Շրջանցելով Հայաստանը. ո՞վ, ի՞նչ կստանա «Հարավ-Արեւմուտք» տրանսպորտային միջանցքից

Լուսանկարում՝ Ադրբեջանի, Վրաստանի, Իրանի եւ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարները

Հինգշաբթի օրը Բաքվում VI Գլոբալ ֆորումի ֆոնին տեղի ունեցավ Իրանի, Վրաստանի, Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի արտգործնախարարների առաջին քառակողմ հանդիպումը: Դրա ընթացքում կողմերը քննարկեցին քառակողմ հարաբերությունների խորացումը եւ համատեղ ծրագրերի իրականացումը: Համատեղ ծրագրերից ամենահավակնոտը «Հարավ-Արեւմուտք» տրանսպորտային միջանցքի ստեղծումն է: Դրա վերաբերյալ ուշագրավ հայտարարություն է արել Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովը. «Հարավ-Արեւմուտք» միջանցքը միացնելու է Ատլանտյան օվկիանոսն ու Հնդկական օվկիանոսը»,- ասել է նա:

Միջանցքը, իրոք հավակնում է ապահովել Հնդկաստանի եւ Եվրոպական Միության միջեւ կապը, սակայն ձգվելու է իրանական Բանդար Աբբաս քաղաքից մինչեւ լեհական Սլավկուվ եւ ունենալու է ընդհանուր 5311 կմ երկարություն: Այն, ի հեճուկս Թուրքիայի մասնակցությանը քննարկումներին, չի անցնելու այդ երկրի տարածքով: Թուրքիայի հետաքրքրությունը կայանում է Կարս-Թբիլիսի-Բաքու եւ դեռեւս կառուցվելիք Ռաշտ-Աստարա երկաթուղիների միացման մեջ: Ըստ ադրբեջանական կողմի՝ Աստարա-Ռաշտ երկաթուղին պատրաստ կլինի երեք տարուց:

Հանդիպման ընթացքում հնչեցին անհասցե, սակայն ակնհայտորեն Հայաստանին ուղղված ուղերձներ: Մասնավորապես՝ նշվեց մասնակից երկրների ինքնիշխանության փոխադարձ աջակցության եւ պետական սահմանների անձեռնմխելիության մասին: Հատուկ շեշտադրում կատարվեց տարածաշրջանի հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման վրա: Իսկ հանդիպումից հետո ստորագրված համագործակցության հռչակագրում կողմերը «ցանկություն հայտնեցին ամրացնել համագործակցությունը ահաբեկչության, ծայրահեղության եւ անջատողականության ցանկացած դրսեւորումների դեմ: Առավել քան ակնհայտ է, որ խոսքը գնում է առնվազն նաեւ Արցախի մասին: Ինչեւէ, մի կողմ թողնենք զուտ քաղաքական մասը, առավել եւս, որ ստորագրված փաստաթուղթն ընդամենը հռչակագիր է եւ ոչ մի պարտավորեցնող ուժ չունի:

Իրան-Ադրբեջան-Վրաստան երկաթգիծը միանշանակ նվազեցնում է Իրան-Հայաստան-Վրաստան առայժմ ծրագրային մակարդակի վրա գտնվող տրանսպորտային համագործակցության դերը, սակայն չի սպառնում դրա կայացմանը:

Նախ եւ առաջ, Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը չի դիտարկվում որպես այլընտրանք Հայաստանի հետ համագործակցությանը: Երկուսն էլ Իրանին անհրաժեշտ ճանապարհներ են, իսկ այն որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հակամարտող կողմեր են, կարող է Իրանի համար երկու երկրների վրա ազդելու լրացուցիչ լծակ հանդիսանալ: Վրաստանի համար Հայաստանով եկող տարանցիկ ճանապարհը հնարավորություն կընձեռի ինչ-որ չափով սանձել Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի ուժգնացող տնտեսական ազդեցությունը:

Բացի այդ, Պարսից ծոց- Սեւ ծով ճանապարհը Հայաստանով ավելի կարճ է եւ, միգուցե նաեւ ավելի ապահով, քան Աստարայի եւ Լենքորանի շրջաններով անցնող Իրան-Ադրբեջան երկաթգիծը: Բանն այն է, որ Ադրբեջանի այդ շրջաններում բնակվող իրանալեզու թալիշների ազգային ինքնագիտակցության աճը եւ, որպես հետեւանք, անկախության ձգտումը հակառակ համեմատական են այդ շրջանների կայունությանը:

Ի վերջո, չի կարելի անտեսել նաեւ Իրանի՝ տարածաշրջանային եւ, ինչու ոչ, մայրցամաքային լոգիստիկ կենտրոն դառնալու ձգտումը, ինչի համար անհրաժեշտ է ներգրավել բոլոր հարեւաններին: Ուստի վստահաբար կարելի է ասել՝ Իրան-Հայաստան երկաթգիծը կառուցվելու է: Իսկ երբ, ինչ միջոցներով եւ ժամկետներում կախված է ՀՀ քաղաքական եւ ֆինանսական վերնախավերի կամքից, աշխատունակությունից ու հեռատեսությունից:

Վլադիմիր Մարտիրոսյան

Տպել
1877 դիտում

Յունիբանկը թողարկել է 5.25% եկամտաբերությամբ նոր դոլարային պարտատոմսեր

Հիմա իրավիճակը բոլորովին այլ է, ու երեւի կարելի է մտածել իրական Հանրային խորհուրդ ունենալու մասին

Քննարկվել են կրթությունից աշխատաշուկա անցման հիմնախնդիրները. աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարություն

Նիկոլ Փաշինյանը Մել Դալուզյանին պաշտպանում է առավոտից իրիկուն նրան «սղոցողներից». Մարիա Կարապետյան

Միաբանության Մայրավանքում տերունական աղոթքից հետո վարչապետ Փաշինյանը մոմավառություն է կատարել Մայրավանքում

Կարինա Իգնատյանի տեսահոլովակն ամենադիտվածներից է «Մանկական Եվրատեսիլ»-ի մասնակիցների թվում

Խնդիրը, որի մասին բարձրաձայնում է Արտյոմ Կարապետյանը, իրականում շատ մտահոգիչ է. Հրաչյա Հակոբյան

Վահագնի գյուղից դեպի հյուսիս գտնվող անտառում հրդեհ է բռնկվել. ԱԻՆ

Ucom-ի 4G+ ցանցում զանգելու VoLTE հնարավորությունն իրական է iPhone օգտատերերի համար

Բացառում եմ, որ այսօրվա իշխանության ներկայացուցիչներից որեւէ մեկը կապեր ունենա քրեական հեղինակությունների հետ. Գրիգորյան

Վերապատրաստման դասընթաց՝ հոգեկան առողջության ոլորտի բուժանձնակազմերի համար. ՄԻՊ

Քիմ Քարդաշյանը, Անժելա Սարաֆյանը եւ Քրիստիան Բեյլը մասնակցել են «Խոստումը» հայկական կենտրոնի միջոցառմանը

ՍԴ անդամներին վաղաժամ թոշակի ուղարկելու մասին նախագծի հապճեպությունն ինձ համար առավել քան տարօրինակ է․ Տոնոյան

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը հանդիպում է ունեցել Արցախի Հանրապետության պետական նախարարի հետ

Հրդեհ Բազումի լեռնաշղթայում. ԱԻՆ

Հայ մարմնամարզիկները Կոտբուսում կպայքարեն Օլիմպիական խաղերի ուղեգրերի համար

ԿԳՄՍ նախարարին կից կձևավորվի աշակերտական խորհուրդ

ՃՏՊ Արտաշատ-Արարատ ավտոճանապարհին. կա տուժած

Դերասան Արտյոմ Կարապետյանը պատմում է իր վիզը կտրելու փորձի մասին. ոստիկանությունում նյութեր են նախապատրաստվում

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է Անջեյ Կասպրշիկին. քննարկվել է հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին տիրող իրավիճակը