Հայաստանը զսպելու է հակառակորդին. հնարավո՞ր է արդյոք հակառակը

Հուլիսի 23-ին իսրայելական մամուլում մեծ աղմուկ էր բարձրացել այն բանից հետո, երբ Իսրայելի հակահրթիռային պաշտպանության «Դավթի պարսատիկ» համակարգը Սիրիայի տարածքից թռչող երկու հրթիռ էր ֆիքսել, սակայն չէր կարողացել խոցել դրանք: Սիրիական ՍՍ-21 «Տոչկա» հրթիռները եւս ոչ մի վնաս չէին հասցրել Իսրայելի տարածքում: Ավելին, ինչպես հետագայում պարզվեց, դրանք արձակվել են Սիրիայի իշխանական ուժերի կողմից՝ ընդդիմադիր ուժերի ուղղությամբ, որոնք տեղակայված էին Գոլանի բարձունքների մոտակայքում:

Սկզբում Իսրայելի Պաշտպանության բանակի ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ «պարսատիկի» հրթիռները ինքնաոչնչացվել են այն բանից հետո, երբ պարզ է դարձել, որ «Տոչկա»-ի հրթիռները վտանգ չեն ներկայացնում Իսրայելի տարածքում գտնվող օբյեկտների համար: Սակայն, դրանից հետո խոսք գնաց «Դավթի պարսատիկ» համակարգի տեխնիկական անսարքությունների մասին: Դեպքի առթիվ հետաքննություն է սկսվել: 

«Դավթի պարսատիկը» Իսրայելի հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի միջանկյալ օղակն է՝ «Երկաթե գմբեթ» և «Խեց» («Նետ») համակարգերի միջև: «Երկաթե գմբեթը» նախատեսված է 4-ից 70 կմ հեռավորության վրա չկառավարվող մարտավարական հրթիռներից պաշտպանվելու համար: «Խեց» համակարգը նախատեսված է 400-ից 2000 կմ հեռահարության բալիստիկ հրթիռներից պաշտպանվելու համար։ «Դավթի պարսատիկը» պետք է Իսրայելը պաշտպանի միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռներից:

Իսրայելական հակահրթիռային պաշտպանության անկատարության այս օրինակը առավել ուշագրավ է հայ-ադրբեջանական հակամարտության ֆոնին: Օրեր առաջ հրապարակվեց ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի՝ պաշտպանության համակարգի զարգացման տեսլականը: Առաջնահերթությունների թվում նշված են ԶՈւ համալրումը անհրաժեշտ քանակի ժամանակակից սպառազինությամբ, ռազմական տեխնիկայով եւ նյութատեխնիկական միջոցներով, ռազմական կառավարման արդիական սկզբունքների եւ համակարգերի ներդրումը եւ անձնակազմի մարտական վարպետության բարձրացման նոր չափանիշների սահմանումը: Այդ քայլերը Հայաստանի նկատմամբ զինված ոտնձգությունը զսպելու եւ կանխելու նպատակ են հետապնդում:

Տեսլականում նաեւ նշված է, որ սահմանային ապակառուցողական դրսեւորումները` դիվերսիոն ներթափանցումների, դիպուկահար կրակի, դիրքային փոփոխությունների եւ լայնածավալ հարձակման համար ուժերի կուտակումների տեսքով, «արժանանալու են կտրուկ եւ սթափեցնող պատասխանի»: Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաեւ ԶՈւ երկարաժամկետ արդիականացման գործընթացին, որը, տեսլականի համաձայն, «ներառելու է ռազմական հզորության բոլոր ոլորտները՝ առաջնագծում մարտական հերթապահությունից, հեռահար միջոցներով զսպումից, մարտական պատրաստությունից սկսած եւ վերջացրած ռազմական կառավարման համակարգով, մարտ վարելու նոր եղանակներով եւ կրթությամբ»:

Հեռահար միջոցներով զսպումը հատուկ ուշադրության է արժանի Արցախի ՊԲ հրամանատար Լեւոն Մնացականյանի հուլիսի 24-ի հայտարարության համատեքստում: ՊԲ հրամանատարը Ստեփանակերտում տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ, պատասխանելով Մինգեչաուրի ջրամբարը ռմբակոծելու հնարավորության մասին հարցին, չի բացառել իրավիճակի նման զարգացումը:

«Հնարավորություն ունենք կաթվածահարելու Ադրբեջանի տնտեսությունը, սակայն դրա առիթն առայժմ չեմ տեսնում», - ասել է Մնացականյանը:

Վերջին հայտարարությանը Բաքուն արձագանքել է պաշտոնական մակարդակով: Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել, որում հայտնում է «հայկական ռազմաքաղաքական ղեկավարության եւ Լեռնային Ղարաբաղի անջատողական վարչակարգի ներկայացուցիչների մոտ առկա անհանգստության եւ խուճապի մասին»: Հայտարարության մեջ նշվում է նաեւ, որ «ադրբեջանական բանակում առկա կործանարար ուժով օժտված ամենաարդիական զինատեսակներն ի զորու են կարճ ժամանակահատվածում ոչնչացնել հակառակորդի բոլոր կարեւոր ռազմական օբյեկտները եւ ռազմավարական հաղորդակցության միջոցները»: Նմանատիպ, ինչպես նաեւ «Լեռնային Ղարաբաղը երկու օրում ազատագրելու» մասին հայտարարություններ պարբերաբար հնչում էին մինչեւ 2016 թ. ապրիլը, երբ հայտարարածից երկու անգամ ավել ժամանակն էլ չբավարարեց հակառակորդին Արցախն «ազատագրելու» համար:

Մեկնաբանելով ՊԲ հրամանատարի հայտարարությունը՝ Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտնել է, որ երկրի հակաօդային եւ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերը լիովին ապահովում են օդային տարածքի, պետական եւ ռազմական նշանակության օբյեկտները:

Այս հայտարարությամբ ադրբեջանական կողմը, թերեւս, փորձում է վերակենդանացնել «Երկաթե գմբեթի» միֆը, որի ձեռքբերման մասին շատ խոսվեց ՀՀ-ի կողմից «Իսկանդերների» ձեռքբերումից հետո: Դրա մասին առաջինը հայտնեց Միլլի մեջլիսի պատգամավոր Եվդա Աբրամովը: Նրա խոսքով՝ «այդ համակարգերը թույլ չեն տա, որ «Իսկադերի» հրթիռներն ընկնեն մեզ վրա»:

Կոնկրետ «Երկաթե գմբեթի» վերաբերյալ շատ է խոսվել: Նախ, կան լուրջ կասկածներ ադրբեջանական բանակում դրանց առկայության վերաբերյալ: Անգամ եթե համակարգը կա՝ այն ի զորու չէ պայքարել «Իսկանդերի» հետ: «Երկաթե գմբեթը» Իսրայելում փոփոխական հաջողությամբ գործում է պաղեստինյան՝ երբեմն բառացիորեն դաշտային պայմաններում ստեղծված հրթիռների դեմ:

Այս փաստարկներից հետո ադրբեջանական մամուլում տարաբնույթ «փորձագետների» կողմից կարծիքներ հնչեցին, թե իբր «Ադրբեջանը, բացի «Երկաթե գմբեթից» կարող էր նաեւ հակահրթիռային պաշտպանության այլ համակարգեր ձեռք բերել»: Անշուշտ կարող էր, սակայն, դա նախ եւ առաջ կապված է լուրջ ֆինանսների հետ, որոնք անգամ Ադրբեջանի նավթային տնտեսության պարագայում նկատելի կլինեին: Բացի այդ, Ադրբեջանի ՊՆ տարածած հաղորդագրություններում ժամանակ առ ժամանակ տեղեկատվություն է հայտնվում հայկական կողմից հրթիռակոծման մասին: Այստեղ կա երկու տարբերակ. կա՛մ «Երկաթե գմբեթը», ինչպես եւ «այլ համակարգեր» չկան, կա՛մ էլ պաշտոնական հաղորդագրությունները ստում են: Չի բացառվում նաեւ, որ ո՛չ համակարգերը կան, ո՛չ էլ հաղորդագրություններն են համապատասխանում իրականությանը:

Շարունակելով ադրբեջանական ՊՆ-ի հաղորդագրությունների թեման, հարկ է նշել, որ նախօրեին տարածած հաղորդագրության մեջ խոսվում էր ոչ միայն «կործանարար ուժով օժտված ամենաարդիական զինատեսակների» մասին: Դրանում առկա էր նաեւ ուղիղ սպառնալիք. «Մինչ անպատասխանատու հայտարարություններ անելը, թշնամական կողմը պետք է հաշվի առնի, որ Հայաստանի տարածքում կան օբյեկտներ, որոնք ոչնչացնելուց հետո այնտեղ դարեր շարունակ կյանք չի լինի»: Խոսքը, իհարկե, Մեծամորի ԱԷԿ-ի մասին է: Սակայն հարկ է նշել, որ դրա ոչնչացումից հետո կյանք չի լինի ոչ միայն Հայաստանում, այլեւ Թուրքիայի արեւելյան եւ Իրանի հյուսիս-արեւմտյան մասերում, ինչպես նաեւ Նախիջեւանի ինքնավար հանրապետությունում: Նմանատիպ աբսուրդ հայտարարությունները ցույց են տալիս, թե իրականում որ «վարչակարգի ներկայացուցիչների մոտ է առկա անհանգստություն եւ խուճապ»:

Տպել
2995 դիտում

Հարություն Մաշադյանը ծառայել է ՀՀ ԶՈՒ-ում. դատախազությունը հավելյալ պարզաբանում է տարածել

Դ. Տոնոյանը հանդիպել է Հունաստանի գործընկերոջ հետ, այցելել IDEX-2019 ռազմարդյունաբերական ցուցահանդես

Ստեփանծմինդա- Լարս ավտոճանապարհը փակ է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար

Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդի ավագ տնօրենին

Հայ-սերբական հարաբերություններն ունեն զարգացման ներուժ. Ա. Սարգսյանը հանդիպել է Սերբիայի նախագահին

17:00-ի դրությամբ ընտրություններն ամենաակտիվը Օհանավան եւ Ակնաղբյուր համայնքներում են անցնում

Հանրապետության որոշ ավտոճանապարհներին գետնաբուք է

Թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել Հանրայինի հաղորդավարը

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Արաբական պետությունների լիգայի գլխավոր քարտուղարին

Հարություն Մաշադյանը ոչ թե կայազորի դատախազ է, այլ՝ կայազորի դատախազության դատախազ. դատախազության պարզաբանումը

Հայաստանի եւ Կիպրոսի ԱԳ նախարարները քննարկել են հայ-կիպրական համագործակցությանն առնչվող հարցերը

14:00-ի դրությամբ ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է 21 հազար 130 մարդ կամ ընտրողների 33.16%-ը

Նոր Գեղի համայնքի ընտրատեղամասում լարված իրավիճակ է եղել. ԼՀԿ ներկայացուցիչը պարզաբանում է

Լևոն Աղասյանը հռչակվել է Բալկանյան երկրների չեմպիոն՝ հաղթելով ադրբեջանցուն ու թուրքին (տեսանյութ)

Երեւանում բացելով դուռը, ննջասենյակում հայտնաբերել են 53–ամյա տղամարդու կիսաքայքայված դի

Ձյան շերտում մի շարք ավտոմեքենաներ էին արգելափակվել. փրկարարները 15 ուղեւորի են տեղափոխել

11:00-ի դրությամբ ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է 3276 մարդ՝ քվեարկության իրավունք ունեցողների 9,85%-ը

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպեց Մալթայի արտաքին գործերի նախարար Կարմելո Աբելային

ՄԻՊ-ը վաղ առավոտից իրականացնում է ՀՀ համայնքներում տեղի ունեցող ընտրությունների դիտարկում

Վրաստանի քաղաքացին Լոռու մարզում վրաերթի է ենթարկել 23-ամյա աղջկա