Նախընտրական շրջանում պաշտոնական տվյալներով 72 մլն դոլար է ներհոսել Հայաստան

02/06/2017 schedule15:47

Հայաստան ուղարկվող մասնավոր տրանսֆերտների ծավալների անհասկանալի ցատկեր էին գրանցվում վերջին ամիսներին: Անցած տարվա դեկտեմբերից սկսած տրանսֆերտների ծավալները սկսեցին կտրուկ աճել այն դեպքում, երբ վերջին 2 տարիների ընթացքում դրանց ծավալները զգալի անկում էին գրանցում անընդմեջ:

Նավթի գների անկումը եւ Արեւմուտքի կողմից Ռուսաստանի դեմ սկսված պատժամիջոցները հանգեցրին նրան, որ մասնավոր տրանսֆերտների ներհոսքը Հայաստան կտրուկ նվազի: Խնդիրն այն է, որ տրանսֆերտների մեծագույն մասը` ավելի քան 80 տոկոսը, Հայաստան է գալիս Ռուսաստանից: Եւ այդ երկրում սկսված ֆինասատնտեսական լուրջ ճգնաժամի պատճառով արտագնա աշխատանքի մեկնած, կամ արդեն բնակություն հաստատած մեր հայրենակիցները գնալով ավելի քիչ գումարներ էին ուղարկում իրենց` Հայաստանում մնացած հարազատներին ու մտերիմներին:

Թե ինչ մասշտաբների մասին է խոսքը, բերենք հետեւյալ ցուցանիշները: 2013 թվականին Հայաստան մուտք գործած մասնավոր տրանսֆերտների ծավալը (զուտ ներհոսքը) կազմել է 1.4 միլիարդ դոլար: 2014-ին, երբ ՌԴ տնտեսության վիճակը արդեն այնքան էլ լավ չէր, տրանսֆերտների ծավալը կազմեց արդեն 1.2 միլիարդ: 2015-ին, երբ նավթի գները գահավիժեցին եւ դրան զուգահեռ նաեւ սկսվեցին պատժամիջոցները, տրանսֆերտների ծավալը կազմեց արդեն 870 միլիոն դոլար: 2016-ին ավելի նվազեցին` 715 միլիոն դոլար: Սա ամբողջ տարվա կտրվածքով:

Սակայն անցած տարվա դեկտեմբերին անսպասելիորեն տրանսֆերտների ծավալը կտրուկ աճեց: Եթե 2015-ի դեկտեմբերին Հայաստան էր ուղարկվել 40 միլիոն դոլար, ապա 2016-ի դեկտեմբերին արձանագրվեց 66 միլիոն դոլար, այսինքն՝ 1.7 անգամ աճեց: Տրանսֆերտների ծավալների նման ցատկ երբեք չէր արձանագրվել նախկինում: Եւ դա այն դեպքում, երբ դեկտեմբերին նախորդած ամիսներին տրանսֆերտների ծավալները շարունակում էին սահուն նվազել:

ՀՀ Կենտրոնական բանկը որեւէ կերպ չմեկնաբանեց, թե ինչով է պայմանավորված տրանսֆերտների ծավալի նման ցատկը: Հնչեցին ենթադրություններ, թե դա պայմանավորված է բանկային համակարգում ԿԲ-ի առաջադրած նոր պայմաններով, ըստ որի` Հայաստանում գործող բանկերի կապիտալի նվազագույն շեմը պետք է բարձրանար 6 անգամ` 5 միլիարդ դրամից հասնելով 30 միլիարդի: Ենթադրվում էր որ որոշ բանկերի սեփականատերեր մեծ գումարներ էին փոխանցել եւ դրանք իրավական տեսակետից մասնավոր տրանսֆերտներ էին համարվում: Բայց երբ այս տարվա հունվարին էլ գրանցվեց տպավորիչ աճ, կասկածները խորացան: 2016 թվականի հունվարին տրանսֆերտները կազմել էին 19 միլիոն դոլար, այս տարվա հունվարին` 41 միլիոն: Աճը` ավելի քան երկու անգամ: Այս տարվա առաջին երեք ամիսներին տրանսֆերտների ծավալը անցած տարվա նույն ամիսների համեմատությամբ աճեց 36 միլիոն դոլարով, կամ 40 տոկոսով:

Կենտրոնական բանկը հիմա էլ սկզբունքորեն չի մեկնաբանում ու պարզաբանում թե այդ ինչ պատահեց, որ տրանսֆերտները այդպես աճեցին: Տնտեսագիտական միակ բացատրությունը կարող էր լինել այն, որ Ռուսաստանում տնտեսական վիճակը կտրուկ լավացել է, փողը այդ երկրում էլի հոսում է գետերով...: Բայց նման բան չի եղել: ՌԴ-ում տնտեսական ճգնաժամը շարունակվում է, եւ արդեն ձեռք է բերել երկարաժամկետ` համակարգային բնույթ, փող էլ, պատկերավոր ասած, չկա:

Եւ ուրեմն ի՞նչ պատահեց, որ տրանսֆերտները այդպես աճեցին: Տեղի է ունեցել միայն ու միայն մի իրադարձություն, որը կարող էր ազդել տրանսֆերտների ծավալների վրա: Ապրիլի երկուսին Հայաստանում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրություններ: Ու թերեւս ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ, որ այդ ընտրությունների շրջանում մասնավորապես իշխող կուսակցությունը հսկայական, աննախադեպ մասշտաբներով փող ծախսեց, հիմնականում ընտրակաշառքների տեսքով: Հաշվի առնելով, որ իշխող կուսակցությունը սերտաճած է օլիգոպոլ եւ կրիմինալ համակարգի հետ, իսկ այդ համակարգն էլ իր հերթին լայնորեն ինտեգրված է Ռուսաստանի հետ: Այսինքն` նախընտրական եւ ընտրական ոչ լեգալ ծախսերի համար անհրաժեշտ ահռելի գումարների մի մասը, ըստ ամենայնի, եկել է Ռուսաստանից: Եթե դա ճիշտ է, ապա ընտրություններից անմիջապես հետո այդ հոսքը պետք է դադարած լիներ:

Դրանում համոզվելու համար նայում ենք, թե ինչ տվյալներ է հրապարակել ՀՀ Կենտրոնական բանկը: Ամենաթարմ տվյալներով ապրիլին Հայաստան ուղարկված մասնավոր տրանսֆերտների ծավալը (զուտ ներհոսքը) կազմել է 23 միլիոն դոլար: Անցած տարվա ապրիլին այդ ցուցանիշը 38.6 միլիոն դոլար էր: Այսինքն` այս տարվա ապրիլին տրանսֆերտները կրկին նվազել են` մոտ 40 տոկոսով: Այսինքն` ապրիլին ամեն ինչ վերադարձել է «ի շրջանս յուր», տրանսֆերտների նվազման դինամիկան կրկին շարունակվել է:

Եւ ուրեմն ամփոփենք: Անցած տարվա դեկտեմբերից սկսած 4 ամիս շարունակ մասնավոր տրանսֆերտների տեսքով Հայաստան են եկել սովորականից շատ ավելի մեծ գումարներ: Նույն այդ 4 ամիսներին իշխող կուսակցությունը նախապատրաստվում էր իր համար ամենակարեւոր ընտրություններին: Այս ընթացքում միայն մասնավոր տրանսֆերտների տեսքով եկած լրացուցիչ գումարը կազմել է ավելի քան 70 միլիոն դոլար: Սրան պետք է ավելացնել այն ահռելի գումարները, որ ծախսվել են ներքին աղբյուրներից: Չենք զարմանա, եթե պարզվի, որ իշխող ու եւս մի խոշոր կուսակցություն ընտրությունների վրա ծախսած լինեն մի 150-200 միլիոն դոլար: Ընդ որում, խոսքը ոչ լեգալ ծախսերի մասին է` ընտրակաշառքների, փողային այլ «արիշ-վերիշների» ու «տասովկաների»...Իսկ օտարերկրյա ներդրումների զուտ ներհոսքը այդ նույն ընթացքում եղել է բացասական:

Այս ֆոնին հատկապես ուշագրավ է դառնում հենց այդ կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանի սրտաճմլիկ ելույթը ԱԺ-ում երկրի զարգացման տեսլականների վերաբերյալ: Կզարգանա, բա չէ՞:

Տպել
5242 դիտում

IDBank -ում համավարակի ընթացքում աշխատանքն ընթանում է ամբողջ թափով

Վիվա-ՄՏՍ-ն ավելացնում է սպասարկման կենտրոնների թիվը

ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ ընկերությունը շնորհավորում է երկաթուղային գործընկերներին մասնագիտական տոնի կապակցությամբ

Յունիբանկի դոլարային պարտատոմսերը ցուցակվել են Մոսկվայի բորսայում

Վիվա-ՄՏՍ. անվճար զանգի հնարավորություն՝ ընկերությունների հաճախորդների համար

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը Renault Armenia-ի հետ համատեղ առաջարկում են ավտովարկավորման ամենաշահավետ պայմանները շուկայում

Այգեպարում վերսկսվել է կիսակառույց տան շինարարությունը

Արտագնա աշխատանքի հնարավորությունից զրկված քանի հոգի է դիմել Հայաստանում աշխատելու համար. մարզերում թվերը շատ տարբեր են

Կորոնավարակը, աշխարհն ու մենք

Տավուշի և Լոռու հանգստյան տներից մի քանիսի սննդի օբյեկտներում խախտումներ են գրանցվել, բայց կա դրական առաջընթաց

Տրանսֆերային գնագոյացման կարգավորումները տարածվում են շահութահարկի, ԱԱՀ-ի եւ ռոյալթիի նկատմամբ․ Ավետիսյան

Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ-ի կողմից խախտումներ չեն հայտնաբերվել

Մտահոգիչ խախտումներ՝ Ծաղկաձորի խոշոր հյուրանոցներում․ ՍԱՏՄ-ն կրկին կասեցման միջնորդություններ կներկայացնի

Որքան աշխատավարձ կստանան նոր պարեկային ծառայության պարեկները․ ոստիկանությունը քննարկման է դրել սահմանաչափերը

Խախտումներ են արձանագրվել Սպիտակի բենզալցակայաններում ու շինանյութի առևտրի կետերում. ՇՎՏՄ մշտադիտարկումներ

Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում հանդիսավորությամբ բացվեց Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին (լուսանկարներ)

«Մեգա Տեխնիկս»-ի պահեստում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. հայտարարվել է «1-ԲԻՍ» կանչ, տեղում է եղել նախարարը (լուսանկարներ)

Արկը դեռ երկնքում էր, բայց տեղի բնակիչների տրամադրությունները բարձր էր, հումորներ էին անում․ Ղուկասյան

Հետազոտության մտնել լողացած եւ մաքուր շորերով. կրել դիմակներ՝ ինչպես օրինակում (լուսանկարներ)

Արդեն երկրորդ օրն անընդմեջ դիտարկվում են ՀՀ Կոտայքի մարզի զբոսաշրջային վայրերն ու բացօթյա հանգստի գոտիները