Ռուսաստանը բացում է իր շուկան թուրքական լոլիկի առաջ. ի՞նչ է սպասվում մեր ջերմոցատերերին

 

Ռուսաստանը կբացի իր շուկան թուրքական լոլիկների առաջ: Արդեն նոյեմբերի 1-ից թուրքական 4 ընկերություններ իրավունք կունենան արտահանել իրենց արտադրանքը ՌԴ:

ՌԴ կառավարության համապատասխան որոշումը՝ թիվ 1302, արդեն հրապարակվել է կառավարության պաշտոնական կայքէջում: Առայժմ խոսքը սահմանափակ ծավալների մասին է: Ներմուծման թույլատրելի սահմանը որոշում է ՌԴ գյուղատնտեսության նախարարությունը եւ ըստ նախնական տվյալների՝ այս տարի թույլատրվելու է ներկրել միայն 50 հազար տոննա:

Այս տեղեկատվությունը ուղղակիորեն շոշափում է Հայաստանի շահերը: Խնդիրն այն է որ 2015 թ. աշնանը, երբ թուրքական զինուժը խոցեց ռուսական ռազմական ինքնաթիռը, ՌԴ-ն պատժամիջոցներ սկսեց կիրառել Թուրքիայի դեմ, եւ մասնավորապես արգելեց թուրքական լոլիկների ներմուծումը: Դա լավ հնարավորություն էր հայկական ջերմոցատերերի համար գրավել Ռուսաստանի «լոլիկի շուկան»:

Մինչ այդ ռուսական շուկան անտարբեր էր հայկական լոլիկների նկատմամբ: Ամբողջ 2015 թ. ընթացքում Հայաստանից ՌԴ արտահանվել էր ընդամենը 1130 տոննա լոլիկ: 2016 թվականին, երբ Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցները արդեն ուժի մեջ էին, ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ ՀՀ-ից ՌԴ արտահանվեց մոտ 36 000 տոննա:

Սա, իհարկե, բոլորովին չի արտացոլում իրական պատկերը: Պարզ թվաբանությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում ջերմոցային տնտեսությունների հնարավորությունները թույլ չէին տալիս այդքան լոլիկ արտադրել: Ու բոլորի համար ակնհայտ էր, որ այդ ծավալների մեծագույն մասը  նույն թուրքական լոլիկն է, որը հայկականի անվան տակ, հայկական փաստաթղթերով վերաարտահանվում է Ռուսաստան:

Թերեւս հենց դա է պատճառը, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստանից լոլիկի արտահանումը դեպի ՌԴ կտրուկ նվազեց անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ 30 հազար տոննայից հասնելով 18 հազարի: Այստեղ կա մի քանի տարբերակ: Հնարավոր է, որ ՌԴ համապատասխան ծառայությունները կանխել են թուրքական լոլիկի որոշ ծավալների վերաարտահանումը Հայաստանից: Մյուս տարբերակն այն է, որ թուրք արտադրողները գտել են վերաարտահանման ավելի ձեռնտու «խողովակներ»: Ասենք՝ Ադրբեջանի միջոցով: ՌԴ հրապարակած պաշտոնական տվյալներով մինչեւ պատժամիջոցները՝ 2015 թ. Ադրբեջանից ՌԴ արտահանվել էր  65 հազար տոննա լոլիկ, իսկ 2016-ին՝ պատժամիջոցների կիրառումից հետո, այդ ծավալը հասել էր 98 հազար տոննայի: Ի դեպ, Ռուսաստան արտահանվող լոլիկի ծավալով Ադրբեջանը 2016 թ. զբաղեցնում էր երկրորդ տեղը Մարոկկոյից հետո: Ադրբեջանից Ռուսաստան ավելի շատ է լոլիկ արտահանվել, քան Չինաստանից: Այսպիսի կտրուկ աճը հուշում է, որ Ադրբեջանը նույնպես «նստած է» եղել թուրքական լոլիկների վերաարտահանման վրա:

 Այլ կերպ ասած, Հայաստանի եւ Ռուսաստանի պաշտոնական վիճակագրական տվյալներով հնարավոր չէ պարզել իրական պատկերը: Հայտնի չէ, թե անցած տարի ՀՀ-ից ՌԴ արտահանված 36 հազար տոննա լոլիկի որ մասն է իրական հայկական արտադրությունը եւ որ մասը՝ թուրքականի վերաարտահանումը: Առանց այս տվյալները հստակ ու ճշգրիտ իմանալու հնարավոր չէ որեւէ տնտեսական հաշվարկ կատարել, թե Հայաստանից Ռուսաստան լոլիկի արտահանումը ինչ ապագա ունի:

Պետք է նկատել, որ թուրքական լոլիկների դեմ պատժամիջոցներ կիրառելուց հետո Ռուսաստանում կտրուկ աճել է լոլիկի արտադրությունը ջերմոցներում, եւ ջերմոցների քանակը կտրուկ աճել է:

2012 թ. ՌԴ-ում ջերմոցային լոլիկների արտադրությունը եղել է ընդամենը 168 հազար տոննա, իսկ 2016-ին՝ արդեն 620 հազար տոննա: Եթե 2014 թ. Ռուսաստան է ներկրվել մոտ 820 հազար տոննա ջերմոցային լոլիկ, ապա անցած տարի այդ ցուցանիշը կազմել է 4.6 հազար տոննա: Աճել է նաեւ գինը: Ըստ ռուսական աղբյուրների, թուրքական լոլիկների մեկ կգ գինը մինչեւ պատժամիջոցները կազմել է 96 ցենտ: Պատժամիջոցներից հետո, լոլիկի մեկ կգ գինը արդեն եղել է 1.2-1.4 դոլար:

Առաջին հայացքից կարծես թե ռուսական շուկան մեր լոլիկների համար հեռանկարային է: Գինը բարձր է, թուրքական լոլիկների ներմուծումը թույլատրվել է, բայց ծավալը սահմանափակ է եւ այլն: Բայց դա՝ միայն առաջին հայացքից:

Իրականում ՌԴ-ն ամեն ինչ անում է իր սեփական արտադրությունը մեծացնելու համար: Նախ ՌԴ կառավարությունը ստեղծել է մեխանիզմներ, որոնցով փոխհատուցում է ջերմոցների կառուցման ծախսերի մի մասը: Իսկ ամենակարեւորը, որը ուղղակիորեն հարվածում է մեր շահերին,  գազի գինն է: Հայաստանցի ջերմոցատերերի համար գազի սակագինը նվազեցվեց մոտ 30 տոկոսով եւ հիմա ջերմոցի տաքացման համար ծախսվող գազի մեկ խորանարդ մետրը 103 դրամ է: Սա, իհարկե, լավ է: Սակայն ռուս ջերմոցատերերը մեկ խմ գազի դիմաց վճարում են 40 դրամից պակաս: Մոտավորապես այդքան վճարում են նաեւ ադրբեջանցի ջերմոցատերերը: Իսկ ջերմոցների ամենածանր ծախսը հենց գազի գումարն է:

Իսկ դա նշանակում է, որ միայն գազի գնի պատճառով մեր ջերմոցներում արտադրված լոլիկները ի սկզբանե ունենալու են ավելի բարձր ինքնարժեք, քան ռուսական ջերմոցներում արտադրված լոլիկները: Բայց մյուս կողմից, ռուսական կառավարությունը չի կարող հավերժ սուբսիդավորել ու դոտացիաներ տալ այդ ոլորտին: Վաղ թե ուշ այդ անհավասարությունը մեղմվելու է, եւ մրցակցության մեջ հաղթելու են նրանք, ովքեր կիրառում են ավելի արդյունավետ տեխնոլոգիաներ եւ ավելի լավ են կառավարում իրենց բիզնեսը: Սա ոչ միայն ջերմոցների, այլեւ տնտեսության բոլոր ոլորտներում հաղթելու մեր միակ տարբերակն է:

Տպել
6551 դիտում

Առաջիկա օրերին սպասվում է անձրև եւ ամպրոպ

850 հազար դոլարի ներդրում Կոտայքի մարզում (տեսանյութ)

Դատական համակարգի փոփոխությունը հանրային պահանջ է, հետեւաբար հակառակը լինել չի կարող․ Արթուր Ավագյան

Հրդեհ է բռնկվել Շիրակի մարզի Անուշավան գյուղի տներից մեկում. ամբողջությամբ այրվել է տան տանիքը

Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործկոմը որոշումներ է ընդունել

Ոստիկանները Վանաձորում չարաշահումներ են բացահայտել․ համայնքին պատճառվել է մոտ 16․9 մլն դրամի վնաս

Հադրութի վարչակազմի ղեկավարն ազատվել է պաշտոնից. Բակո Սահակյանը ներկայացրել է նոր ղեկավարին

ՀՀ գլխավոր շտաբի պետն ընդունել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի պատվիրակությանը

Փամբակ գյուղի բնակիչն ապօրինաբար ծառեր է հատել, օգտագործել տան ջեռուցման համար

Տաշիր համայնքում երեխաները հնարավորություն կունենան բացահայտել իրենց տաղանդները․ Սուրեն Պապիկյան

Վ․ Օսիպյանը խորհրդակցություն է անցկացրել ԿՀԴՊ եւ ՔՀ գլխավոր վարչությունների անձնակազմի հետ. տրվել են հանձնարարականներ

Սա Հայաստանի ժողովրդավարացման ժամանակն է. Լենա Նազարյանի հոդվածը՝ անցումային արդարադատության մասին

Անցնող շաբաթ արցախա-ադրբեջանական սահմանին հակառակորդը հրադադարի ռեժիմը խախտել է շուրջ 120 անգամ

Երեւանի «Տաշիր Պիցցա» արագ սննդի կենտրոններից մեկում հրդեհ է բռնկվել

Ռոբերտ Քոչարյանն այսօր «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնում է եղել

Շաբաթ օրը ստացված կարելի է համարել, քանի որ fake news-ի ֆաբրիկայի «հեղինակները» գերազանցեցին իրենց․ Աննա Նաղդալյան

Մարկ Փրիթչարդի հետ քննարկվել են բարձր տեխնոլոգիաների եւ ճանապարհաշինության ոլորտներում գործակցության հնարավորությունները

Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ ռասիստական դրսեւորումներն անհնար դարձրին Մխիթարյանի մեկնելը Բաքու. ՀՀ ԱԳՆ մեկնաբանությունը

Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության փորձագետները տպավորված են վերջին 10 տարիներին ՀՀ ՊԵԿ-ում տեղի ունեցած առաջընթացից

ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանն արձակուրդ է գնում, նրան կփոխարինի Ռաֆիկ Մաշադյանը