Ներդրումների թացն ու չորը. արժեզրկվող գաղափարներ

Հայաստանի տնտեսության զարգացումը ապահովելու միակ ճանապարհը ներդրումներն են: Սա թերեւս ոչ մեկի մոտ այլեւս կասկած չի հարուցում: Տնտեսության զարգացման այլ աղբյուր այլեւս չկա: Ոչ պետական ծախսերի ավելացումը, ոչ պետական վարկեր բերելը, ինչպես ցույց տվեց վերջին տարիների փորձը, որեւէ դրական որակական ազդեցություն մեր տնտեսության վրա չեն թողնում:

Ու հիմա իշխող կուսակցության նախընտրական ծրագրում տնտեսությանը վերաբերող հատվածի հիմնական շեշտը դրված է հենց ներդրումների վրա: Այս մոտեցման «գաղափարախոսը», իհարկե, Կարեն Կարապետյանն է: Վերջինս շատ համոզիչ է խոսում ներդրումների մասին: Նույնիսկ կարելի է ասել, որ նրանից ավելի համոզիչ մինչեւ հիմա ոչ ոք չի կարողացել խոսել այդ թեմայով: Բայց ներդրումների մոտալուտ գալստյան հեռանկարները ակամայից դառնում են կասկածելի, երբ հաշվի ենք առնում, որ դրանց մասին հայտարարությունները հնչում են հատկապես ընտրություններից առաջ: Կասկածելի են դառնում նույնիսկ այնպիսի ներդրումային ծրագրերի հեռանկարները, որոնք թվում է, շատ իրական են, տնտեսապես հիմնավորված:

Օրինակ, Աբու Դաբիում ընթացող «Հայաստան-Արաբական Միացյալ Էմիրություններ» ներդրումային համաժողովի ընթացքում 100 միլիոն դոլարի ներդրումների մասին փոխըմբռնման հուշագիր է ստորագրվել Հայաստանի Էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության եւ ԱՄԷ «Ocean Holding» ՍՊԸ միջեւ։ «Ocean Holding»-ը նպատակ ունի այս տարվանից սկսած Հայաստանում ներդնելու 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար, կառուցելու ֆոտովոլտային կայաններ եւ գործարկելու դրանք ՝ օգտագործելով ոլորտի լավագույն հասանելի տեխնոլոգիաները։ Նախարարությունը կդյուրացնի «Ocean Holding»-ի գործունեությունը Հայաստանում: Ներդրումները կիրականացվեն մի քանի փուլով:

Հայաստանում արեւային էներգետիկայի զարգացման ուղղությամբ իրական քայլեր են արվում, ու կարելի է ասել՝ դա միակ ուղղությունն է, որտեղ հաջողություններ են արձանագրվում: Իհարկե, խոսքը դեռ փոքր, շատ փոքր հաջողությունների մասին է: Օրինակ, ստեղծվել են լավ պայմաններ անհատական բնակարանների վրա փոքր արեւային մարտկոցներ տեղադրելու համար, կան այդ գործը ֆինանսավորող վարկային ռեսուրսներ, եւ հիմա շատ քաղաքացիներ օգտվում են դրանից: Ու այս փոխըմբռնման հուշագիրը կարող է առաջիկայում կյանքի կոչվել եւ հանգեցնել նրան, որ Հայաստանում կառուցվեն արեւային խոշոր էլեկտրակայաններ: Նման ներդրումային ծրագրեր արդեն պատրաստի կան:  Օրինակ, կառավարության հավանությանը արժանացած ներդրումային ծրագրերի մեջ կա առնվազն երեք այդպիսի կայան ընդհանուրը հենց 100 միլիոն դոլար արժողությամբ:  Սրանք թերեւս իրականանալի ծրագրեր են միանգամից մի քանի պատճառներով: Նախ արտադրանքը` էլեկտրաէներգիան սպառելու խնդիր չկա, այս «բիզնեսում» օրիգարխներ չկան եւ այլն:

Իհարկե, ինչպես պարզաբանել է համաժողովին մասնակցող ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարի տեղակալ Հայկ Հարությունյանը, այս ոլորտը ցածր եկամտային է: Բայց միեւնույն ժամանակ նաեւ ցածր ռիսկային է: Ներդրումների վերադարձի ժամկետը գնահատվում է մոտ 20 տարի: Սա էլ, ըստ փոխնախարարի, իր հմայքն ունի` « ներդրողն իր ոտքը Հայաստանի հետ կապում է առնվազն 20 տարի եւ ավելի»,- ասել է նա: Բայց էներգետիկայի, այն էլ այլընտրանքային ոլորտում, ներդրումների վերադարձի այսպիսի ժամկետները համարվում են նորմալ:

Այդուհանդերձ նույնիսկ այսպիսի ծրագրերի իրականացումը կասկածելի է թվում հենց այն պատճառով, որ դրանց շուրջ հուշագրեր ու համաձայնագրեր են կնքվում ընտրություններից մի քանի շաբաթ առաջ: Ու կնքվում են հենց այն ժամանակ, երբ Սերժ Սարգսյանը գտնվում է Աբու Դաբիում: Հենց նրա «բարձր հովանու» ներքո է իրականացվում այդ համաժողովը: Եթե վերը նշված ընկերությունը իրոք հետաքրքրված է Հայաստանում արեւային էներգետիկայով որպես եկամտաբեր բիզնես եւ պատրաստվում է ներդրումներ անել, ապա գոնե այդ ընկերության համար Հայաստանում ընթացող ընտրությունները չպետք է կարեւոր համարվեին: Նույնիսկ հակառակը` միայն բիզնեսով հետաքրքրվող ընկերությունը իր բոլոր համաձայնագրերը ու հուշագրերը ստորագրելը պետք է հետաձգեր ընտրություններից հետո: Դա է բիզնեսի տրամաբանությունը:

Նույն կերպ խիստ կասկածելի են ռուսաստանաբնակ հայ գործարարների հայտարարությունները, թե հանկարծ որոշել են ներդրումներ անել Հայաստանում եւ այդ հայտարարությունները անում են հենց այն ժամանակ, երբ ՀՀ վարչապետը գտնվում է Մոսկվայում: Նման հայտարարությունները, ինչ խոսք, կարող են բարձր տրամադրություններ ստեղծել ընտրողների շրջանում, բայց դա շատ կարճաժամկետ էֆեկտ է: Ավելի երկարաժակետ կտրվածքով այդպիսի նախընտրական հայտարարությունները ավելի շատ վնաս են հասցնում: Դրանք արժեզրկում են այդ գաղափարը, բիզնեսի մոտ հիասթափություն առաջացնում եւ ի վերջո հոգեբանական խոչընդոտներ ստեղծում ներդրումների համար:

Բացի այդ Հայաստանում արեւային էլեկտրակայանների ներդրումային ծրագրերի կողքին ներդրողներին են ներկայացվում այնպիսի ծրագրեր, որոնք կարող են միայն ժպիտ առաջացնել: Ինչպես նշել ենք մի առիթով, արեւային կայանների կողքին հենց նույն հարթակում ներկայացված են, օրինակ, 750 միլիոն դոլարանոց հիվանդանոցային համալիրի, 90 միլիոն դոլարանոց մոլի, 65 միլիոն դոլարանոց հյուրանոցային համալիրի ծրագրեր: Սա էլ իր հերթին արժեզրկում է լուրջ ներդրումային պոտենցիալ ունեցող ծրագրերը, ինչպիսին են օրինակ արեւային կայանները:

Տպել
3298 դիտում

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Գարեգին Բ եւ Արամ Ա կաթողիկոսներին

«Բժիշկներ առանց սահմանների» միության հայաստանյան առաքելությունը ԱԻՆ-ին ռադիոմետրեր է նվիրել

Արգենտինայում կյանքից հեռացել է Ցեղասպանությունը վերապրած 106-ամյա հայուհին

4 նախկին նախարար ստորագրել են Ամուլսարում հանքի թույլտվությունը. ՀԲՃ-ն անուններ է հրապարակում (լուսանկարներ)

Ուսուցչին որպես բեռնաձի օգտագործելով՝ կրթության որակ չի ապահովվի. մանկավարժները սպառնում են գործադուլով

ԱԱԾ-ն բացահայտել է ՍԱՊԾ մի խումբ աշխատակիցների կողմից կաշառք պահանջելու եւ ստանալու դեպքեր

Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում 117 ապօրինի հատված ծառ է հայտնաբերվել

Ղազախստանի թղթադրամների եւ մետաղադրամների վրա այսուհետ չեն լինի ռուսերեն գրառումներ

Պետական մակարդակով կազմակերպած երթը ոճրագործության բացահայտման քայլերից մեկն է. Մարտի 1-ի զոհերի հարազատներ

Հուլիսի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների անվճար տրամադրումը, 3 տարի անց՝ վաճառքը

Ջավախքի Հեշտիա գյուղում ԱրՄաթ ինժեներական լաբորատորիա է բացվել

Մուշուրբան, պարկապզուկը, կոխն ու որդան կարմիրը՝ մշակութային ժառանգության նոր արժեքներ

Վարչապետին ճիշտ են ասել. Մարտի 1-ի գործը ջուր է. Յուրի Խաչատուրովի պաշտպան

Լաս Վեգասը մեզ համար լոկ խաղատների աշխարհ չէ. Մխիթար Հայրապետյան

Օրը ցերեկով մեքենա ջարդուխուրդ անող երիտասարդներից մեկը քիչ առաջ 1 միլոն 500 հազար դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել

Հայաստանը և Սուրբ Աթոռը հանդես կգան գիտակրթական ու մշակութային համատեղ նոր ծրագրերով

Ըմբիշ Միհրան Հարությունյանը կարծում է, որ իրեն չեն ցանկանում տեսնել ՀՀ հավաքականում

Իմ սպասումն է, որ ժողովրդի կարիքները հանգրվանային կերպով իրագործվեն. Արամ Ա-ն՝ Նիկոլ Փաշինյանին (տեսանյութ)

Դադարեք անհանգստացնել հացադուլն ընդհատելու հորդորներով. Գալստյանը մտահոգներին առաջարկում է աջակցել նշված հաշվեհամարներով

Մեկնարկեց Գաստիկի, Ծըգլի եւ Տլեի գործով վերաքննիչ բողոքների քննությունը. նրանց համար ցմահ ազատազրկում են պահանջում