ՀՀԿ-ն ու «Ծառուկյան» դաշինքը զոռոցի են կպել. ով ավելի շատ ներդրում կխոստանա

Գագիկ Ծառուկյանի երեկվա հայտարարությունը՝ Հայաստանում իր ընկերների կողմից 15 միլիարդ դոլար ներդրումներ անելու պատրաստակամության մասին, սոցցանցերում թերեւս ամենաշատ քննարկվող թեման դարձավ:

Կարող ենք արձանագրել, որ ընթացող նախընտրական այս փուլում, որպես երկրի տնտեսության առաջընթացի հիմնական միջոց դիտարկվում է ներդրումների ներգրավումը: Առաջինը այս «կարմիր թելը» իր քարոզչության ընթացքում սկսեց կիրառել ՀՀԿ-ն, եւ դրա ջատագովը ակնհայտորեն Կարեն Կարապետյանն է: Հանրության շրջանում այս թեզը, կամ «կարմիր թելը» լավ է ընդունվում: Ու թերեւս դա է պատճառը, որ Ծառուկյանը եւս դիմեց այս խաղաքարտին:

Առաջին հայացքից լավ է, որ ապագա խորհրդարանում մեծամասնության հավակնող ՀՀԿ-ն ու «Ծառուկյան» դաշինքը նախընտրական շրջանում իրենց քարոզչության ընթացքում հաճախ են խոսում ներդրումների մասին: Իրականում, սակայն, այդ գաղափարը արժեզրկելու ավելի կարճ ճանապարհ չկա: ՀՀԿ-ականները ծաղրում են Ծառուկյանին իր հնչեցրած 15 միլիարդ դոլարի ներդրման ծավալի առթիվ: Իսկ եթե ասեր ոչ թե 15 միլիարդ, այլ, ասենք, 5 միլիարդ կամ 3 միլիարդ, դա հավատալո՞ւ կլիներ: Եթե Կարեն Կարապետյանը հայտարարում է, թե իրատեսական է համարում այս տարվա ընթացքում 850 միլիոն դոլարի ներդրումը, իսկ առաջիկա տարիներին 3.2 միլիարդ, կամ 5.7 միլիարդ դոլարի ներդրումը, դա իրատեսակա՞ն է, թե ոչ:

Տեսականորեն 10 միլիոն դոլարի ներդրումը կարող է լինել ոչ իրատեսական: Նույնքան տեսականորեն կարող է իրատեսական լինել ասենք, 5 միլիարդ դոլարի ներդրումը: Երկրի` ներդրումներ կլանելու «լիմիտը» պայմանավորված է բազմաթիվ գործոններից, եւ ցանկացած հայտարարություն, թե ծրագրում ենք կոնկրետ այսքանի ներդրում, դիվանագիտական լեզվով ասած, կոռեկտ չէ: Օրինակ, եթե Հայաստանում, ասենք, հայտնաբերվի ադամանդի շատ խոշոր հանք, ապա կարող է կես տարվա ընթացքում իրականացվել մի քանի միլիարդ դոլարի ներդրում: Բայց սա՝ տեսականորեն:

Գործնականում հնարավոր չէ զանգել ասել, որ ես պատրաստ եմ Հայաստանում, ասենք, 5 միլիոն դոլարի ներդրում անել: Ներդրումը անում են բիզնեսում, որը պետք է արտադրանք կամ ծառայություն թողարկի: Այդ ապրանքը ունի իր ինքնարժեքը, որը կախված է տրանսպորտային ծախսերից, հարկերից, աշխատավարձի չափերից, կաշառքների ծավալներից, նրանից, թե տեղի «խաներից» ով որքան փայ է մտնելու եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Այդ ապրանքը կամ ծառայությունը ունենալու է նաեւ սպառման գին: Դա էլ կախված է նրանից, թե տվյալ ապրանքից որքան եւ ինչ ինքնարժեքով է արտադրում, ասենք, Չինաստանը, Ինդոնեզիան կամ Սոմալին: Այս հաշվարկները կարող է անել միայն ու միայն ներդրողը:

Բացառապես ներդրողը: Իսկ կառավարությունը կամ ուրիշ որեւէ մեկը չի կարող անել նման հաշվարկ:  Այդ հաշվարկն անելու համար էլ շատ երկար ժամանակ է պետք: Որքան մեծ է ներդրման ծավալը, այնքան մեծ ժամանակ է պետք հաշվարկի համար: Այնպես որ, եթե որեւէ մեկը քնից արթնանում ու ասում է՝ ես պատրաստ եմ, ասենք, 100 միլիոն դոլար ներդնել տնտեսության մեջ, կարելի է միանգամից եզրակացնել, որ այդ ներդրումը չի լինելու: Դա բացառված է: Եվ մենք ունենք այդ փորձը: 2008-ին մի քանի գործարարներ հանդես եկան հայտարարությամբ շատ կոնկրետ ու կլոր թվերով ներդրումներ անելու մտադրության մասին: Ներդրումները, բնականաբար, չիրականացվեցին:

Ինչ վերաբերվում է Ծառուկյանի հայտարարության այն հատվածին, թե  «Իմ գործընկերները, տեսնելով ժողովրդի անվերապահ հավատն իմ նկատմամբ եւ տեսնելով, որ մենք հաղթելու ենք, իմ գործընկերները այս 5 օրը զանգելով՝ ասել են, որ՝ պատրաստ ենք, պարոն Ծառուկյան, 15 մլրդ դոլար ներդրում կատարելու մեր երկրում», ապա տարիներ շարունակ նրա գլխավորած ԲՀԿ-ն իշխանության մաս էր կազմում, գտնվում էր ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիա մեջ, ուներ իր նախարարները... Այսինքն, ըստ էության «հաղթել էր»: Սակայն դա, մեղմ ասած, չհանգեցրեց 15 միլիարդ դոլարի ներդրումների:

Մի քանի պաշտոնական տվյալ: Ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների՝ 1988 թվականից մինչ օրս ՀՀ տնտեսության մեջ իրականացվել է 3.4 տրիլիոն դրամի օտարերկրյա ուղղակի ներդրում: Այստեղ, իհարկե, դրամի, իսկ մինչեւ 90-ականների սկիզբը նաեւ սովետական ռուբլու փոխարժեքների հետ կապված հաշվարկային խնդիրներ կան, սակայն, ընդհանուր առմամբ, մասշտաբը պատկերացնելու համար սա բավարար է: Եվ ուրեմն, անցած 29 տարիներին մեր տնտեսությունը «կլանել է» մոտ 8 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրում: Տարեկան կտրվածքով դա կազմում է 300 միլիոն դոլարից էլ պակաս գումար:  Ընդ որում, անցած տարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների զուտ ներհոսքը նույնիսկ 100 միլիոն դոլար չի կազմել: Այս թվերի ֆոնին խոսել 15 միլիարդ դոլարի ներդրումներ անելու պատրաստակամության մասին, այնքան էլ տեղին չէ: Տեղին չէ նաեւ խոսել 850 միլիոնի մասին, 3.2 միլիարդի մասին, 5.7 միլիարդի մասին...

Մի խոսքով, սպասվող ներդրումների ծավալների մասին այսօր խոսելը տեղին չէ ընդհանրապես: Միակ բանը որի մասին պետք է խոսի գործող իշխանությունը եւ այն քաղաքական ուժը, որը տարիներով եղել է այդ իշխանության հետ կոալիցիայի մեջ, ներդրումների ներգրավման համար անհրաժեշտ պայմանների մասին է: Այսինքն՝ դրանց բացակայության: Խոսել այն մասին, թե ի վերջո, այդ ինչն է խանգարում, որ միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ անելու պատրաստ գործարարները այդպես էլ չեն գալիս Հայաստան: Սակայն այս մասին, չգիտես ինչու, նրանք չեն խոսում: Չեն խոսում այն պարզ պատճառով, որ եթե ազնվորեն ասեն, թե ինչն է պատճառը, պետք է սուսուփուս դուրս գան ընտրապայքարից, որովհետեւ այդ պատճառը խոշոր հաշվով հենց իրենք են:

Տպել
4298 դիտում

Նախկինում ընդդիմությունը չի կարողացե՞լ հարցեր տալ, ուզել են հարց տալ, եկել-ծեծել ե՞ն բազկաթոռի վրա․ Մարուքյան

Կանանց ֆուտբոլի 3x3 փառատոնն առաջին անգամ անցկացվեց Երևանում (տեսանյութ)

Երեւանում հայտնաբերվել է Իրանի 51-ամյա քաղաքացու դի. ԱԻՆ

Բուլղարիայի խորհրդարանի նախագահն Արարատ Միրզոյանին հրավիրել է Սոֆիա

ՀՀ-ում որտեղ կարելի է գնել ամենաթանկ եւ ամենաէժան բնակարանները․ անշարժ գույքը թանկացել է

Պետությունն իր կողմից ինչ կարող է անում է, որ Թեղուտի հանքը գործարկվի. Սիսեռյան

Քաղաքացիները դժգոհ են հունվարին սպառած գազի դիմաց վճարած գումարի չափից. «Գազպրոմ»-ը պարզաբանում է

ՀՀ-ում բասկետբոլի միջազգային աննախադեպ մրցաշար կանցկացվի

Հայաստանի ոստիկանությունը բերման է ենթարկել Թուրքիայի քաղաքացու

Հայերը ակցիա են անցկացրել Վաշինգտոնում Ադրբեջանի դեսպանատան մոտ (ֆոտո)

Սանահին վանքի գավթում «եվրո֊բուտկա» են տեղադրում․ Յաշա Սոլոմոնյան

Սեյրան Օհանյանը Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք չի տվել. նրա ազատ տեղաշարժը հուլիսից սահմանափակվել է. պաշտպան

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Մոլդովայի նախագահ Իգոր Դոդոնին

Լավ կլինի՝ պարոն Մարուքյանը մտածի՝ ինքը ինչպիսին պետք է լինի, ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանը․ Լենա Նազարյան

Պետբյուջե մուտքերի ծրագրային ցուցանիշը 2018-ին գերազանցվել է 57.7 մլրդ դրամով․ ՊԵԿ-ը հերքում է կեղծիքները

«Միկան» կարող են տալ ՀՖՖ-ին. բասկետբոլի ֆեդերացիայում մտահոգ են

Պարզվեց հասարակության մեջ կա ատելության հսկայական ու բազմաշերտ պոտենցիալ․ Սերգեյ Սարգսյան

Ընդդիմությունը դեմ քվեարկեց կառավարության ծրագրին ոչ թե, որ այն վատն էր, այլ որ առաջին անգամ կարողացավ գործել ազատորեն

Նոր շունչ ծննդօգնության ծառայություններին․ նախարարը խոսել է իրականացվող ռեֆորմների մասին (տեսանյութ)

Պետության կառավարման մոդելի փոփոխության վերաբերյալ քննարկումներ դեռ չենք ունեցել․ Լենա Նազարյանը՝ ՀԱԿ-ի առաջարկի մասին