Տնտեսական աշխուժությունը չի երեւում. տնտեսվարողները արդեն նույնիսկ վարկեր չեն վերցնում

Այս տարվա առաջին եռամսյակը կարելի է համարել Կարեն Կարապետյանի կառավարության լիարժեք գործունեության մեկնարկային ժամանակաշրջան:

Նոր կառավարության ձեւավորման, իրավիճակին ադապտացվելու, «գույքագրման», ինչպես ասում է Կարեն Կարապետյանը, իրավիճակի «ախտորոշման» ժամանակահատվածը այլեւս ետեւում է: Եվ այս իմաստով կարեւոր է արձանագրել, թե ինչ միտումներ կան տնտեսության մեջ:

Կարապետյանի կառավարության, պատկերավոր ասած ծրագրային բրենդը, ներդրումներն են: ՀՀ տնտեսության աճի հիմնական աղբյուրը այս կառավարությունը տեսնում է ներդրումների կտրուկ աճի շնորհիվ: Որքան են եղել ներդրումները տնտեսության մեջ այս տարվա առաջին եռամսյակում՝ առայժմ հայտնի չէ: Դրանց վերաբերյալ տեղեկատվությունը կհրապարակվի մի քանի շաբաթից միայն: Իհարկե, կարելի է պնդել, որ ներդրումների ակնկալվող հոսքերը կարծես թե չկան: Եթե լինեին, կառավարությունը չէր սպասի դրանց մասին տեղեկությունների հրապարակման վերջնաժամկետին եւ ժամ առաջ կներկայացներ որոշ ցուցանիշներ, որոնք ցույց կտային, որ ներդրումներ կան, եւ Կարեն Կարապետյանի հայտարարած 850 միլիոն դոլարի օտարերկրյա ներդրումների «իրատեսականությունը» մասամբ ապացուցված է: 

Արդեն կան ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած սոցիալ- տնտեսական հիմնական ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են առաջին եռամսյակին: Բայց եթե որպես հիմք ընդունենք այդ տվյալները, ապա սխալվելու հավանականությունը չափազանց մեծ է` այդ կառույցի ներկայացրած ցուցանիշների մեծագույն մասը, մեղմ ասած, վստահություն չի ներշնչում:

Բայց կա տնտեսության մեջ աշխուժությունը ընդունելի ճշգրտությամբ չափելու մի աղբյուր: Խոսքը առեւտրային բանկերի կողմից տնտեսության տրված վարկերի ծավալների մասին է: Եթե տնտեսությունում որոշակի աշխուժություն կա, ապա դա ինչ- որ ձեւով արտահայտվում է նաեւ տրամադրված վարկերի ծավալների վրա: Երբ տնտեսության մեջ աշխուժության դրսեւորումներ են լինում, տրամաբանորեն աճելու են նաեւ վարկերը: Դրանք ունեն որոշակի սեզոնայնություն, ուստի պատկերը ճիշտ ըմբռնելու համար անհրաժեշտ է համեմատականներ տանել անցած տարիների նույն ժամանակահատվածի հետ:

ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է մարտ ամսվա տեղեկագիրը, որտեղ այդ ցուցանիշները ներկայացված են:  Նախ՝ մի քանի տվյալներ: Ըստ այդ տեղեկագրի, առեւտրային բանկերի կողմից օրինակ մարտի վերջի դրությամբ բոլոր ճյուղերին տրված վարկերի ծավալները կազմել են 2 տրիլիոն 199 միլիարդ դրամ: Փետրվարի վերջի համեմատ այդ ծավալը աճել է 67.2 միլիարդ դրամով: Մշակող արդյունաբերության ոլորտում աշխատող տնտեսվարողների վերցրած վարկերը աճել են 3.1 միլիարդ դրամով, գյուղատնտեսությունում` 2.7 միլիարդ դրամով, առեւտրի ոլորտում` 2.3 միլիարդ դրամով եւ այլն: Թվերը մեծ չեն, անշուշտ: Սակայն եթե համեմատենք անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ, ապա նույնիսկ այսպիսի աճը կարող է որոշակի լավատեսություն հաղորդել: 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածում վարկերի ծավալները նույն այս ճյուղերում նվազել էին. մշակող արդյունաբերությունում մոտ 4 միլիարդով, գյուղատնտեսությունում` մոտ 1 միլիարդով եւ այլն:

2015 թ. վիճակը հետեւյալն էր: Գյուղատնտեսության ոլորտում փոքր, մոտ 300 միլիոն դրամի աճ էր արձանագրվել, մշակող արդյունաբերությունում` 5 միլիարդի նվազում, առեւտրի ոլորտում՝ մոտ 2 միլիարդի աճ: 2014 թ. նույն ժամանակահատվածում ցուցանիշները անհամեմատ ավելի բարվոք էին: Մասնավորապես գյուղատնտեսության ոլորտի տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը աճել էր 3.1 միլիարդ դրամով, մոտ 300 միլիոն դրամով աճել էր մշակող արդյունաբերության տնտեսվարողների վերցրած վարկերի ծավալը, առեւտրի ոլորտում վարկերի աճը անցնում էր 3.3 միլիարդ դրամը...:

Մի խոսքով, այս տարվա մարտին տրամադրված վարկերի վիճակագրությունը չնայած ավելի լավատեսական է անցած 2 տարիների համեմատ, սակայն ավելի երկար ժամանակահատվածի կտրվածքով դիտարկելու դեպքում կնկատենք, որ էական փոփոխություններ չկան: Սա, իհարկե, հիմք չի տալիս միանշանակ պնդելու, որ տնտեսության մեջ էական դրական տեղաշարժեր չկան: Բայց եթե տնտեսվարողները վարկ չեն վերցնում իրենց բիզնեսը ընդլայնելու ու արդիականացնելու համար, ապա դա արդեն ինչ- որ բան նշանակում է:

 

Տպել
3716 դիտում

«Դիլիջան» ազգային պարկում ծառերը հատելու նոր հնարք են գտել (տեսանյութ)

Հակոբ Նազարյանը դուրս է գալիս «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից ու ընտրական ցուցակից

Ծաղկաձորը ներառվել է ձմեռային հանգստի համար լավագույն վայրերի առաջին հնգյակում

Առաջիկա 5 օրերին Հայաստանում տեղումներ չեն սպասվում

Արման Փաշիկյանը 10 տարի անց նորից դարձել է շախմատի Հայաստանի չեմպիոն

Ադրբեջանական հաքերները կոտրել են մոտ 2 հազար հայկական էլ․ փոստեր եւ ֆեյսբուքյան հաշիվներ

2018-ի 3-րդ եռամսյակում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները 50%-ով աճել են՝ 2017-ի համեմատ. վարչապետ

Վերին Լարս տանող Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածը բացվել է մարդատար մեքենաների համար

Երևանում փրկել են տղամարդու կյանքը, ով անցել է կամրջի վտանգավոր եզրագիծը, փորձել նետվել

Թագավորական անձրևանոցներ՝ գոյություն ունեցող բոլոր գույներով. երանգներ՝ թագուհուց (լուսանկարներ)

Փրկարարները մարել են անասնագոմի տանիքում բռնկված հրդեհը, դուրս բերել 25 խոզ

Կոմիտասի անվան պանթեոնում վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Սիլվա Կապուտիկյանի հիշատակին

Ճապոնիայում 113 տարի եւ 179 օր ապրելուց հետո մահացել է աշխարհի ամենատարեց տղամարդը

Կապուտիկյանի 100-ամյակի առթիվ վարչապետը կարդում է «Հայոց աշխարհ» բանաստեղծությունը (տեսանյութ)

Գյումրիում հայտնաբերել են 2 հնդիկների, որոնք կասկածվում են կեղծ փողեր տպելու մեջ

Սկսել եմ անհանգստանալ իմ ընտանիքի անվտանգության համար. Ելենա Աղաջանովա

Ներխուժել են պատերազմի վետերան թբիլիսահայ Սերգեյ Միրզոյանի բնակարան, ծեծի ենթարկել ու թալանել վերջինիս

Իրականացված բարեփոխումների նպատակն էր ունենալ անկախ ու արհեստավարժ դատական իշխանություն. Բակո Սահակյան

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է միայն մարդատար մեքենաների համար. 428 մեքենա կա ռուսական կողմում

Դեռևս 20 տարեկանում գրական շռնդալից մուտքով նա դարձավ գրասերների հիացմունքի առարկան. վարչապետի ուղերձը