ՆԱՏՕ-ն երկու Դոնալդների միջեւ. գագաթնաժողովի առաջին օրը

Հուլիսի 11-ին Բրյուսելում մեկնարկեց ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը: Օրակարգում են հավաքական անվտանգության, դաշինքի անդամ երկրների պաշտպանական ծախսերի, ինչպես նաեւ ահաբեկչության դեմ պայքարի վերաբերյալ հարցերը: Հուլիսի 12-ին գագաթնաժողովին կմիանան գործընկեր երկրները, այդ թվում՝ Աֆղանստանում իրականացվող «Վճռական աջակցություն» առաքելության երկրները, որոնց թվում նաեւ Հայաստանի պատվիրակությունը: Բացի դրանից, հինգշաբթի օրը նախատեսվում է հանդիպում Վրաստանի եւ Ուկրաինայի ղեկավարների հետ, որի օրակարգում են լինելու տարածաշրջանային մարտահրավերները, պաշտպանական բարեփոխումները եւ ՆԱՏՕ-ի շարունակական աջակցությունը:

Գագաթնաժողովի առաջին օրվա գլխավոր ինտրիգը Թրամփ-դաշնակիցներ հարաբերություններն էին: Հակասությունների պատճառը, ինչպես դա հաճախ լինում է, ֆինանսական էր: Թրամփը մեկ անգամ չէ վրդովմունք հայտնել դաշնակիցների կողմից ՆԱՏՕ-ի բյուջե մուծվող գումարներից: Դեռեւս գագաթնաժողովի նախօրեին Թրամփը Թվիթերի միջոցով հերթական անգամ մեղադրել էր դաշնակիցներին նրանում, որ վերջիններս չեն ցանկանում իրենց ՀՆԱ-ի 2%-ը տրամադրել ՆԱՏՕ-ի բյուջեին:

Լարվածությունը զգացվեց նաեւ օդանավակայանում. Թրամփին դիմավորում էր Բելգիայի ԱԳՆ արարողակարգային ծառայության պետը: Իհարկե, բարձրաստիճան պաշտոնյաները եւ արքունիքը բացակայության հարգելի պատճառ էին նախապատրաստել՝ արտաքին գործերի նախարարը թագավորական ընտանիքի անդամների հետ գտնվում էր Սանկտ-Պետերբուրգում, որտեղ հետեւում էր աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչ՝ Ֆրանսիա–Բելգիա հանդիպմանը, իսկ վարչապետը դիտում էր նույն խաղը ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Էդեն Ազարի հայրենի գյուղում:

Գագաթնաժողովի բացմանը ելույթ ունեցավ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը: Նա իր խոսքում անուղղակիորեն պատասխանեց Թրամփին, նշելով, որ դաշնակիցների վճարները կազմակերպության բյուջե, ի վերջո սկսել են ավելանալ եւ մինչեւ 2024 թ. կհասնեն դեռեւս 2014 թ. սահմանված դրույքաչափին, որը կազմում է երկրի ՀՆԱ-ի 2%-ը:

«Մենք գնահատում ենք այն, որ եվրոպական դաշնակիցները եւ Կանադան կավելացնեն պաշտպանական ծախսերը լրացուցիչ 266 միլիարդ դոլարով մինչեւ 2024 թ.»,- ասաց նա:

Նա նշեց նաեւ, որ ընթացիկ տարում ՆԱՏՕ-ի անդամ 29 երկրներից 8-ն արդեն կատարում են սահմանված վճարումները:

Ավելի թիրախավորված եւ կտրուկ պատասխան արդեն հնչել էր ԵԽ նախագահ Դոնալդ Տուսկի կողմից:

«Սիրելի Դոնալդ Թրամփ: ԱՄՆ-ը չունի եւ չի ունենա ավելի լավ դաշնակից, քան ԵՄ-ն է: Մեր պաշտպանական ծախսերը գերազանցում են Ռուսաստանի եւ հավասար են Չինաստանի պաշտպանական ծախսերին: Կարծում եմ, Դուք չեք կասկածում, որ եվրոպական պաշտպանական ներդրումներն ուղղված են մեր ընդհանուր անվտանգությունը, ինչը չի կարելի վստահաբար ասել ռուսական եւ չինական ծախսերի մասին»,- գրել էր Տուսկը:

Դոնալդների թվիթերյան դիվանագիտությունն այդքանով սահմանափակվեց: Դրան հետեւեցին Յենս Ստոլտենբերգի հանդիպումները Թրամփի, Տուսկի եւ ԵՄ հանձնաժողովի նախագահ Ժան Կլոդ Յունկերի հետ: Եվրամիությունն ու ՆԱՏՕ-ն համատեղ հայտարարություն ստորագրեցին, որում հանձն առան համատեղ աշխատել գործող ծրագրերի շրջանակներում եւ խորացնել համագործակցությունը տարաբնույթ սպառնալիքներին դիմագրավելու նպատակով:

Ստորագրումից հետո ելույթ ունեցավ Դոնալդ Տուսկը եւ կրկնեց Թվիթերում արված իր գրառումը: Ընդհանրացնելով, նա երկու կետ առանձնացրեց: Նախ՝ ԱՄՆ-ին կոչ արեց գնահատել դաշնակիցներին, քանի որ այդպիսիք այնքան էլ շատ չեն: Բացի դրանից կոչ արեց եվրոպական երկրներին ավելի մեծ գումարներ հատկացնել պաշտպանությանը, որովհետեւ «բոլորն են հարգում լավ պատրաստված եւ սպառազինված դաշնակցին»:

Տուսկն այդպիսով կարծես հաշտության ձեռք էր մեկնում Թրամփին, որը վերջինս, սակայն չընդունեց: Թրամփը Ստոլտենբերգի հետ հանդիպման ընթացքում շարունակեց թիրախավորել եվրոպական երկրների պահվածքը: Նրա համար, մասնավորապես, անընդունելի էր, որ Գերմանիան «միլիարդներ» է վճարում Ռուսաստանին, փոխանակ այդ գումարները ներդնի պաշտպանության մեջ: Խոսքը «Հյուսիսային հոսք-2» գազատարի մասին է, որի միջոցով Ռուսաստանից Գերմանիա գազ պետք է մատակարարվի:

Թրամփի խոսքով՝ արդարացի չէ, որ այդ պայմաններում ԱՄՆ-ն «դեռ մի բան էլ պետք է պաշտպանի Գերմանիային»:

Դրան Ստոլտենբերգը փորձել է հակադարձել, ասելով, որ «շատ դաշնակիցների տեսանկյուններում գազի հարցով տարաձայնություններ կան», սակայն դա ոչ թե ՆԱՏՕ-ի խնդիրն է, այլ տվյալ երկրի որոշելու հարցը:

Այդուհանդերձ, շատերի մտավախությունն առ այն, որ գագաթնաժողովի ընթացքում դաշինքը սկսելու է վերջնականապես փլուզվել՝ չարդարացան: ՆԱՏՕ-ում ԱՄՆ-ի մշտական ներկայացուցիչ Քեթ Բեյլի Հաթչիսոնը հայտարարել է, որ Թրամփը հավատարիմ է կանոնակարգի հինգերորդ հոդվածին՝ հավաքական անվտանգությանը:

Ըստ ամենայնի, հարաբերությունները եւ լարման մակարդակը կշարունակեն մնալ նույնը, թեեւ Եվրոպան առաջարկում է տարանջատել անվտանգային հարցերը տնտեսականից՝ մանավանդ հաշվի առնելով, որ ՆԱՏՕ-ն տնտեսական կառույց չէ: Առայժմ, իհարկե, պարզ չէ, թե ինչպես է այդ ձեւաչափում տեղավորվելու Իրանի խնդիրը, քանի որ այդտեղ շատ սերտորեն համակցված են հարցի տնտեսական եւ անվտանգային բաղադրիչները: Պարզ չէ նաեւ, թե առհասարակ կհամաձայնվի՞ Թրամփը սպասել մինչեւ 2024 թ., երբ դաշնակից բոլոր երկրները, ըստ Ստոլտենբերգի հավաստիացումների կհասցնեն անդամավճարները ՀՆԱ-ի 2%-ին, թե՞ կշարունակի պնդել «հիմա եւ բոլորը» տարբերակը: Այս առումով շատ բան է կախված Թրամփ-Պուտին առաջիկա հանդիպումից, որտեղ, հնարավոր է, որոշակի վերադասավորումներ տեղի ունենան ԱՄՆ-Եվրոպա փոխհարաբերություններում:

Տպել
6535 դիտում

Նախատեսվում է Երևանում ձևավորել երկու նոր՝ քրեական և քաղաքացիական դատարաններ

Ականատես եղա տարբեր տեղաբաշխվածություն ունեցող ինչ-որ անհայտ ծագման սենյակների․ Շիրակի մարզպետն այցելել է Բերդաշեն

Հրդեհ է բռնկվել Արագածոտնի մարզի Աստվածընկալի ձորում

Քննարկվել է 2024 թվականին քիք-բոքսինգի աշխարհի առաջնությունը Հայաստանում ընդունելու հնարավորությունը

Ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով ավելի քան 1400 երեխայի հիմնարար իրավունք է խախտվել․ ՄԻՊ-ը՝ ԵԽ ներկայացուցիչներին

Շոկի մեջ ենք, ուշքի չենք գալիս․ երեկ գտնված զինծառայողի հարազատները դեռ չեն հանդիպել տղայի հետ

Ամենաբարձր մակարդակներում և դիվանագիտական խողովակներով անում ենք ամեն ինչ՝ թույլ չտալու ուժի կիրառումը․ Լին Թրեյսի

Չնայած փոխվեց պատվիրակության այցի բնույթը, սակայն կարևոր էր չընդհատել հայաստանյան այցը․ Ժիլբեր-Լյուկ Դըվինազ

53 տեղամասերի քվեարկության արդյունքների վերահաշվարկն ավարտվել է․ ԿԸՀ

Երևանում տեղի է ունեցել ՀՀ և ՌԴ ԱԳ նախարարությունների հյուպատոսական խորհրդակցություններ

Առաջարկ չեմ ստացել. Գրիգոր Մինասյանը՝ արդարադատության նախարար նշանակվելու մասին

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը պետական բարձր պարգև է հանձնել բժշկագիտության դոկտոր Ռոջեր Օհանեսյանին

Նախատեսվում է Երևանում ձևավորել երկու նոր՝ քրեական և քաղաքացիական դատարաններ

«Երևանի ալրաղաց»-ի տարածքում ցորենի պահեստարաններ են ապամոնտաժվելու․ ԱԻՆ-ը խնդրում է չանհանգստանալ

Լսելով հարցը՝ ծիծաղեց. Ավինյանն անհեթեթություն է համարում լուրերը, թե ինքն է միջամտել, որ «ՏԻՄ տելեկոմ» կապն ընդհատվի

Վթարային ջրանջատում Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում

Սոթքի բնակչի ոչխարները գողացել են

Քննարկվել են Հայաստանում արևմտահայերենի դասավանդման և տարածման հեռանկարները

ՀՀ ԱԳ նախարարը ֆրանսիացի սենատորներին է ներկայացրել ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով ստեղծված իրավիճակը

Ավտովթարը տեղի է ունեցել ոչ իմ մեղքով, շուտով կվերադառնամ աշխատանքի․ Թալինի համայնքապետը մանրամասնել է կատարվածը

Ֆրանսիան շարունակելու է լինել Հայաստանի կողքին․ ՀՀ նախագահը հանդիպել է Ժիլբեր-Լյուկ Դըվինազի հետ

Երկու անձի մեղադրանք է ներկայացվել պարեկներին կաշառք առաջարկելու համար. նախաքննությունն ավարտվել է

Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները հեռախոսազրույց են ունեցել

Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարը վերահաստատել է իր երկրի դիրքորոշումը՝ ադրբեջանական զորքը պետք է դուրս բերվի ՀՀ տարածքից

Ալավերդի համայնքում ընտրությունների արդյունքներով հաղթողը չորոշվեց. Արեն Մկրտչյան

Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքել Ռուսաստանը

ՄԻՊ-ը ՄԻԵԴ նախագահին է տրամադրել Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի վրա հարձակման հետևանքների վերաբերյալ արտահերթ զեկույցը

Իրանն առաջարկել է հարթակ դառնալ հայ-ադրբեջանական բանակցությունների համար

Ադրբեջանի հարձակումից վիրավորված, զոհված և անհետ կորած անձանց ընտանիքներին աջակցություն կտրամադրվի. նախագիծ

Արմավիր քաղաքի 4 փողոցում ընթանում են ասֆալտապատման աշխատանքներ

Արցախը բանակցային գործընթացից դուրս թողած մարդը հայտնում է, թե Արցախի ժողովրդի ձեռքին է փրկության բանալին. Բաբաջանյան

Նիկոլ Փաշինյանը կարևորել է միջազգային դիտորդական առաքելության գործուղումն ադրբեջանական օկուպացիայից տուժած շրջաններ

Միջազգային կապուղիների խափանման պատճառով ՀՀ բաժանորդների մի մասը զրկվել է ինտերնետ հասանելիությունից

ՀՀ վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել է 2023-ի պետբյուջեի նախագծի մակրոտնտեսական, հարկաբյուջետային և ծախսային շրջանակը

Գիշերը կանխվել է 29-ամյա տղամարդու ինքնասպանության փորձը Երևանի Հաղթանակ կամրջից

6454 երեխայի արդեն իսկ նշանակվել է երրորդ և հաջորդ երեխայի ծնունդով պայմանավորված՝ 50.000 դրամ աջակցություն

Դեսպան Իգիթյանը Էստոնիայի նախագահին է ներկայացրել Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքները

Թուրքական պատվիրակությունը ԱՄՆ-ում է՝ F-16 կործանիչների հարցով բանակցելու համար

ԱՄՆ-ը կհայտարարի Ուկրաինային 1 միլիարդ դոլարի չափով նոր ռազմական օգնության փաթեթի մասին. Bloomberg

Վճռաբեկ դատարանի վարչական պալատում առկա է դատավորի թափուր հաստիք. ԲԴԽ-ն ներկայացնում է՝ ովքեր կարող են հավակնել դրան