Հայկական հեղափոխություն. միշտ չէ, որ ընտրում են արդարին

14/04/2018 schedule16:05

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի ապրիլի 15-ի համարում

Վերջին շրջանում ներքաղաքական խոսակցությունների հիմնական թեման արտահերթ նախագահական ընտրություններն են, իսկ նախագահափոխության հիմնական սցենարը՝ ներիշխանական հեղափոխության միջոցով իշխանությունը ՊՆախարար Սերժ Սարգսյանին հանձնելը: ՊՆախարարի վերջին շրջանի բոլոր քայլերը քաղաքական վերլուծաբանների կողմից մեկնաբանվում են որպես նախագահական հստակ հայտ՝ ուղղված ե՛ւ արտաքին, ե՛ւ ներքին լսարանին: Իսկ քաղաքական բոլոր հիմնական ուժերը, ընդունելով Սերժ Սարգսյանի ելույթներից բխող հստակ մեսիջները, արդեն իսկ հստակեցնում են այդ անձի հանդեպ իրենց կողմնորոշումները:

Դատելով առայժմ դեռ մասնավոր զրույցներից՝ հիմնական մերձիշխանական քաղաքական ուժերը, մասնավորապես՝ ՀՀԿ-ն, «Ժողպատգամավորը», ՄԱԿ-ը, բազմաթիվ արտախորհրդարանական ուժեր, ԵԿՄ-ի երկու թեւերը, ինչպես նաեւ ՀՅԴ-ի որոշակի հատվածն այն կարծիքին են, որ Սերժ Սարգսյանի շուրջ համախմբումը հարցի լուծման լավագույն տարբերակն է լինելու: Իսկ որ առաջիկա ամիսներին Հայաստանում արեւմտյան ժողովրդավարության սցենարով արտահերթ նախագահական ընտրություններ են տեղի ունենալու՝ դրանում շատ քչերն են կասկածում: Եւ գրեթե որեւէ մեկը չի կարծում, որ հայկական ժողովրդավարական հեղափոխության կրողը լինելու է հայաստանյան ընդդիմությունը:

Քաղաքագետների միության նախագահ Հմայակ Հովհաննիսյանը վերլուծել է Հայաստանում ստեղծված ներքաղաքական իրավիճակը եւ հանգել նույն այն հետեւությունների, ինչ հետեւությունների հանգել էր ամերիկյան հանրահայտ «Սթրաթֆոր» վերլուծական կենտրոնը: Չնայած, Հմայակ Հովհաննիսյանն ասում է, որ ինքը «Սթրաթֆորի» հայտնի վերլուծությունից դեռ մեկ տարի առաջ է կանխատեսել, որ Հայաստանում ժողովրդավարական հեղափոխության կրողը դառնալու է ոչ թե իրեն սպառած ընդդիմությունը, այլ իշխանական բուրգի որեւէ ուժեղ անհատ, որի ձեռքում են կենտրոնացած իշխանական ողջ լծակները: Հմայակ Հովհաննիսյանը պնդում է, որ Հայաստանում շատ մոտ ժամանակներում կրկնվելու է մոլդովական սցենարը.

«Նախ, Հայաստանում արտահերթ նախագահական ընտրությունների հոտն առաջինն առել է ԱԺ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանն ու ի պատասխան «Սթրաթֆորի» հայտնի վերլուծության, իր հերթին շտապել է մի քանի թերթերում նախագահական հայտ ներկայացնել՝ տպագրելով եւ դրսի լսարանի համար  անգլերեն թարգմանելով իր հոդվածը, դրանով փորձելով հակակշռել ամերիկյան վերլուծական կենտրոնի եզրահանգումներին: Բայց ես դեռ մեկ տարի առաջ, վերլուծելով ներքաղաքական սրընթաց զարգացումները, կանխատեսել էի, որ Հայաստանում ժողովրդավարական հեղափոխության կրողը լինելու է իշխանության բուրգի ամենաուժեղ ներկայացուցիչը, որը, գաղտնիք չէ, Սերժ Սարգսյանն է:

Իսկ որ արտահերթ նախագահական ընտրություններն անխուսափելի են, դա հիմնավորված է արտաքին քաղաքական մարտահրավերներով: Ակնհայտ է, որ արտաքին պրոցեսները  մեր տարածաշրջանում բերելու են դինամիկ փոփոխությունների, որոնք պետք է ապահովեն Հայաստանի ինտեգրումը միջազգային գործընթացներին: Ու քանի որ ընդդիմությունը, որոնց, ի դեպ, այս զարգացումների մասին ես դեռ մեկ տարի առաջ եմ զգուշացրել, ի վիճակի չէ իր վրա վերցնելու արտաքին քաղաքական մարտահրավերները եւ համառորեն որեւէ պատրաստակամություն չի ցուցաբերում ընդառաջ գնալու այդ մարտահրավերներին, փոխարենը՝ նման պատրաստակամություն է ցուցաբերում ողջ իշխանական ռեսուրսներին տիրապետող անձը, բնական է, որ Արեւմուտքը պետք է խաղագումար դներ այդ անձի վրա: Ինչը եւ անում է:

Համենայնդեպս, իմ խիղճը մաքուր է, որովհետեւ ես ժամանակին ընդդիմության լիդերներին զգուշացրել եմ, որ եթե նրանք քայլ չեն անում, այդ քայլն իրենց փոխարեն անելու է մեկ ուրիշը: Ցավոք, քաղաքականության մեջ  հայտնի աքսիոմ կա՝ հանրությունը գնում է ոչ միայն արդարի, այլ շատ դեպքերում` ուժեղի ետեւից: Այնպես որ, ես միանշանակ կիսում եմ «Սթրաթֆորի» հայտնի վերլուծականի եզրահանգումները, որոնց մեջ ինձ համար որեւէ անսպասելի բան չկար, քանզի ես ողջ այս գործընթացները կանխատեսել էի դեռ մեկ տարի առաջ, երբ ինձ համար վերջնականապես պարզ դարձավ, որ այս ընդդիմությունն ի վիճակի չէ ընդունել արեւմուտքից եկող անխուսափելի մարտահրավերները»,- ասում է Հմայակ Հովհաննիսյանը:

Ի դեպ, վերջինս նաեւ վստահ է, որ իրագործվող այս սցենարը համաձայնեցված է նախագահ Քոչարյանի հետ, քանզի գործող նախագահի անվտանգության միակ երաշխավորը կարող է լինել Սերժ Սարգսյանը: Իսկ որ Սերժ Սարգսյանն ու Ռոբերտ Քոչարյանը շատ ավելի լավ են տեղեկացված մեր տարածաշրջանում փոփոխությունների անխուսափելիության մասին եւ ընտրել են իշխանության փոխանցման այս սցենարը, դրանում քաղաքագետ պատգամավորը խորհուրդ է տալիս որեւէ մեկին չկասկածել: Բնականաբար, այս սցենարի իրագործման դեպքում բաց է մնում ժողովրդի գործոնը, որի համար մերժելի է այս իշխանության ցանկացած ներկայացուցիչ:

Սակայն, ըստ Հմայակ Հովհաննիսյանի, ժողովուրդն ամեն ինչ դիտարկում է համեմատության մեջ. «Գործող ընդդիմությունն իր քաղաքական վարքագծով հնարավոր ամեն բան արեց, որ ժողովուրդն ալտերնատիվ սկսի փնտրել ընդհուպ իշխանության ներսում: Այնպես որ, ստեղծված իրավիճակում արդարությունից խոսող եւ ոչինչ չանող ընդդիմությանը ժողովուրդը նախընտրելու է ուժեղ գործչին, որը, ինչպես արդեն ցույց է տալիս սկսված պրոցեսը, արտաքին անխուսափելի եւ սրընթաց մոտեցող մարտահրավերներն իր վրա վերցնելու եւ դրանք իրագործելու հայտ է ներկայացրել»:

Նաիրա Զոհրաբյան

Տպել
1320 դիտում

Դավոսի համաշխարհային համաժողովի կայքում լույս է տեսել Փաշինյանի հոդվածը. նա կմասնակցի համաժողովին

Ավարտվել է Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի պաշտոնական այցն Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Հաստատվեց ԵԽԽՎ հայաստանյան պատվիրակության կազմը. ղեկավարը Ռուբեն Ռուբինյանն է

Գերմանիայից արտաքսել են Վրաստանի 62 քաղաքացու

Սա նոր Հայաստանն է, որտեղ էականը հասարակության, ոչ թե չինովնիկների կամքն է. բաց նամակ Փաշինյանին

Ձեւավորվեց ԱԺ խորհուրդը. Արարատ Միրզոյանի գլխավորությամբ խորհուրդն արտահերթ նիստ է հրավիրել

Բաքվում հայերի ջարդերը վաղեմության ժամկետ չունեն, Ադրբեջանը պատասխան կտա. հայտարարություն

Ընտրվեցին ԱԺ մշտական հանձնաժողովի նախագահները. ով՝ որքան քվե է ստացել

2018թ. արձանագրվել է սպանության 36 դեպք. նվազագույն ցուցանիշը 1980 թվականից ի վեր. դատախազություն

Արամ Հարությունյանը Հայաստանում է գտնվում. նրա պաշտպանը հաստատեց, որ նրան չեն թույլատրել լքել երկիրը

Մեզ սպասվում է դինամիկ, շահագրգիռ ու արդյունավետ աշխատանք ԱԺ-ում. Լենա Նազարյան

Տիկնիկայինի աշխատակիցները բողոքում են Ռուբեն Բաբայանից. նրանք դիմելու են դատարան

Վերջնական որոշում այս պահին չկա. Միրզոյանը՝ կառավարության կառուցվածքի նախագծի մասին

Իշխանությունն արդեն լուծել է իր առջեւ դրված թիվ մեկ մարտահրավերը. ԱԺ նախագահը՝ Միքայել Մինասյանին

Սարքում ես Կիկոսի մահը. Գագիկ Ծառուկյանը՝ Հրանտ Մարգարյանին

Մենք հնդկահավերի ֆերմա չունենք. Մանուկյանի որդին՝ աղմուկ հանած հնդկահավերի մասին

Լեւոն Երանոսյանի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու փաստով նոր քրեական գործ է հարուցվել

Գագիկ Ծառուկյանը՝ 16 տարվա ընթացքում առաջին անգամ ելույթ ունենալու մասին

Դատարանը քիչ առաջ Արամ Հարությունյանին կալանավորելու որոշում կայացրեց

Երեւանի քաղաքապետարանն ամբուլատոր-պոլիկլինիկական բուժհաստատություններում հերթապահություն է սահմանել