Էդ ձեռնարկությունները պահել էիք, որ ի՞նչ անեիք. ապապետականացումը վերսկսվում է

Կառավարությունը իր անցած շաբաթվա նիստում հավանություն տվեց «Պետական գույքի մասնավորեցման 2017-2020 թվականների ծրագրի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին:

Օրենքի հավելվածի համաձայն՝ մասնավորեցման են ներկայացվելու մոտ 50 ընկերություններ, որոնցից մոտ կեսը մասամբ մասնավորեցված են, եւ պետությունը դրանցում ունի մասնաբաժին: Տարօրինակը այն չէ, որ կառավարությունը այդ օբյեկտները հանում է վաճառքի: Տարօրինակն այն է, որ այդ ընկերությունները դեռ պետական են: Ընդհանրապես, պետք է նկատել, որ մեր նախկին կառավարությունները չափազանց դժկամությամբ են հրաժարվել սեփականությունից: Բացառությունը միայն Բագրատյանի կառավարությունն էր, որի նախաձեռնած զանգվածային սեփականաշնորհումից հետո գործընթացը, կարելի է ասել, կտրուկ դադար առավ:

Հետագայում վաճառքի հանվեցին հիմնականում խոշոր օբյեկտներ եւ բավականին կասկածելի ընթացքով ու արդյունքներով: 2000-ականներին իրականացվող սեփականաշնորհումը ընթանում էր իշխանությունների կողմից նախկինների սուր քննադատությամբ, բայց հենց այդ տարիներին սեփականաշնորհվեցին թանկ ու եկամտաբեր ընկերություններ: Օրինակ, ցեմենտի գործարանները, ավիացիան...: Ու դրանց գերակշիռ մասը, եթե ոչ բոլորը, վաճառվեցին օֆշորներում գրանցված, սակայն մեր օլիգարխներին պատկանող ընկերություններին: Իսկ էներգետիկ ոլորտի ընկերությունները վաճառվեցին հիմնականում ռուսական պետական ընկերություններին: Ընդ որում, այդ ոլորտում էլ ի հայտ եկան օֆշորային ընկերություններ, որոնք «միջանկյալ» գնորդներ էին եւ նպատակը դրանք վերջնական գնորդին` ռուսական պետական ընկերություններին վաճառելն էր: Դրա աչքի ընկնող օրինակներից է ՀԷՑ-ը, որի սկզբնական գնորդը օֆշորային` «Միդլենդ ռեսուրսեզ» ընկերությունն էր:

Մասնավորեցման այսպիսի ընթացքը ուղղակի բացառեց արեւմտյան խոշոր ներդրողների մուտքը Հայաստան: Բոլորը հասկանում էին, որ այսպիսի սեփականաշնորհումը ունի երկու հիմնական նպատակ: Եթե գնորդը տեղի օլիգարխն է, ապա նպատակը սեփական թիմին եկամտաբեր ընկերությունները էժան գներով վաճառելն է, ստացվելիք ստվերային շահույթը մեջ-մեջ անելը եւ այլն: Իսկ եթե խոսքը ենթակառուցվածքային ընկերությունների մասին է, ինչպես օրինակ էներգետիկ խոշոր օբյեկտներն էին, ապա այստեղ նպատակը ռուսական ազդեցություն ուժեղացումն էր, ինչն էլ իրականացավ:

Ու երբ, պատկերավոր ասած, վերջացան եկամտաբեր եւ ենթակառուցվածքային օբյեկտները, սեփականաշնորհման գործընթացը ըստ էության կանգ առավ: Պետական գույքի մասնավորեցման վերջին ծրագիրը ընդունվել է 2006 թվականին եւ մեկ տարվա համար էր: Կոպիտ ասած, սեփականաշնորհման գործընթաց 2007 թվականից հետո չի եղել: Այդ ընթացքում ինչ-որ օբյեկտներ, իհարկե, մասնավորեցվել են: Սակայն գործընթացը, որպես գաղափարախոսություն կամ քաղաքականություն, դադարեցված էր:

Եվ ուրեմն, ինչու է պետությունը այդքան դժվարությամբ բաժանվում իր սեփականությունից: Ակնհայտ է, որ ամենավատ տնտեսվարողը պետությունն է: Չկա Հայաստանում պետական սեփականություն հանդիսացող եւ պետության կողմից կառավարվող որեւէ ձեռնարկություն, որը արդյունավետ կաշխատեր եւ կապացուցեր այս պնդման սխալ լինելը: Փոխարենը նմանատիպ շատ օբյեկտներ ուղղակի բեռ են բյուջեի ու հարկատուների վրա: Իսկ այդ օբյեկտների պետական սեփականություն պահելը հիմնականում երկու նպատակ ունի: Նախ դրանցում առկա գույքը կամաց-կամաց, կամ երբեմն նաեւ շատ արագ «դուրս է գրվում» ու «լեվի» վաճառվում: Իսկ որ ընկերություններն էլ դեռ ինչ-որ կերպ աշխատում են, ծառայում են ծանոթ բարեկամներին աշխատանքի տեղավորելու նպատակին: Մասնավորեցման ծրագիրը, որը հավանության արժանացրեց կառավարությունը անցած շաբաթ, ընդամենը պետության ուսերից այդ բեռը թոթափելու փորձ է, որը թերեւս շատ է ուշացած ու չի տալու սպասվող արդյունքը:

Տպել
8246 դիտում

Մի քանի ժամ տեւած բողոքի ակցիայից հետո ցուցարարները բացել են Հայաստան-Վրաստան միջպետական ճանապարհը

Սյունիքի մարզի Ծավ համայնքին կից անտառում հրդեհ է բռնկվել. սահմանել են հերթապահություն

Վենետիկի հանձնաժողովը բեղմնավոր է գնահատում ՀՀ իշխանությունների հետ գործակցությունը. հայտարարություն

ԵԽ փորձագիտական խումբը կաջակցի ազգային երիտասարդական ռազմավարության վերանայմանը

Երևանում հեռուստաաշտարակի հարևանությամբ կողաշրջվել է ցեմենտ տեղափոխող բեռնատարը

Գյումրու շուկայում ՍԱՏՄ-ն առանց փորձաքննության մսեղիք է հայտնաբերել (լուսանկարներ)

ԱԱԾ տնօրենի հանձնարարականով աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացվել

«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Գեւորգ Գորգիսյանին դատի են տվել

«Բանանցի» երկրպագուները նայելու ոչինչ չունեին. խայտառակ պարտություն կրեց, դուրս մնաց ԵԼ-ից

Հուլիսի 4-ից ուռուցքաբանական հիվանդությունների ճառագայթային թերապիայի մասով կատարվել են փոփոխություններ

Այն, ինչ հիմա տեղի է ունենում Հայաստանում, պայքար է հին ու նոր համակարգերի, ապագան կերտելու հին ու նոր մեթոդների միջեւ

2021 թվականին ԱՊՀ զբոսաշրջության խորհրդի նիստը կանցկացվի Հայաստանում

Շորթում կատարելու համար մեղադրվող լրագրողը 2 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ կարձակվի

Հուլիսի 18-ին կառավարությունը կքննարկի Մարտի 1-ի ժամանակ տուժածներին որպես աջակցություն տրամադրվող գումարի չափը

Խաբեությամբ տիրացել են Օրբելյանի 600 000 ԱՄՆ դոլարին. ոստիկանությունը քննություն է սկսել

111 երթուղու փոխարեն կլինի 42-ը. ներկայացվել է հասարակական տրանսպորտի նոր ցանցի վերջնական նախագիծը

Տիգրան Ավինյանը մասնակցեց էներգետիկ արդյունավետությանը և կայուն զարգացմանը նվիրված կլոր սեղանին

Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է Միացյալ Թագավորության կառավարության փորձագետներին

Համայնքների սեփական եկամուտների գծով հավաքագրումներն աճել են 2 մլրդ 960 միլիոն դրամով

Մայր ու դուստր որոնվում են որպես անհետ կորած (տեսանյութ)