Ռացիոնալ լուծումների փնտրտուք․ Իռացիոնալ լոլիկապատում

22/04/2017 schedule14:09

Հայ հանրությունը վերջին օրերին ակտիվորեն քննարկում է թուրքական լոլիկի թեման: Գնալով այդ պատմությունը խորանում է ու երբեմն գունավորվում անհավանական գույներով:

Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, երբ ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեն հրապարակեց լուսանկարներ, թե ինչպես են մարդիկ ժիգուլի ավտոմեքենայի դռների, բենզինի բաքի եւ «զապաս պակրիշկայի» մեջ հատիկ- հատիկ դասավորված լոլիկը փորձել ներկրել Հայաստան:

Պատմությունը գագաթնակետին հասավ լրատվամիջոցների հրապարակած մի տեղեկության շնորհիվ: Ըստ այդմ, TRT հեռուստաալիքի լրագրողի հարցադրումներին ի պատասխան` գյուղմթերք արտադրող թուրքական ընկերություններից մեկի ղեկավարը նշել էր, որ իրենք արտադրում են երկու տեսակ լոլիկ՝ «Այն մասը, որն արհեստական ճանապարհով է աճեցվում ու թունավոր սրսկումներ է պարունակում, մենք վաճառում ենք ոչ բարեկամ ժողովուրդներին, ինչպիսիք են հայերը, քրդերը: Բնական է, որ մենք չենք կարող վտանգել մեր ապագա սերնդին` նման արտադրանք հրամցնելով»:

Երեկ էլ թուրքական լոլիկին անդրադարձավ ՀՀ գյուղնախարարության Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության մամուլի խոսնակ Նվարդ Առաքելյանը: Իր ֆեյսբուքյան էջում նա գրել էր. «Հարգելիներս, տեղեկացնում եմ, որ այս տարվա ընթացքում, Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության տվյալներով, Թուրքիայից լոլիկ չի ներկրվել Հայաստան: Եթե անգամ շատ հակված ենք հավատալու մեկ թուրք արտադրողի խոսքին, եկեք հաշվի առնենք նաեւ այս հանգամանքը եզրահանգումներ կատարելիս»:

Թուրքական լոլիկի ներկրումը Հայաստան ինքնին զգայուն թեմա է, եւ դա ավելի քան արդարացված է: Սակայն ստեղծված իրավիճակը գնալով դուրս է գալիս ռացիոնալության շրջանակներից: Այն, որ պետք է այնպես անել, որ թուրքական լոլիկ չմտնի Հայաստան, թերեւս ողջունելի մոտեցում է: Թե տնտեսագիտական, եւ թե, պատկերավոր ասած, ազգային հպարտության տեսանկյունից: Աբսուրդ է, որ Հայաստանում հրաշալի լոլիկ է աճում, բայց մենք լոլիկ ենք ներմուծում Թուրքիայից: Ու երբ հարցը դիտարկում ենք այս տեսանկյունից, խնդիրը խիստ ռացիոնալ է: Դա նշանակում է, որ պետք է ստեղծվեն այնպիսի պայմաններ, որ այլ երկրներից, առավել եւս՝ Թուրքիայից ներկրված լոլիկը որակական ու գնային առումներով լինի ոչ մրցունակ մեր շուկայում ու ոչ մեկի համար ձեռնտու չլինի լոլիկ ներմուծել: Ավելին, պայմանները այնպիսին պետք է լինեն, որ մեր լոլիկը լինի աշխարհի ամենամրցունակը եւ արտահանվի աշխարհով մեկ:

Բայց երբ բանը հասնում է լեգենդներին ու կորչում է ռացիոնալությունը, ապա դա միայն վնասում է գործին: Ինչպե՞ս: Շատ պարզ: Անցած տարի այս օրերին մենք հրապարակեցինք լուսանկար, թե ինչպես է թուրքական լոլիկը իր իսկ տուփերով վաճառվում «Երեւան սիթի»-ում: Պաշտոնապես, սակայն, այդ լոլիկը չպետք է հատած լիներ ՀՀ սահմանը: Այսինքն դա բերվել էր մաքսանենգ ճանապարհով: Բերվել էր ակնհայտորեն ոչ «06»-ի մեջ հատիկ-հատիկ թաքցրած, այլ հսկայական «ֆուռերով»: Իսկ դա նշանակում է, որ կան արտոնյալ գործարարներ, որոնք կարող են մաքսանենգ ճանապարհով հսկայական բեռնատարներով ապրանք ներկրել: Այդ գործարարները դատվե՞լ են, նստած են կալանավայրո՞ւմ: Ոչ: Նրանք հիմա էլ ակտիվորեն զբաղվում են բիզնեսով: Կա՞ն երաշխիքներ, որ նրանք ասենք սխտորի կամ բողկի անվան տակ չեն շարունակում ներկրել լոլիկ: Իհարկե չկան: Միակ բանը որ կարելի է հաստատ պնդել, նրանք հիմա շատ զգույշ են եւ այդ լոլիկը ներկրում են ասենք ինդոնեզականի կամ ճապոնականի անվան տակ, դրանց համապատասխանող տուփերով, ու փաստաթղթերով էլ նրանց մոտ ամեն ինչ կարգին է: Հավատացեք, ծագման երկրի փաստաթուղթ սարքելը մեզ շրջապատող երկրներում այնքան էլ բարդ գործ չէ:

Իսկ այն, որ մեր շուկան շատ գրավիչ է լոլիկ ներկրելու համար, թերեւս անվիճելի է: Մի քանի ցուցանիշ: Ներկայումս լոլիկի գինը վրացական շուկայում մոտ 700 դրամ է: Հայաստանում` կրկնակի թանկ` 1300-ից 1500 դրամ: Մի շաբաթ առաջ գինը հասավ նույնիսկ 2000-2100 դրամի: Մեզ շրջապատող բոլոր երկրներում լոլիկի գինը, մեղմ ասած, ավելի ցածր է: Դատելով մեր արտահանումների վերաբերյալ պաշտոնական տվյալներից, Հայաստանից արտահանվող լոլիկի մաքսային արժեքը ընդամենը 300-350 դրամ է: Ուրեմն ի՞նչ է ստացվում: Մենք 300-350 դրամով մի քանի տասնյակ հազար տոննա լոլիկ ենք արտահանում, բայց ներքին շուկայում վաճառում ենք այն 5 անգամ բարձր գնով: Որտե՞ղ է այստեղ տրամաբանությունը: Հաշվի առնելով արտահանման մասշտաբների էֆեկտը, հարկային դաշտը եւ այլն, արտահանման գնացող լոլիկի մաքսային արժեքը կարող էր ընդամենը 20-25 տոկոսով ավելի բարձր լինել, քան ներքին շուկայում վաճառվող լոլիկի մեծածախ գինը: Իսկ տվյալ դեպքում ունենք գների հինգ անգամյա տարբերություն:

Իհարկե, ներքին արտադրողը, հատկապես լոլիկ արտադրողը պետք է որոշակի առավելություններ ունենա, որոշակիորեն պաշտպանված լինի: Բա ո՞վ պետք է պաշտպանի սպառողին: Անպաշտպան սպառողի վրա ապրիլին 2000 դրամով լոլիկ վաճառելը, այսպես արտահայտվենք, այնքան էլ ազնիվ չէ: Դրան գումարենք այն, որ այդ բարձր գնից ամենաշատը օգտվում է մեծ ծավալներով մաքսանենգ լոլիկ ներկրող արտոնյալ գործարարը, որովհետեւ վերջինս աշխատանք չի թափել դրա աճեցման վրա:

Ու հետո, այսօր Հայաստանից լոլիկ է արտահանվում դեպի Ռուսաստան, որովհետեւ այդ երկիրը պատժամիջոցներ է կիրառում Թուրքիայի դեմ: Բոլորի համար ակնհայտ է, որ դա ժամանակավոր բնույթ ունի: Բա երբ այդ պատժամիջոցները վերացվեն, ու թուրքական լոլիկը կրկին գրավի իր տեղը ՌԴ շուկայում, ի՞նչ են անելու մեր արտադրողները: Մի խոսքով, խնդրի լուծումը բացառապես ռացիոնալ դաշտում պետք է գտնել` պայմաններ ստեղծել մրցունակ լոլիկ արտադրելու համար, որը նորմալ` տրամաբանական գներով կվաճառվի նաեւ մեր ներքին շուկայում ու միաժամանակ տրամաբանական եկամուտներ կապահովի արտադրողներին: Թե չէ մի խելապակաս թուրքի ասածները դնել տնտեսության այդ հեռանկարային ճյուղի զարգացման քաղաքականության հիմքում, թերեւս այնքան էլ ռացիոնալ չէ:

Տպել
2957 դիտում

Ակցիա ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի դիմաց

Գյումրիում տոնվել է Հայրենիքի պաշտպանի օրը

Իրավիճակը կարգավորելու փոխարեն տնտեսավարողն անհիմն հրապարակումներ է արել սոցիալական ցանցերում. ՊԵԿ

Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ուսխորհրդի ֆինանսական աղբյուրը՝ անհայտ կամ հույժ գաղտնի․ ՀՊՄՀ Restart

Մեր Կառավարությունը բացարձակապես չի միջամտել ՄԻԵԴ-ում Մարտի 1-ի գործին․ Արտակ Զեյնալյան

Տիգրան Ավինյանն ընդունել է Համաշխարհային բանկի պատվիրակությանը, քննարկել բժշկական ապահովագրության մշակման հարցեր

Երեւանի «Սբ. Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 9-ամյա տղայի դի․ նշանակվել է դիակի դատաբժշկական փորձաքննություն

Վարչապետը շրջայց է կատարել Վանաձորի տեխնոլոգիական կենտրոնում (լուսանկարներ)

«Իմ քայլը հանուն Լոռու մարզի» բիզնես ֆորումը ցույց տվեց, որ Հայաստանում իսկապես գործարար նոր հնարավորություններ կան

Համոզված եմ, որ հայկական քաղաքական հրաշքին կհաջորդի հայկական տնտեսական հրաշքը. Նիկոլ Փաշինյան (լուսանկարներ)

Արթիկի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին բուք է

Մեկնարկել է Առողջապահության նախարարության խորհրդատուների առաջին երկօրյա խորհրդաժողովը

Շարունակվում է «Իմ քայլը հանուն Լոռու մարզի» բիզնես ֆորումը․ ներկայացուցիչները հարցեր են ուղղում նաեւ ՀՀ վարչապետին

Միայն հիվանդ ուղեղներում կարող էր ծնվել Փաշինյանի՝ իմ քաղաքական հոգեզավակը լինելու ցնորալի գաղափարը․ Լեւոն Տեր-Պետրոսյան

Բժշկական համալսարանի ճաշարանը վարձակալածի հետ պայմանագիրը լուծարել են՝ բուհի պրոռեկտորին բուֆետի «նալոգ» չվճարելու համար

ԿԳ նախարար Արայիկ Հարությունյանը մասնակցել է բուհերի հոգաբարձուների խորհուրդների նախագահների հետ թեյախմությանը

Հայաստանում ԱՄՆ նորանշանակ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Լին Թրեյսին Երեւան կժամանի հաջորդ շաբաթ

Վալերի Օսիպյանն անակնկալ այցելել է ոստիկանության Երեւան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժին

ԲՀԿ–ն առաջարկում է հարկային արտոնություն տրամադրել բնակլիմայական աղետների հետևանքով 50 %-ի վնաս կրած գյուղատնտեսներին

Անցնող շաբաթ արցախա-ադրբեջանական սահմանին հակառակորդը հրադադարի ռեժիմը խախտել է շուրջ 150 անգամ