Ռուսաստանը բացում է իր շուկան թուրքական լոլիկի առաջ. ի՞նչ է սպասվում մեր ջերմոցատերերին

 

Ռուսաստանը կբացի իր շուկան թուրքական լոլիկների առաջ: Արդեն նոյեմբերի 1-ից թուրքական 4 ընկերություններ իրավունք կունենան արտահանել իրենց արտադրանքը ՌԴ:

ՌԴ կառավարության համապատասխան որոշումը՝ թիվ 1302, արդեն հրապարակվել է կառավարության պաշտոնական կայքէջում: Առայժմ խոսքը սահմանափակ ծավալների մասին է: Ներմուծման թույլատրելի սահմանը որոշում է ՌԴ գյուղատնտեսության նախարարությունը եւ ըստ նախնական տվյալների՝ այս տարի թույլատրվելու է ներկրել միայն 50 հազար տոննա:

Այս տեղեկատվությունը ուղղակիորեն շոշափում է Հայաստանի շահերը: Խնդիրն այն է որ 2015 թ. աշնանը, երբ թուրքական զինուժը խոցեց ռուսական ռազմական ինքնաթիռը, ՌԴ-ն պատժամիջոցներ սկսեց կիրառել Թուրքիայի դեմ, եւ մասնավորապես արգելեց թուրքական լոլիկների ներմուծումը: Դա լավ հնարավորություն էր հայկական ջերմոցատերերի համար գրավել Ռուսաստանի «լոլիկի շուկան»:

Մինչ այդ ռուսական շուկան անտարբեր էր հայկական լոլիկների նկատմամբ: Ամբողջ 2015 թ. ընթացքում Հայաստանից ՌԴ արտահանվել էր ընդամենը 1130 տոննա լոլիկ: 2016 թվականին, երբ Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցները արդեն ուժի մեջ էին, ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ ՀՀ-ից ՌԴ արտահանվեց մոտ 36 000 տոննա:

Սա, իհարկե, բոլորովին չի արտացոլում իրական պատկերը: Պարզ թվաբանությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում ջերմոցային տնտեսությունների հնարավորությունները թույլ չէին տալիս այդքան լոլիկ արտադրել: Ու բոլորի համար ակնհայտ էր, որ այդ ծավալների մեծագույն մասը  նույն թուրքական լոլիկն է, որը հայկականի անվան տակ, հայկական փաստաթղթերով վերաարտահանվում է Ռուսաստան:

Թերեւս հենց դա է պատճառը, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստանից լոլիկի արտահանումը դեպի ՌԴ կտրուկ նվազեց անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ 30 հազար տոննայից հասնելով 18 հազարի: Այստեղ կա մի քանի տարբերակ: Հնարավոր է, որ ՌԴ համապատասխան ծառայությունները կանխել են թուրքական լոլիկի որոշ ծավալների վերաարտահանումը Հայաստանից: Մյուս տարբերակն այն է, որ թուրք արտադրողները գտել են վերաարտահանման ավելի ձեռնտու «խողովակներ»: Ասենք՝ Ադրբեջանի միջոցով: ՌԴ հրապարակած պաշտոնական տվյալներով մինչեւ պատժամիջոցները՝ 2015 թ. Ադրբեջանից ՌԴ արտահանվել էր  65 հազար տոննա լոլիկ, իսկ 2016-ին՝ պատժամիջոցների կիրառումից հետո, այդ ծավալը հասել էր 98 հազար տոննայի: Ի դեպ, Ռուսաստան արտահանվող լոլիկի ծավալով Ադրբեջանը 2016 թ. զբաղեցնում էր երկրորդ տեղը Մարոկկոյից հետո: Ադրբեջանից Ռուսաստան ավելի շատ է լոլիկ արտահանվել, քան Չինաստանից: Այսպիսի կտրուկ աճը հուշում է, որ Ադրբեջանը նույնպես «նստած է» եղել թուրքական լոլիկների վերաարտահանման վրա:

 Այլ կերպ ասած, Հայաստանի եւ Ռուսաստանի պաշտոնական վիճակագրական տվյալներով հնարավոր չէ պարզել իրական պատկերը: Հայտնի չէ, թե անցած տարի ՀՀ-ից ՌԴ արտահանված 36 հազար տոննա լոլիկի որ մասն է իրական հայկական արտադրությունը եւ որ մասը՝ թուրքականի վերաարտահանումը: Առանց այս տվյալները հստակ ու ճշգրիտ իմանալու հնարավոր չէ որեւէ տնտեսական հաշվարկ կատարել, թե Հայաստանից Ռուսաստան լոլիկի արտահանումը ինչ ապագա ունի:

Պետք է նկատել, որ թուրքական լոլիկների դեմ պատժամիջոցներ կիրառելուց հետո Ռուսաստանում կտրուկ աճել է լոլիկի արտադրությունը ջերմոցներում, եւ ջերմոցների քանակը կտրուկ աճել է:

2012 թ. ՌԴ-ում ջերմոցային լոլիկների արտադրությունը եղել է ընդամենը 168 հազար տոննա, իսկ 2016-ին՝ արդեն 620 հազար տոննա: Եթե 2014 թ. Ռուսաստան է ներկրվել մոտ 820 հազար տոննա ջերմոցային լոլիկ, ապա անցած տարի այդ ցուցանիշը կազմել է 4.6 հազար տոննա: Աճել է նաեւ գինը: Ըստ ռուսական աղբյուրների, թուրքական լոլիկների մեկ կգ գինը մինչեւ պատժամիջոցները կազմել է 96 ցենտ: Պատժամիջոցներից հետո, լոլիկի մեկ կգ գինը արդեն եղել է 1.2-1.4 դոլար:

Առաջին հայացքից կարծես թե ռուսական շուկան մեր լոլիկների համար հեռանկարային է: Գինը բարձր է, թուրքական լոլիկների ներմուծումը թույլատրվել է, բայց ծավալը սահմանափակ է եւ այլն: Բայց դա՝ միայն առաջին հայացքից:

Իրականում ՌԴ-ն ամեն ինչ անում է իր սեփական արտադրությունը մեծացնելու համար: Նախ ՌԴ կառավարությունը ստեղծել է մեխանիզմներ, որոնցով փոխհատուցում է ջերմոցների կառուցման ծախսերի մի մասը: Իսկ ամենակարեւորը, որը ուղղակիորեն հարվածում է մեր շահերին,  գազի գինն է: Հայաստանցի ջերմոցատերերի համար գազի սակագինը նվազեցվեց մոտ 30 տոկոսով եւ հիմա ջերմոցի տաքացման համար ծախսվող գազի մեկ խորանարդ մետրը 103 դրամ է: Սա, իհարկե, լավ է: Սակայն ռուս ջերմոցատերերը մեկ խմ գազի դիմաց վճարում են 40 դրամից պակաս: Մոտավորապես այդքան վճարում են նաեւ ադրբեջանցի ջերմոցատերերը: Իսկ ջերմոցների ամենածանր ծախսը հենց գազի գումարն է:

Իսկ դա նշանակում է, որ միայն գազի գնի պատճառով մեր ջերմոցներում արտադրված լոլիկները ի սկզբանե ունենալու են ավելի բարձր ինքնարժեք, քան ռուսական ջերմոցներում արտադրված լոլիկները: Բայց մյուս կողմից, ռուսական կառավարությունը չի կարող հավերժ սուբսիդավորել ու դոտացիաներ տալ այդ ոլորտին: Վաղ թե ուշ այդ անհավասարությունը մեղմվելու է, եւ մրցակցության մեջ հաղթելու են նրանք, ովքեր կիրառում են ավելի արդյունավետ տեխնոլոգիաներ եւ ավելի լավ են կառավարում իրենց բիզնեսը: Սա ոչ միայն ջերմոցների, այլեւ տնտեսության բոլոր ոլորտներում հաղթելու մեր միակ տարբերակն է:

Տպել
6619 դիտում

Քաղաքացին տպարանում տպագրել է 10 հազար դրամանոց թղթադրամներ և իրացրել դրանք Երևանում ու մարզերում. ԱԱԾ (տեսանյութ)

Պետության հետ վերջնագրերով խոսելն անթույլատրելի է. Օսիպյանը ներկայացրել է Տավուշի մարզի նոր ոստիկանապետին (լուսանկարներ)

Սինգապուրի իշխանությունները 9 տոննա անօրինական փղոսկր են առգրավել

Քաղաքացին նետվել է Դավթաշենի կամրջից. տեղում են փրկարարները. ԱԻՆ

ՍԴ-ն կասեցրել է Ռոբերտ Քոչարյանի գործով առաջին ատյանի դատարանի դիմումի հիման վրա գործի վարույթը

Ոստիկանները սոցապ տեսուչին բռնեցին կաշառք ստանալուց անմիջապես հետո (տեսանյութ)

ՀՀ ԶՈՒ զինծառայողները կմասնակցեն «Միջազգային բանակային խաղեր-2019» մրցաշարի շրջանակում անցկացվող մրցումներին

Կառավարության նպատակը քաղաքացու և ներդրողի համար դատական համակարգը վստահելի դարձնելն է. նախարար

Հայաստանն ու Վրաստանը հարկերի հավաքման ոլորտում փոխանակվել են փորձով

Առևտրի խթանում. նախարարությունում քննարկվել է լաբորատորիաների վերազինումը և հավատարմագրման մարմնին տրվող աջակցությունը

ՀԱՅԲԻԶՆԵՍԲԱՆԿԸ համալրեց իր մասնաճյուղային ցանցը նորաբաց «ՄԱՍԻՎ» մասնաճյուղով (լուսանկարներ)

Մենչի զվարճալի հանգիստը Ճապոնիայում «Նոր հայերի» ընկերների հետ (լուսանկարներ)

Վարչապետն ուղղաթիռով Իջեւան չի մեկնել․ ուղղաթիռը վերջին անգամ օգտագործել է Արմեն Սարգսյանը

Հենրիխ Մխիթարյանը նկարահանվել է adidas ընկերության գովազդում. խոսել է հայերեն (տեսանյութ)

Բորիս Ջոնսոնը կդառնա Մեծ Բրիտանիայի հաջորդ վարչապետը

Զոհրաբ Մնացականյանը hուլիսի 24-ից 25-ը պաշտոնական այց կկատարի Վրաստան

Լոռեցի համայնքապետերն ու բնակիչները տարբեր մոտեցումներ ունեն սպասվող խոշորացման վերաբերյալ

Գողացված գաղափար և նվիրատվություններ. «Տիկնիկների պատկերասրահ» ՀԿ-ն միլիոններ է ստացել ու անհետացել

ԱԱԾ-ի կողմից հետապնդվող օլիգարխ, դավաճան սիրուհի եւ թմրամոլ որդի. Պարոնյանում հեղափոխական պրեմիերա է սպասվում

ԱՄՆ-Ադրբեջան համագործակցությունը հակաիրանական է. ՀՀ-ԱՄՆ հարաբերությունների հեռանկարը