Դեպրեսիան լայնորեն տարածվում է, բուժումն անվճար է. ՀՀ գլխավոր հոգեբույժ

Դեպրեսիա` տրտմության զգացում եւ հույսի կորուստ կամ ուղղակի ընկճախտ: Սա զուտ միայն անկումային տրամադրություն չէ ու ամեն ինչի նկատմամբ հետաքրքրության բացակայություն: Դեպրեսիան հիվանդություն է, որն ունի բարդության թեթեւ, միջին ու ծանր աստիճաններ եւ բոլոր դեպքերում բուժելի է:

Այդուհանդերձ, դեպրեսիվ խնդիրների դեպքում քչերն են դիմում մասնագետի օգնությանը, եւ հիվանդությունը լայնորեն տարածվում է: Արդյունքում դեպրեսիան անաշխատունակության կամ առողջության կորստի հանգեցնող երկրորդ գործոնն է:

Առողջապահության համաշխարհային օրը` ապրիլի 7-ը, այս տարի նվիրված էր դեպրեսիային եւ օրվա կարգախոսն էր՝ «Եկ խոսենք»: ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում երեկ տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ հրապարակված տվյալների համաձայն, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) եվրոպական տարածաշրջանում յուրաքանչյուր տարի գրանցվող 128 հազար ինքնասպանությունների հիմնական պատճառը դեպրեսիան է: Տարածաշրջանում դեպրեսիվ խանգարումներով մարդկանց թիվը կազմում է շուրջ 40 մլն:

2015 թվականի դրությամբ, առողջության գլոբալ գնահատման` վերջերս հրապարակված տվյալների համաձայն, այս խանգարումների տարածվածության ցուցանիշները տարբեր երկրներում տատանվում են բնակչության ընդհանուր թվաքանակի 3.8- 6.3 տոկոսի միջակայքում:

Իսկ որքան է մասնավորապես Հայաստանում դեպրեսիա ունեցող մարդկանց թիվը: ՀՀ գլխավոր հոգեբույժ Սամվել Թորոսյանն ասաց, որ այդպիսի վիճակագրություն չունի: Նշեց, որ դեպրեսայի պատճառով հոգեբուժական հաստատություններ դիմածների թիվը վերջին տվյալով կազմել է 180, իսկ դրանով հնարավոր չէ առկա վիճակի մասին պատկերացում կազմել: «Դրանք ծանր դեպրեսիայով դիմածներն են, որոնք նույնիսկ ինքնասպանության փորձեր են արել եւ այլն, ու շատերը ոչ հոժարակամ են հոսպիտալացվել»,- ասաց գլխավոր հոգեբույժը:

Մեր հարցին պատասխանելով՝ նա մանրամասնեց, որ օրինակ իր ղեկավարած «Նորք» հոգեբուժական կենտրոնում ներկա պահին կա դեպրեսիվ խնդիրներ ունեցող 10-13 հիվանդ, որոնցից երեքն ինքնասպանության փորձ են կատարել:

«Դեպրեսիայի բուժումն անվճար է»,- հայտարարեց Սամվել Թորոսյանը եւ հավաստիացրեց, որ դա ոչ միայն թղթի վրա է: 

Նշվում է, որ դեպրեսիան, բուժելուց բացի, կարելի է նաեւ կանխարգելել: ՀՀ գլխավոր հոգեբույժը մեր զրույցում մանրամասնեց, որ դա հնարավոր է անձն իր մեջ չպարփակվելով ու նաեւ ուրիշին լսել կարողանալով, նրան կարեկից ու աջակից լինելով: Ասել է թե` դեպրեսիայի կանխարգելումը մեծապես կախված է ինչպես տվյալ մարդուց, այնպես էլ նրա դիմացինից, հարազատից, բարեկամից:

«Դեպրեսիան կարելի է կանխարգելել խոսելով, դիմելով, մարդուն մենակ չթողնելով: Մենք միշտ եղել ենք այն ազգը, որ կարողացել ենք կիսվել մեկս մյուսիս հետ: Հնարավոր է` դրա պատճառը ժամանակներն էին, մարդիկ ապրում էին ավելի մեծ ընտանիքներով: Երբ որ 20-25 տարի առաջ ֆիններն ասում էին, որ իրենց երկրում դեպրեսիայի լայն տարածվածությունը պայմանավորված է նրանով, որ խուտորներում մարդիկ իրարից շատ հեռու են ապրում, ես զարմանում էի: Հիմա մենք նկատում ենք, որ մեզ մոտ էլ մարդանց շփումները պակասել են, իրար տուն գնալ-գալն է պակասել, հարազատների իրար հետ կիսվելն է պակասել, մեկը մյուսի հոգսերով ապրելն է պակասել: Դա իհարկե շատ մեծ դեր է խաղում դեպրեսիայի առաջացման գործում»,- մեր զրույցում ասաց ՀՀ գլխավոր հոգեբույժը:

Նրան հարցրինք, թե աշխարհի տարբեր երկրների բնակչության շրջանում դեպրեսիայի միջինը 5 տոկոս տարածվածությունը արդյո՞ք մեծ թիվ է ու արժանի առանձնահատուկ ուշադրության: «Այո: Իհարկե: Նախատեսվում է, որ 2020 թվականին դեպրեսիան պետք է լինի երկրորդը` հաշմանդամության բերող հիվանդությունների մեջ: Առաջին տեղում դեռեւս սիրտ-անոթային հիվանդություններն են»,- պատասխանեց նա:

Բայց ինչքան էլ դեպրեսիայի տարածումը բազմաթիվ վտանգներ է պարունակում, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գնահատմամբ, պետությունները բավարար ֆինանսավորում չեն տրամադրում դրա դեմ պայքարի համար: «Նույնիսկ երբ անհրաժեշտ ծառայությունները հասանելի են, շատերը խուսափում են բուժումից կամ հետաձգում են այն` վախենալով շրջապատի կանխակալ կամ խտրական վերաբերմունքից: Այս իրավիճակին է գումարվում նաեւ պետական  ֆինանսական ցածր մակարդակը` հանգեցնելով դեպրեսիայի ախտորոշման եւ բուժման ոլորտում էական խնդիրների: Արդյունքում դեպրեսիայով տառապողների միայն չնչին տոկոսն է ստանում անհրաժեշտ բուժում, որը համապատասխանում է նրանց կարիքներին»,- արձանագրում է կազմակերպությունը:

Մինչդեռ, Հայաստանում ԱՀԿ ներկայացուցիչ Եգոր Զայցեւի փոխանցմամբ, հաշվարկները ցույց են տալիս, որ ծախսված գումարները կարող են քառակի վերադառնալ. «Առավել տարածված հոգեկան առողջության խանգարումները, այդ թվում` դեպրեսիան, կարող են կանխվել եւ բուժվել համեմատաբար ցածր ծախսերով: Բուժումը սովորաբար ենթադրում է կամ խոսքային թերապիա, կամ հակադեպրեսանտների օգտագործում, իսկ երբեմն էլ այդ երկուսի համադրությունը: Դեպրեսիայի եւ տագնապի բուժման ծավալների ընդլայնմանն ուղղված յուրաքանչյուր ԱՄՆ դոլար բերում է 4 դոլարի օգուտ` բարելավված առողջության եւ աշխատունակության տեսքով»:

Տպել
5972 դիտում

Շենքերին արևային համակարգերի տեղադրման ծրագիրը կիրականացվի բնակիչների մասնակցությամբ

ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանի հայցն ընդդեմ առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի վարույթ է ընդունվել

Կազմվել է ՀՀ տարածքի սեյսմիկ վտանգի հավանականային գնահատման քարտեզ. Ցոլակյանը հանդիպել է ՀԲ-ի ներկայացուցիչների հետ

Չենք կարող խոսել տնտեսության զարգացման մասին, եթե այն նորարարական չէ․ Տիգրան Խաչատրյան

Վնասվածք ունեցող Արթուր Ալեքսանյանը ծննդյան օրը մարզումը բաց չի թողել. այսօր դարձավ 28 տարեկան

Վաղարշակ Հարությունյանը հրավիրվել է Ապրիլյան պատերազմի դեպքերն ուսումնասիրող քննիչ հանձնաժողով՝ խորհրդատվություն տալու

Խոշոր ավտովթար Քեթիի ոլորաններում. կան զոհեր

Շուրջ 1 մլն դրամի յուրացում. ՔԿ-ի նոր բացահայտումը Կոտայքի մարզում

Հետքայլ չի լինելու սահմանադրական արդարադատության հաստատումից․ Վլադիմիր Վարդանյանը՝ ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակի մասին

Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին

Կրթության ամենամեծ դերը մարդուն, երեխային, աշակերտին, ուսանողին քաջալերելն է դեպի ինքնակրթություն. վարչապետ

Արաբկիրում հայրը դանակահարել էր որդուն

Հարկատուների հաշվին որեւէ գումար չի տրամադրվելու «Ryanair» ընկերությանը․ փոխվարչապետ

ՀՀ պաշտպանության նախարարի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է Չինաստան

Արթուր Դավթյանին շնորհվել է արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճան

Թուրքիա՞ն պիտի Վաշինգտոնին ցույց տար ուղղություն. ԱՄՆ-ը զորքերը Սիրիայից տեղափոխում է Իրաք

Ինձ համար էլ էր նորություն թայֆայաբազության եւ կոռումպացվածության մասին Սարհատ Պետրոսյանի հայտարարությունը․ Ավինյան

Հակակոռուպցիոն բարեփոխումների փաթեթ. Լիբանանի վարչապետը համաձայնել է մասնակիորեն կատարել ցուցարարների պահանջները

Տպավորություն է, որ այս բոլոր պրոցեսներում մոռանում ենք, թե անցյալում ինչ է տեղի ունեցել ՍԴ-ում․ Տիգրան Ավինյան

Կադաստրը միայն գրանցող մարմին չէ, ես չեմ եկել որպես գրանցող մարմնի ղեկավար. Սարհատ Պետրոսյանը հեռանում է