Ակադեմիկոս, պրոֆեսոր, ՀՀԿ անդամ Յուրի Ալեքսանյանի բաց նամակը վարչապետին

20/07/2017 schedule21:09

Մեծարգո Կարեն Վիլհելմի,

ծայրաստիճան արտակարգ իրավիճակը, որում հայտնվել է ՀՀ ԱՆ Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության եւ բժշկական  մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտը, ստիպում է ինձ դիմել Ձեզ սույն բաց նամակով:

ՀՀ առողջապահության նախարարությունը սկսել է ՀՀ ԱՆ Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության եւ բժշկական  մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի լուծարման գործընթացը, որը փոխարինվեց գործնական առողջապահության հիմնարկին (Հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման ազգային կենտրոնին) միացմամբ: Սկզբունքորեն երկու գործընթացները չեն տարբերվում միմյանցից եւ նշանակում են ինստիտուտի ոչնչացումը: ՀՀ առողջապահության նախարարությունում ինստիտուտի վերաբերյալ սկսված գործընթացը կարելի է նմանեցնել ամպրոպին պարզ երկնքում:

Թվում էր, թե ինստիտուտի համար բախտորոշ որոշումներ կայացնելու համար նրա գործունեությունը (գիտական, կադրային, ֆինանսատնտեսական, կապը գործնական առողջապահության եւ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների հետ, պարզաբանելու նրա դերը եւ նշանակությունը) պետք է ստուգեր բանիմաց հանձնաժողով, որի նպատակը պիտի լիներ ինստիտուտում իրադրության բացահայտումը: Սակայն ոչ մի հանձնաժողով ինստիտուտում չի աշխատել: Խոսքը վերաբերվում է հանրապետության առաջին գիտական հիմնարկության ոչնչացմանը, որը հիմնադրվել է 1923թ. որպես Տրոպիկական ինստիտուտ:

Այդ ժամանակ մալարիայից ավելի շատ մարդիկ էին մահանում, քան ծնվում էին: Ինստիտուտի բացմանը ներկա են   եղել Հայաստանի կառավարության ղեկավար Ա. Մյասնիկյանը եւ այլ ղեկավար անձինք: 50 տարի անց, 1973թ. վարակական հիվանդությունների դեմ բեղմնավոր աշխատանքի եւ բարձրորակ գիտական կադրերի պատրաստման համար վերանվանված ինստիտուտը պարգեւատրվել է Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշանով:  Ինստիտուտը մեծ աշխատանք է իրականացրել այնպիսի վարակիչ հիվանդությունների վերացման կամ հիվանդացության նվազման ուղղությամբ, ինչպիսիք են մալարիան, բնական ծաղիկը, դիֆթերիան, կարմրուկը, լեպտոսպիրոզները, աղիքային վարակները (որովայնային տիֆ,  Ա եւ Բ պարատիֆեր, դիզենտերիա, սալմոնելոզներ), պոլիոմիելիտը եւ այլն: Ինստիտուտում պատրաստվել են գիտության 30 դոկտորներ, ընդ որում 3-ը` 2004, 2005 եւ 2006թթ., եւ շուրջ 90 թեկնածուներ:    

Ինստիտուտի գիտական ներուժը ակտիվ կերպով մասնակցել է 1988թ. տեղի ունեցած Սպիտակի երկրաշարժի հետեւանքների վերացմանը: 90-ական եւ 2000-ական թվականներին շարունակվել է ինստիտուտի մասնակցությունը վարակների դեմ պայքարի գործում (պայքար վերադարձած մալարիայի դեմ, զինված ուժերում վիրուսային հեպատիտների դեմ): 1998թ. ինստիտուտը մասնակցել է (պրոֆեսոր Գ. Բ. Ղուկասյան) Արմավիրի մարզի Զարթոնք գյուղում խոլերայի օջախի վերացմանը:

2002թ. օգոստոսի 1-ի ՀՀ կառավարության  (վարչապետ Ա. Մարգարյան) N 1213-Ն որոշման համաձայն, ինստիտուտը վերակազմակեպվել է «Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան  համաճարակաբանության, վիրուսաբանության եւ բժշկական  մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ» պետական ոչ առեւտրային կազմակերպության: Նույն որոշմամբ սահմանվել է, որ «Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան  համաճարակաբանության, վիրուսաբանության եւ բժշկական  մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ» պետական ոչ առեւտրային կազմակերպության հիմնական գործունեության առարկան եւ նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված մանրէային, վիրուսային եւ մակաբուծային բնույթի վարակիչ հիվանդությունների համաճարակաբանության, ախտորոշման եւ կանխարգելման, ինչպես նաեւ այդ հիվանդությունների դեմ պայքարի հարցերի ուսումնասիրությունն է: Նկատի ունենալով, որ 1989թ.-ից Հայաստանում ձեւավորվել է բարդ եւ լարված համաճարակաբանական իրավիճակ, որը պայմանավորված է մի ամբողջ շարք պատճառներով, ինստիտուտի հիմնական գիտական խնդիրներն են հանդիսանում տարբեր մանրէների զգայունության ուսումնասիրությունը հակաբիոտիկների եւ ախտահանիչների հանդեպ, վարակիչ  հիվանդությունների ուսումնասիրությունը, պայմանական պաթոգեն էնտերոբակտերիաներով հարուցված աղիքային վարակները, ներհիվանդանոցային վարակները, վիրուսային հեպատիտները, երկրորդային իմունոդեֆիցիտային վիճակների հիմնահարցը վարակների դեմ պայքարի գործում եւ այլն: Այդ աշխատանքների վերջնական նպատակը պետք է լինի բարենպաստ համաճարակաբանական իրավիճակի  ստեղծումը, ինչը հանդիսանում է ինչպես հանրապետության ազգաբնակչության առողջության, այնպես էլ երկրի պաշտպանունակության բարձր մակարդակի երաշխիքը:

Ինստիտուտը վերջին 25 տարիների ընթացքում բացարձակապես չի ֆինանսավորվել առողջապահության նախարարության կողմից եւ շարունակում  է իր գիտական գործունեությունը ՀՀ գիտության պետական կոմիտեի կողմից բազային ֆինանսավորմամբ:

Չհամաձայնվելով ինստիտուտի հնարավոր ոչնչացման հեռանկարի հետ, ինստիտուտի կոլեկտիվը լի է վճռականությամբ, ղեկավարվելով պաշտպանության նախարար Վ. Սարգսյանի կողմից հնչեցված Ազգ-Բանակ կարգախոսով, մոբիլիզացնելով բոլոր ուժերը եւ միջոցները, կենտրոնանալ վարակական հիվանդությունների դեմ պայքար ծավալելու ուղղությամբ, որը կարող է ունենալ կարեւոր նշանակություն հանրապետության զինված ուժերի համար: ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը, արձագանքելով ինստիտուտի ցանկությանը, համագործակցելու պատրաստակամություն է հայտնել ՀՀ զինված ուժերում մի շարք կարեւոր խնդիրների շուրջ համատեղ  ուժերով  կատարել գիտական հետազոտություններ ՀՀ ԿԳՆ գիտության պետական կոմիտեի կողմից բազային ֆինանսավորման շրջանակներում:

Մեծարգո պարոն վարչապետ

Օգտագործելով Ձեր բարձր հեղինակությունը, ՀՀ  ԱՆ որոշ անձինք ցանկանում են կառավարության որոշումով օրինականացնել ինստիտուտի միացումը Հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման ազգային կենտրոնին: Հարցի այդպիսի լուծումը ձեռնտու է ինստիտուտի միայն մեկ անձի` տնօրեն, բժշկական գիտությունների դոկտոր Գայանե Մելիք-Անդրեասյանին:  Առողջապահության նախարարության ցուցումով ցանկանում են բաժանել դեռեւս «չսպանված արջի մորթին»  (ինստիտուտի տարածքը):

Մեծարգո պարոն վարչապետ

Կարծում եմ, որ առկա մարտահրավերների պայմաններում մեր երկրի  համար կարեւոր նշանակություն ունեցող գիտական հիմնարկության ոչնչացումը  չի ելնում ՀՀ ազգային անվտանգության շահերից: Ուստի խնդրում եմ Ձեզ պահպանել ինստիտուտի ներկա կարգավիճակը:

ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, պրոֆեսոր,

ինստիտուտի գիտական խորհրդական,

Հայաստանի Հանրապետական

կուսակցության անդամ 1998թ.-ից                              

Յուրի   Ալեքսանյան

Տպել
3001 դիտում

Fitch-ը Երևանին վերադարձրել է երկարաժամկետ «B+» վարկանիշը՝ «Կայուն» կանխատեսմամբ

ԵՏՀ այսօրվա որոշումը բավականաչափ զգայուն հարված կարող է հասցնել թուրքական տնտեսությանը. պատգամավոր

Արցախում առողջապահությունը պետք է լինի որակյալ ու անվճար. Արայիկ Հարությունյան, «Արցախպրես»

Գեղարքունիքի մարզպետը ծանոթացել է Գավառի թիվ 4 հիմնական դպրոցում առկա խնդիրներին

Քննարկվել են դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերն առանց դեղատոմս իրացնելու, դեղերի հետկանչի իրականացման խնդիրները

«Նոայի» իտալական դժվարություններն ու գերմանական կասկածները

Գործնական պարապմունքներ են անցկացվել մարտական հերթապահության մեկնող ստորաբաժանումների անձնակազմի հետ

Շիրակի մարզում կորոնավիրուսային ստաբիլ վիճակ է, թվերը չեն աճել

Ինչպիսի տարի էր 2020-ը ԵԱՏՄ երկրների համար եւ ինչ է սպասվում 2021-ին. պատասխանում է ԵՏՀ նախարարը

Մարդու իրավունքների պաշտպանը առաջարկում է Սյունիքում ապառազմականացված անվտանգության գոտի ստեղծել

Մանկապարտեզներում երեխաների թիվը մեծացնելու խնդիրը դեռեւս չի լուծվում. դժգոհող ծնողներն ԱՆ-ում քննարկման են մասնակցել

Պատգամավորն առաջարկում է պատվին, կամ գործարար համբավին պատճառված վնասի հատուցման գործերը քննել 2 ամսում

Կոտայքի մարզպետն ընդունել է ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ջոնաթան Լաքոտին

Սոնան պատերազմի մասնակիցների համար հանդես կգա մենահամերգով

ՊՆ-ն՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի իրավիճակի մասին

Լարսը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար․ ռուսական կողմում կուտակված է մոտ 600 բեռնատար

Կայացել է շրջակա միջավայրի նախարարին կից հասարակական խորհրդի առաջին նիստը

ՀՀ պաշտպանության նախարարն աշխատանքային շրջայցեր է կատարել ԶՈՒ ստորաբաժանումներ (լուսանկարներ)

Հայ խաղաղապահների հերթական զորախումբը վերադարձել է հայրենիք

Վաղարշակ Հարությունյանը պարգևատրել է կին զինծառայողներին և կուրսանտներին (լուսանկարներ)

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հյուրընկալել է «Նագգաշյան մանուկների տան» մանկավարժներին և շրջանավարտներին

Քննարկվել է Հայաստանում խոշոր եղջերավոր կենդանիների համարակալման և հաշվառման ծրագրի ընթացքը

ԳՇ հայտարարությունը ռազմական հեղաշրջման փորձ է. Արամ Սարգսյան

Վերսկսվում է Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 17-րդ միջոցառման դրամաշնորհների տրամադրումը

Եղվարդի 29-ամյա բնակիչը փորձել է հրկիզել 17 մլն 375 հզ դրամին համարժեք զինվորական հանդերձանք. ոստիկանների բացահայտումը

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի դրամահավաքի միջոցներով ձեռքբերված ոտքի պրոթեզների նոր խմբաքանակն արդեն Հայաստանում է

Հաստատվել են 4-րդ, 9-րդ և 12-րդ դասարաններում սովորողների քննությունների օրերը

Մենք պարտք ունենք քո առջեւ, սպարապե՛տ, մենք պարտք ունենք մեր հերոս նահատակների առաջ․ Սպարապետն այսօր կդառնար 62 տարեկան

ՃՈ հաշվառման-քննական ստորաբաժանումների երկու տեսուչի մեղադրանք է առաջադրվել (տեսանյութ)

Գերիների ծնողները բացել են Շիրակի մարզպետարանի մուտքը. կառույցն անցել է բնականոն աշխատանքի

Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ Արա Սաղաթելյանը ազատ արձակվեց

Գորիսի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին և Մեղրիի լեռնանցքում մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 50-100 մետր

Ապառիկ վարկերի ակցիա գարնանային տոների նախօրեին

Վահագն Թեւոսյանն ու Վահրամ Մարտիրոսյանը նշանակվել են Հանրային հեռարձակողի խորհրդի անդամներ

Ամերիաբանկ. 2021 թ. լավագույն ներդրումային բանկը Հայաստանում ` ըստ «Global Finance» հեղինակավոր ամսագրի

Տեղի է ունեցել «Մեղրի-2» և «Որոտան-1» էլեկտրատեղակայանքներում համակարգային վթարի վերաբերյալ հանձնաժողովի նիստ

8 օր, 8% cashback «Մերի» խանութ-սրահներում IDBank-ի Visa քարտերով

Պարզվել է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվող խմբի անդամների ինքնությունը. մեղադրանք է առաջադրվել ևս 5 անձի

Արթուր Վանեցյանն անկեղծ չէ, գերիների հարցը երկու օրվա լուծելու չէ. Քոչարյան

ԳՇ հայտարարությունը հայտարարություն էր, այն քաղաքական հայտարարություն չէր. Գալուստ Սահակյան