Ադրբեջանը դեռ գրավո՞ւմ է Թրամփի նորանշանակ խորհրդականի ուշադրությունը

Մարտի 13-ին Դոնալդ Թրամփը ԱՄՆ պետքարտուղարի պաշտոնից ազատեց Ռեքս Թիլերսոնին եւ նրա փոխարեն այդ պաշտոնին նշանակեց ԿՀՎ պետ Մայք Պոմպեոյին: Նոր պետքարտուղարը հայտնի է Իրանի հետ կնքված միջուկային համաձայնագրի դեմ, ինչպես նաեւ Գուանտանամոյի բանտը պահպանելու դիրքորոշմամբ: Նա նաեւ կտրուկ բացասական վերաբերմունք ունի Հյուսիսային Կորեայի նկատմամբ: Ռուսաստանի հասցեին քննադատությունները եւս սովորական են Պոմպեոյի համար: Կարճ ասած՝ դասական ամերիկացի հանրապետական:

Պոմպեոյի նշանակումից 10 օր հետո Թրամփը հայտարարեց մեկ այլ հետաքրքիր նշանակման մասին. նախկինում ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Ջոն Բոլթոնը ապրիլի 9-ից կզբաղեցնի ազգային անվտանգության հարցերով նախագահի խորհրդականի պաշտոնը: Ջոն Բոլթոնը աչքի է ընկել Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը տապալելու կոչով:  Նրա խորին համոզմամբ՝ ԱՄՆ-ի տարիներ շարունակ վարվող շրջափակման քաղաքականությունը չի ազդել Հյուսիսային Կորեայի կառավարության քաղաքականության վրա: Բացի այդ, Բոլթոնը հանդես է գալիս Պաղեստին պետության դեմ՝ առաջարկելով կիսել այդ տարածքները Եգիպտոսի եւ Հորդանանի միջեւ:

Իրանում Բոլթոնի նշանակումը եւս բացասաբար ընդունեցին: Ըստ Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանայի՝ Բոլթոնը 2017-ին հանդիպել է արտերկրում գործող «Իրանի ժողովրդի մոջահեդներ» կազմակերպության ներկայացուցիչների հետ, որը նպատակ ունի տապալել Իրանի իշխանություններին:

Ակներեւ է, որ Թրամփը իրեն շրջապատում է համախոհներով, ինչը միանգամայն հասկանալի երեւույթ է: Սակայն այդպիսով ձեւավորվում է թիմ, որը, Հյուսիսային Կորեայի հետ վերբալ համաձայնության չգալու դեպքում, կարող է գնալ խնդիրը ռազմական ճանապարհով լուծելու տարբերակին: Այս հեռանկարը առավել հետաքրքիր ու վտանգավոր է դառնում ԱՄՆ-Չինաստան տնտեսական դաշտում նախապատերազմական վիճակի ֆոնին: Խոսքը Թրամփի՝ չինական ապրանքների համար լրացուցիչ հարկեր սահմանելու մտահղացման մասին է, ինչը թույլ կտա տարեկան հավելյալ 60 միլիարդ դոլար հավաքագրել:

Հայաստանի համար ավելի արդիական են Մերձավոր արեւելքում կատարվող իրադարձությունները: Մերձավոր արեւելքում իրավիճակի էլ ավելի սրումն ու ապակայունացումը թույլ չտվող ամենահզոր ֆիգուրը ԱՄՆ քաղաքականությունում համարվում էր պաշտոնանկ արված Թիլերսոնը: Պոմպեոյի եւ Բոլթոնի նշանակումով Մերձավոր արեւելքի ապագան էլ ավելի մշուշոտ է դառնում: Նորանշանակ պաշտոնյաների եւ Թրամփի տեսակետները ընդհանուր են նաեւ Իրանի հարցում: Սակայն Իրանի դիվանագիտությանը հաջողվել է չկրկնել Հյուսիսային Կորեայի սխալը եւ չմեկուսանալ:

2015 թ. մի կողմից Իրանի, մյուս կողմից՝ ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի եւ Գերմանիայի միջեւ կնքված համաձայնագիրը, ըստ որի՝ Իրանը պարտավորություն են ստանձնում սահմանափակել ուրանի հարստացման աշխատանքները, բավարարում է բոլորին, բացի ԱՄՆ-ից, կամ ավելի ճիշտ՝ բացի Թրամփից: Ուստի, Իրանի դեմ պայքարում ԱՄՆ-ն թերեւս ստիպված կլինի  հույսն իր ուժերի վրա դնել՝ առավելագույնը փորձելով Իրանի դեմ պայքարում օգտագործել վերջինիս հարեւաններին կամ խռովություններ ստեղծել երկրի ներսում:

Ջոն Բոլթոնի եւ մոջահեդների հանդիպման վերաբերյալ տարածված լուրերի ֆոնին ավելի հավանական է թվում երկրորդ տարբերակը, թեեւ չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ն փորձի երկու սցենարները զուգահեռաբար իրագործել: Ինչեւէ, եթե Իրանի հարեւանների վրա ճնշումների միջոցով փորձ արվի նրանց տրամադրել Իրանի դեմ՝ Հայաստանը չի մտնի «ճնշվող» երկրների ցանկ: Իրանական նախորդ ճգնաժամի ընթացքում մենք դրա ականատեսը եղանք: Պատճառը Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակումն է, ավելի ճիշտ՝ այն, որ դրա հետեւանքով Իրանի հետ հարաբերությունները կենսական կարեւորություն ունեն մեզ համար:

Փոխարենը Իրանի դեմ համագործակցության համար հաջող թեկնածու կարող է հանդիսանալ Ադրբեջանը, այն էլ աստիճանաբար, որովհետեւ ոչ ոք չի համաձայնվի անգամ հանուն ԱՄՆ-ի հետ ընկերության, զոհաբերել տնտեսական այնպիսի հարաբերությունները, ինչպիսիք այսօր առկա են Ադրբեջանի եւ Իրանի միջեւ:

Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների սերտացման համատեքստում հետաքրքրական է Թրամփի նորանշանակ խորհրդական Բոլթոնի յուրահատուկ վերաբերմունքը այդ երկրի նկատմամբ: Դեռեւս 2011 թ. նա հայտարարել էր, որ ԱՄՆ կառավարությունը պետք է ավելի մեծ ուշադրություն դարձնի Ադրբեջանին: Ըստ նրա, Ռուսաստանը, տարածաշրջանում մեծացնելով իր ազդեցությունը, փորձում է վերականգնել ԽՍՀՄ-ը, եւ տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի ներկայությունը պետք է լինի որպես «հայամետ Ռուսաստանի» հակակշիռ: Ճիշտ է, այդ հայտարարությունից հետո շատ ժամանակ է անցել, Արցախում տեղի են ունեցել սահմանային մի քանի սրացումներ եւ անգամ ակտիվ պատերազմ, իսկ Հայաստանի եւ Ռուսաստանի փոխադարձ համակրանքը որոշակի նահանջ է ապրել, սակայն հայտարարության դրույթների առումով շատ բան չի փոխվել: Ամեն դեպքում, մենք դեռ ժամանակ ունենք. ցուցակում առաջինը Հյուսիսային Կորեան է:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 27-ի համարում: 

Տպել
1410 դիտում

Որեւէ մեկին թույլ չենք տալու սահմանադրական կարգի տապալման փորձ անել. Արայիկ Հարությունյան

Ամեն ինչ շատ լա՞վ է լինելու. Ստամբուլը դուրս եկավ Էրդողանի վերահսկողության տակից

Թվում է՝ պարոն Մարուքյանն իրենց բակի բեսեդկայում պպզած ռեպլիկ էր թողնում բակով անցնող աղջկա հետեւից. Արեն Մկրտչյան

Հարթագյուղում մոր կողմից խեղդամահ արված երեխային հայտնաբերել են կնոջ երկրորդ ամուսինն ու սկեսուրը. նոր մանրամասներ

Գործընթացները ստիպում են ավելի աչալուրջ լինել. Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել ԱԽ նիստ

«Իմ քայլը» դեմ քվեարկեց գործադիրի ներկայացրած «Փաստաբանության մասին» նախագծին՝ պատճառաբանությամբ, որ կա անփույթ աշխատանք

ԵԱՀԿ առաքելությունը դիտարկում կանցկացնի Արցախի եւ Ադրբեջանի սահմանին՝ Ակնայից հյուսիս-արեւելք

ՊՆ պայմանագրային զինծառայողը կեղծ վկայական եւ կեղծ տեղեկանք է ներկայացրել՝ վարկ ստանալու համար. ՔԿ

Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ Վիգեն Քոչարյանը երդվեց

Քոչարյանի գործը քննող դատավորների անվտանգությունն ապահովում է ոստկանությունը

Ոստիկանությունը պատասխանել է, թե ինչու չի թույլատրել Արմեն Գեւորգյանին լքել երկիրը. պաշտպանը դա ապօրինի է որակում

Հնարավորություն ընձեռել բարձր առաջադիմությամբ աշակերտներին սովորել Ֆիզմաթ դպրոցում. ծնողների բաց նամակը՝ նախարարին

Վեթինգը դատական իշխանության բոլոր խնդիրների համադարմանը չէ. ԲԴՀ նախկին անդամն առաջարկներ է ներկայացրել

Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնության անցկացման ձևաչափաը կենթարկվի փոփոխության. Վանեցյան (տեսանյութ)

2 սահնօձ, 2 շահմար, 1 իժ, 1 գյուրզա է նկատվել ՀՀ տարբեր բնակավայրերում

Լենա Նազարյանն ու Մանե Թանդիլյանը կմեկնեն Տոկիո, Արմեն Փամբուխչյանը՝ Մոսկվա

Նոր զարգացումներ

Գույք՝ գազի դիմաց. Վալոդը փողը չի տալիս

Նոր փուլ. Մեթյու Բրայզան լուրջ է տրամադրված

Իշխող կուսակցության համակիրները Ստամբուլում հարձակվել են ընդդիմադիրների վրա