Լուսանկարում՝ ոստիկանությունը բերման է ենթարկում ցուցարարներին, Մոսկվա, 05.05.18.

Հայկական հեղափոխության հաջող ընթացքը որոշակի մտավախություններ է առաջացրել ռուսաստանյան փորձագիտական շրջանակներում: Որոշ բանախոսներ չեն խորշում անգամ «ապստամբությունն արյան մեջ խեղդելու» անհրաժեշտության մասին կոչերից: Եթե մի կողմ թողնենք նման հայտարարությունների զգացմունքային կողմը՝ պետք է փաստենք, որ դրանք արվում են ընդհանուր առմամբ լայն հասարակության ցանկացած տեսակի կամարտահայտման նկատմամբ ունեցած վախից դրդված:

Մայիսի 5-ին «Ռուսաստանի գլխավոր ընդդիմադիր» Ալեքսեյ Նավալնին պատրաստվում էր փողոց դուրս բերել հարյուր հազարավոր, անգամ միլիոնավոր մարդկանց՝ ընդդեմ Վլադիմիր Պուտինի հերթական նախագահական ժամկետի: Նավալնին համացանցում ակտիվորեն անցկացնում էր իրազեկման ակցիաներ թե՛ տեսաուղերձների, թե՛ տեքստային տարբերակներով: Ապրիլի 30-ին՝ Մոսկվայում, Սախարովի հրապարակում անցկացվեց քաղաքապետարանի հետ համաձայնեցված հանրահավաք՝ ընդդեմ Telegram մեսենջերի արգելափակման: Դրան մասնակցեցին 10 հազարից ավելի մարդ: Ըստ երեւույթին, սա պետք է ոգեշնչեր ռուսաստանցի ընդդիմադիրներին, սակայն մեկ շաբաթ չանցած՝ մայիսի 5-ին, այդքան մարդ հավաքվեց ամբողջ Ռուսաստանում անցնող բողոքի ցույցերին:

Մայիսի 5-ի բողոքի ցույցերի մեծ մասը համաձայնեցված չէին տեղական իշխանությունների հետ: Դա եւս իր դերը խաղաց ցույցերի սակավամարդ լինելու առումով: Սակայն մայիսի 5-ի բողոքի ակցիաների սակավամարդության հիմնական պատճառներն այլ էին:

Հարկ է նշել, որ Նավալնին պատրաստվել էր ցույցերին հավուր պատշաճի՝ արեւմտյան «դասագրքային» տարբերակով: Ընտրվել էր հարմար պահ՝ նախագահի երդմնակալության նախօրեն, հանգստյան օր, ընտրվել էր ժողովրդավարական առումով ճիշտ կարգախոս՝ «Նա մեր ցարը չէ», կատարվել էր գրագետ իրազեկում: Ակցիաների ընթացքում անգամ փորձ էր կատարվել օգտագործել մեր թավշյա հեղափոխության դրական լիցքը՝ ցուցարարների վանկարկումների մեջ հաճախ զուգահեռներ էին անցկացվում հայաստանյան իրադարձությունների հետ:

Բողոքի համառուսաստանյան ալիքի տապալումը պայմանավորված է մի քանի սուբյեկտիվ պատճառներով, որոնք Նավալնին երբեք հաշվի չի առել եւ շարունակում է անտեսել: Նախ եւ առաջ Ռուսաստանի բնակչության բազմազանությունը ազգային, կրոնական, սոցիալական եւ քաղաքական առումներով: Այդ իսկ պատճառով Հայաստանի հետ տարվող զուգահեռները խիստ պայմանական են: Եթե Հայաստանում իշխող կուսակցությունը, ի դեմս Սերժ Սարգսյանի, զուրկ էր ներքին լեգիտիմությունից, ապա Վլադիմիր Պուտինը ներքին լեգիտիմության խնդիր չունի: Այստեղից բխում է Նավալնիի կարգախոսի խոցելիությունը՝ ռուսաստանցիների մի ստվար զանգված անթաքույց կերպով Պուտինին ցար է համարում:

Լայն հասարակության ներգրավումը ձախողվեց նաեւ այն պատճառով, որ Նավալնին հասցրել է հոգնեցնել իր քաղաքական օրակարգով եւ ճնշման միջոցներով: Ներկա օրակարգը չի գրավում նոր մարդկանց, իսկ մինչ այդ մոբիլիզացված հասարակությանը՝ չի բավարարում: Իսկ ճնշման միջոցները՝ հանրահավաքային եւ երթային պայքարը ավարտվում են Նավալնիի եւ նրա թիմակիցների բերման ենթարկումով կամ ձերբակալությամբ: 

Հաջորդ, թերեւս որոշիչ տարբերությունն այն է, որ Նավալնին համակարգի դեմ պայքարում է համակարգված եւ կենտրոնացված: Մայիսի 5-ի նախօրեին մի շարք քաղաքներում բերման ենթարկվեցին Նավալնիի թիմակիցները, ինչը լուրջ հարված հասցրեց մոբիլիզացիոն գործընթացին: Ռուսաստանի հասարակությունը պատրաստ չէ ապակենտրոնացված պայքարի՝ նրանց պետք է առաջնորդ, ընդ որում բավական նյութական՝ փողոցում կանգնած: 

Իշխանությունները ավելի լավ են ճանաչում սեփական երկրի բնակչությանը: Դա ակներեւ է դառնում, երբ դիտարկում ենք տարբեր քաղաքներում անցկացված ցույցերի նկատմամբ ունեցած տարբեր մոտեցումները: Ձերբակալությունների ճնշող մեծամասնությունը տեղի է ունեցել Մոսկվայում եւ Սանկտ-Պետերբուրգում: Մնացած քաղաքներում՝ հիմնականում Ուրալից արեւելք, ոստիկանական ուժ է գործադրվել միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում, երբ իրական վտանգ կար, որ խաղաղ ցույցը կարող է վերաճել բախման ընդդիմադիրների եւ, օրինակ կազակների կամ պուտինամետ Ազգային Ազատագրական Շարժման ակտիվիստների միջեւ:

Նմանատիպ տարբերակված մոտեցումը բացատրվում է նրանով, որ Մոսկվայում եւ Պետերբուրգում հասարակությանը պետք է վախեցնել ուժ ցուցադրելով, իսկ «պրովինցիաներում» ցույցի դուրս գալը, հանրահավաք կազմակերպելու իրավունքի իրացումը արդեն իսկ ժողովրդավարություն է՝ անկախ դրված պահանջի կատարումից:

Բացի այդ, ռուսական լրատվամիջոցները տարիներ շարունակ հանրությանը ներկայացնում են բողոքի դուրս գալու ուկրաինական սցենարի հետեւանքները՝ արյուն, քաղաքացիական պատերազմ, տարածքային կորուստներ: Այդպիսով բողոքի ակցիաները ենթագիտակցական մակարդակով վախ են առաջացնում հանրության մոտ: Հայկական հեղափոխության վտանգը նրանում է, որ այն կարող է հակասության մեջ մտնել ռուսական ԶԼՄ-ների այս վերոնշյալ թեզի հետ եւ հաղթել:

Սակայն դա կլինի ընդամենը մեկ կետի չեղարկում: Ընդհանուր առմամբ Ռուսաստանում հեղափոխությունը բացառվում է այն պատճառով, որ բացակայում է քաղաքացիական հասարակությունը, ինչպես նաեւ նրանով, որ չկա հեղափոխության հանրային պահանջ: Ընդդիմության առաջնորդի՝ որպես միավորող ուժի մասին խոսք լինել չի կարող, քանի դեռ ապահովված չեն վերոնշյալ երկու պայմանները: Ռուսաստանում մարդիկ, անկախ հանգամանքներից, ընդունում են Պուտինին, որը, մինչ փողոցային ընդդիմությունը զբաղված էր մայիսի 5-ին բերման ենթարկվածներին իրավաբանական աջակցություն ցուցաբերելով, մայիսի 7-ին չորրորդ անգամ երդվեց ծառայել Ռուսաստանի Դաշնությանը՝ եւս 6 տարի:

Տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մայիսի 8-ի համարում:

Տպել
2546 դիտում

Միհրան Պողոսյանի՝ օֆշորային ընկերությունների վերաբերյալ քրգործը վերաբացվել է․ ՀՔԾ-ն հաստատում է

Գլխավորելու եմ Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովում ԱԺ պատվիրակությունը․ Մխիթար Հայրապետյան

Դավիթ Զոհրաբյանի հետ վաղուց ուզում էինք աշխատել. Էվա Խաչատրյանը՝ նոր սերիալի մասին

Թեհրանը շարունակում է մնալ Երեւանի կողքին․ Միրզոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իրանի դեսպանին

Ավարտվել է «Եվրատեսիլ 2019» հայաստանյան երգի հայտերի ընդունման փուլը

Մենք հանրության կողմից պահանջված գործառույթները չենք կրճատում. Վարազդատ Կարապետյան

ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Ներսեսյանը հանդիպել է կոնգրեսական Ջիմ Քոսթայի հետ

Անշարժ գույքի շուկան 2018-ին ակտիվացել է․ գործարքների թիվն աճել է 13%-ով

Մխիթարյանը բաց կթողնի «Յունայթեդի» դեմ հանդիպումը

ՀՀ-ԵՄ ՀԸԳ համաձայնագրի իրականացման ընթացքը քննարկվել է Ռիգայում․ դեսպանի հանդիպումը

Նունե Սարգսյանը շրջայց է կատարել «Բարի տնակ» բարեգործական ժամանակավոր կացարանում

Գյուղատնտեսության, զբոսաշրջություն, ենթակառուցվածքներ․ ՀՀ-ն ու Նիդեռլանդները նախանշել են համագործակցության ոլորտները

Նիկոլ Փաշինյանը Դավոսում հանդիպումներ է ունեցել Շվեյցարիայի, Ռուանդայի, Ուկրաինայի նախագահների հետ

Դա շատ լավ որոշում է, եթե այս գներով լինի, ապա մեր գրպանն էլ կթեթեւանա. Հովհաննիսյան

Ամենաբարդը Պետրոսյանի հետ պարտիան էր. Փաշիկյանը՝ ՀՀ շախմատի առաջնության պայքարի մասին

Արտերկրում ապրող կենսաթոշակառուները չեն կարողանում իրացնել իրենց իրավունքները. բաց նամակ վարչապետին եւ ՄԻՊ-ին

Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում՝ նրան «գուլո ջան» էր ասում. Քոչարի որդիները պատմում են հանճարի մասին

Արթուր Մեսչյանը մտադիր է Երեւանի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնում աշխատել ընդամենը 2-2.5 տարի

«Գեոպրոմայնինգ Գոլդ» ընկերությունն ու Գեղարքունիքի մարզպետը քննարկել են համագործակցության հնարավորությունները

Փրկարարները կանխվել են քաղաքացու ինքնահրկիզման փորձը․ ԱԻՆ