Առանց Իրան-Հայաստան երկաթուղու եւ նոր ատոմակայանի. կախվածություն ցնցվող տնտեսությունից

Սերժ Սարգսյանի նախօրեին ավարտված պաշտոնական այցը ՌԴ հարուստ էր տնտեսական բաղադրիչով: Սա թերեւս կարեւոր է այն առումով, որ ՀՀ վարչապետի պաշտոնում Կարեն Կարապետյանին նշանակելուց հետո տնտեսական մասով այդ հարաբերություններում Սերժ Սարգսյանը կարծես զիջել էր իր կարգավիճակը նոր վարչապետին:

Որքանով է դա հաջողվել Սերժ Սարգսյանին՝ առայժմ դժվար է ասել, բայց այցի մասին պաշտոնական հաղորդագրություններում բավականին շատ են տնտեսական հարաբերություններին վերաբերող տեղեկությունները: Ընդ որում, խոսքը ոչ միայն ընդհանուր ձեւակերպումների մասին է՝ «խորացնել առեւտրատնտեսական հարաբերությունները» կարգի, այլ կոնկրետ ծրագրերի: Մասնավորապես, այցի շրջանակներում Ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամը եւ Հայաստանի «ՓՄՁ ներդրումներ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպությունը ստորագրել են հայ-ռուսական ներդրումային հիմնադրամ ստեղծելու վերաբերյալ համաձայնագիր: Սա հենց այն հիմնադրամն է, որի մասին իր պաշտոնավարման հենց սկզբից խոսում էր Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը, իսկ հունվարի վերջին Մոսկվա կատարած այցի ժամանակ ռուսաստանյան իր գործընկերոջ` Դմիտրի Մեդվեդեւի հետ հանդիպման ժամանակ ձեռք էր բերել պայմանավորվածություն:

Բացի դրանից, խոսք է գնացել Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ փոխադարձ առեւտրում հաշվարկները ազգային արժույթներով իրականացնելու մասին: Իսկ «Գազպրոմի» ղեկավար Միլլերը, ըստ «գազետա. ռու» պարբերականի, հայտարարել է, թե Ռուսաստանը մտադիր է Հայաստանի տարածքով էլեկտրաէներգիա արտահանել Իրան:

Այլ հարց է, թե որքանով են այդ ծրագրերը իրականանալի: Օրինակ, հայ-ռուսական համատեղ հիմնադրամի ստեղծումը դեռ ոչինչ չի նշանակում: Պարզ չեն այն մեխանիզմները, որոնցով այդ հիմնադրամում առկա ներդրումային միջոցները պետք է հասնեն բիզնեսին: Եթե դա այդքան հեշտ հարց լիներ, ապա ներդրումները կլինեին նույնիսկ առանց այդ հիմնադրամի: Բայց պաշտոնական վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ հատկապես ռուսական կապիտալը գոնե անցած տարվա ընթացքում, մեղմ ասած, այնքան էլ հետաքրքրված չի եղել մեր տնտեսությամբ:

«Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում ռուսական ներդրումների մաքուր պաշարը գերազանցում է 4.5 միլիարդ դոլարը»,- երեկ ՌԴ նախագահ Պուտինի հետ  հանդիպումից հետո ԶԼՄ-ների առաջ այսպիսի հայտարարություն է արել Սերժ Սարգսյանը: Նա, սակայն, չի նշել, որ անցած` 2016 թ. ընթացքում ռուսական ներդրումների զուտ ներհոսքը բացասական է եղել, ընդ որում բավականին զգալի` մոտ 150 միլիոն դոլար: Այսինքն, ռուսական ներդրողները, պատկերավոր ասած, ոչ միայն նոր ներդրումներ չեն արել, այլ նախկինում արած ներդրումների տված եկամուտը տարել են Հայաստանից: Ու եթե այդ տենդենցը պահպանվի, ապա Սերժ Սարգսյանի ասած 4.5 միլիարդը կամաց- կամաց կմաշվի, կգնա:

Ինչ վերաբերում է փոխադարձ առեւտրում որպես հաշվարկային միավոր դոլարից խուսափելու հեռանկարին, ապա այստեղ խոսքը  առաջին հերթին գազի մասին է: Այս հարցը բազմիցս բարձրացվել է 2014 թվականից սկսած, երբ ռուսական ռուբլին արժեզրկվում էր: Եթե այդ ժամանակ Հայաստանին մատակարարվող ռուսական գազի գինը ամրագրվեր ռուսական ռուբլով, ապա գազի գինը ՀՀ սահմանին դոլարով հաշվարկած զգալիորեն կիջներ: Հիմա արդեն սկսել է արժեվորվել, եւ այս պայմաններում ռուբլով գին սահմանելը արդեն ձեռնտու չէ մեզ համար` ռուբլու արժեվորման պարագայում գազի գինը մեզ համար դոլարով հաշվարկելու դեպքում կսկսի թանկանալ: Իսկ եթե խոսքը  ընդամենը այն մասին է, որ գազի գինը որոշվի դոլարով, բայց վճարումը իրականացվի դրան համարժեք ռուբլով, ապա դրանից մեծ օգուտ ակնկալելը այնքան էլ տեղին չէ:

ինչ վերաբերվում է Հայաստանի տարածքով ռուսական էլէներգիան Իրան արտահանելու մասին հայտարարությանը, ապա այդ նախագիծը նոր չէ: Հիմա արդեն ընթանում են այդ ծրագիրն իրականություն դարձնելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների շինարարական աշխատանքները: Բայց դրանք պետք է ավարտված լինեին  անցած տարի, հիմա խոսվում է, որ դա կիրականանա  հաջորդ տարի:

«Ատոմային էներգետիկան, գիտությունը եւ նորարարական տեխնոլոգիաները փոխգործակցության այն ոլորտներն են, որոնք, անկասկած, հարստացնում են ավանդական երկկողմ համագործակցության ներկապնակը: Մենք պատրաստ ենք պատշաճ ուշադրություն դարձնել տրանսպորտային-լոգիստիկ ծառայությունների ոլորտում որոշ նախագծերի զարգացմանը: Հաշվի առնելով Հայաստանի հնարավորությունները, աշխարհագրական դիրքը եւ անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին՝ մեծ ներուժ ենք տեսնում Հայաստանով Իրան եւ Պարսից ծոց տարանցիկ ճանապարհի ապահովման գործում»,- երեկ հայտարարել է Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում: 

Այս հայտարարության մեջ կա երկու ուշագրավ հանգամանք: Նախկինում Սերժ Սարգսյանը այսքան ընդհանուր չէր խոսում Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ատոմային էներգետիկայի «բաղադրիչի» մասին: Խոսում էր ավելի կոնկրետ` նոր ատոմակայան կառուցելու մասին: Հիմա նոր ատոմակայանի հարցը կարծես չի էլ քննարկվում այլեւս: Նույնը «Հայաստանով Իրան եւ Պարսից ծոց տարանցիկ ճանապարհի» մասին: Ժամանակին նա կխոսեր Իրան-Հայաստան երկաթուղու մասին, որը պետք է ապահովեր այդ «տարանցիկ» ճանապարհը: Հիմա արդեն Իրան-Հայաստան երկաթուղու թեման նույնպես չի քննարկվում այլեւս:

Մի խոսքով, հայ-ռուսական տնտեսական հարաբերությունները, չնայած գեղեցիկ հայտարարություններին, ապրում են իրենց ոչ այնքան լավ ժամանակները: Իհարկե, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, անընդհատ աճում է Հայաստանից Ռուսաստան ապրանքների արտահանումը: Եթե մի կողմ թողնենք այդ վիճակագրության հավաստիությունը, ապա դա կարելի է դրական երեւույթ համարել: Միաժամանակ մեր տնտեսության չափազանց մեծ ինտեգրումը ռուսական տնտեսության հետ՝ մեծ ռիսկեր է պարունակում իր մեջ: Դրանով մեծանում է պարբերաբար ցնցումների մեջ ընկնող, այլ երկրների հետ խիստ քաղաքականացված, նավթի ու գազի վրա «նստած» ռուսական տնտեսությունից մեր տնտեսության կախվածությունը:

Տպել
6202 դիտում

Դատապարտելի են այսօր Գյումրիում Վազգեն Մանուկյանի կողմից քաղաքացիներին ուղղված վիրավորական ձևակերպումները. ՄԻՊ

Տուֆաշենցի անչափահասները դեռ ընտանիք չեն վերադարձել. մայրը հաբեցողությունից բուժվել չի ուզում, հորը դեռ չեն գտել

Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստները, որոնք կարող են ձմռանը փոխել ակումբային գրանցումը

Արեւածաղկի սերմ էր կճպում ու սիրում էր բանաստեղծի ուսին նստել․ գողացել են Գեւորգ Էմինի քանդակի իրական պերսոնաժ կատվին

Արցախի կարգավիճակը չի կարող մնալ ՀՀ-ի, ՌԴ-ի, Ադրբեջանի ու Թուրքիայի միջև քննարկվող հարց, Մինսկի խումբը ռեստարտ կապրի.ԼՀԿ

Իշխանությունը անդրկուլիսյան բանակցություններ է ունենում ԲՀԿ-ի ու ԼՀԿ-ի հետ․ ենթադրում է քաղաքագետը

Արցախի գործազուրկ քաղաքացիների ժամանակավոր զբաղվածության ծրագրերի դիմումներն արդեն ընդունվում են

Վահրամ Դումանյանը մասնակցել է ԵԽ սպորտի համար պատասխանատու նախարարների 16-րդ համաժողովի շրջանակում կայացած կլոր սեղանին

Ռուսաստանը հայտարարել է «Բաց երկնքի պայմանագրից» դուրս գալու մասին. ԱՄՆ-ից հետո կասկածներ ունեն

37-ամյա տղամարդը մեկ տասնյակից ավելի անձանց թմրամիջոց է իրացրել (տեսանյութ)

Սյունիքի բնակիչները նորոգում են պատերազմի ընթացքում վնասված անշարժ գույքը․ Կառավարությունը փոխհատուցում է տրամադրում

Դպրոցներում հիմնականում պահպանվում են Covid-անվտանգության և ջեռուցման նորմերը. ԱԱՏՄ

2020 թվականին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն հավաքագրել է 1 տրլն 385.2 մլրդ դրամի եկամուտ

Զոհված զինվորի ծնողներից խաբեությամբ գումար հափշտակած անձը ձերբակալվել է

Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է հրավիրել՝ խմելու և ոռոգման ջրերի կառավարման խնդիրների ու բարեփոխման ծրագրերի շուրջ

«Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունը հանդիպել է Գագիկ Ջհանգիրյանի հետ

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ԱՄՆ դեսպան Լինն Թրեյսիին․ ընդգծվել է Ռազմավարական երկխոսության հարթակի կարևորությունը

Գյումրեցիներից հեռու մնացեք, մենք իրերը կարող ենք կոչել իրենց անուններով. Նազելի Բաղդասարյանը՝ Վազգեն Մանուկյանին

Սարավան-«Զանգեր» կոչվող հատվածում տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց

Ամոթ քեզ. գյումրեցի պատգամավորը՝ ակցիայի մասնակիցներին ուղղված բոմժեր արտահայտության, Իմ քայլի կողմից գումար տալու մասին

Գլխավոր դատախազության պատասխանը Սեյրան Օհանյանի՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին ուղղված հրապարակային գրառմանը

ՀՀ եւ ՌԴ զինված ուժերի միացյալ խմբավորումն ամփոփել է 2020թ. ուսումնական տարվա արդյունքները

Օգոստոսի 22-ի միջադեպի հետ կապված երեք ոստիկանի լիազորություն ժամանակավորապես դադարեցվել է. քրեական գործ է հարուցվել

ՀՀ և Ֆինլանդիայի ԱԳ նախարարները կարևորել են ԼՂ կարգավորման հարցերի հասցեագրումը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության շրջանակներում

Ցուցարարները փակել են Վազգեն Մանուկյանի մուտքը Գյումրի. M1 մայրուղու Ազատանի հատվածում ծեծկռտուք է եղել (տեսանյութ)

Ժաուտիկովյան օլիմպիադայում Հայաստանի 21 մասնակիցներից 10-ն արժանացել է ոսկե, 5-ը՝ արծաթե և 2-ը՝ բրոնզե մեդալների

Զորամասերից մեկում ամփոփվել են 2020 թ. ուսումնական տարվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների արդյունքները

Պարտադիր ժամկետային ծառայությունն ավարտած զինծառայողները զորացրվել են (լուսանկարներ)

«Սբ․ Գրիգոր Լուսավորիչ» բուժկենտրոնը վերակենդանացման նոր բաժանմունք ունի

Լեդի Գագան ու Ջենիֆեր Լոպեսը ելույթ կունենան Բայդենի երդմնակալության ժամանակ. BBC

Թուրքական ապրանք ներմուծողները համարժեք այլընտրանք չեն գտել․ պատգամավորը պատրաստ է քննարկումներ կազմակերպել

2021 թվականին ևս մշակութային օջախները բաց կլինեն դպրոցականների համար

Տղամարդը զոհված զինծառայողի ծնողներից խաբեությամբ հափշտակել է 1,5 միլիոն դրամ․ Shamshyan.com

Վերսկսվել են Սանկտ Պետերբուրգ - Երևան - Սանկտ Պետերբուրգ երթուղով չվերթները

«Այբ» հիմնադրամի կողմից իրականացվող ծրագրի շրջանակում առերևույթ հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ քրգործ է հարուցվել

Ադրբեջանը նաև քրեական գործեր է հարուցում մեր գերիների նկատմամբ, որի իրավունքը չունի. Արման Թաթոյան

2 շաբաթում հրդեհի 143 դեպք է գրանցվել․ Լոռու և Տավուշի մարզերում 221.5 հա տարածք է այրվել (տեսանյութ)

Ինքնակամ կառույցի օրինականացման համար դիմել մինչև 2021 թվականի հունվարի 31-ը․ Կադաստրի կոմիտե

2021 թվականը պետք է դառնա մեր տնտեսական ամբիցիաների վերականգնման տարի. վարչապետ

Սեյրան Օհանյանը կարո՞ղ է բացատրել՝ Վահագնի թաղամասում շքեղ առանձնատունը ինչ միջոցներով է կառուցել․ Քոչարյան