե մեդալ