100 օրվա ամփոփում. հեղափոխություն առանց ծանր հետեւանքների

Օգոստոսի 17-ի հանրահավաքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ամփոփեց իր կառավարության գործունեության առաջին 100 օրը: 100 օրվա ամփոփման հանրահավաքային ձեւը, անշուշտ, աննախադեպ է, հետեւաբար նաեւ՝ անսովոր: Սակայն որեւէ այլ տարբերակ կլիներ ուղղակի անտրամաբանական: Վարչապետը այդ պաշտոնին է նշանակվել ժողովրդի անմիջական ճնշման ներքո, եւ հաշվետվությունն էլ պետք էր ներկայացնել ժողովրդին անմիջականորեն՝ հենց լեփ լեցուն հրապարակում: Հայաստանի ամենամեծ՝ Հանրապետության հրապարակում:

Այլ խնդիր է, որ հաշվետվության ներկայացման հանրահավաքային ձեւը տեխնիկական տեսանկյունից թույլ չի տալիս երկար ու մանրամասն ներկայացնել ցուցանիշները, վերլուծել դրանք, խոսել պատճառների ու հետեւանքների մասին եւ այլն: Եվ ուրեմն, ինչպիսին են նոր կառավարության գործունեության 100 օրերի արդյունքները:

Հեղափոխության օրերին, երբ արդեն ակնհայտ էր, որ Սերժ Սարգսյանի իշխանությունը փլուզվում է, դժվար էր գտնել գոնե մի տնտեսագետի, որը համոզված չլիներ տնտեսական ցնցումների անխուսափելիության մեջ: Այդպիսին են պատմության մեջ տեղի ունեցած թերեւս բոլոր հեղափոխությունների հետեւանքները: Հեղափոխություններից հետո կամ կտրուկ արժեզրկվում է ազգային արժույթը, սկզբնական շրջանում գրանցվում է տնտեսական անկում կամ աճի տեմպի կտրուկ նվազում: Հայաստանում սա տեղի չունեցավ ոչ հեղափոխության օրերին, ոչ էլ դրան հաջորդած 100 օրերի ընթացքում: Սա թերեւս աննախադեպ իրավիճակ է, եւ դա արդեն իսկ լուրջ ձեռքբերում է: Բայց ոչ միայն տնտեսական ցնցումներ տեղի չունեցան, այլ նաեւ գրանցվեցին տպավորիչ մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Վարչապետը հանրահավաքի ժամանակ ներկայացրեց հեղափոխությունից հետո՝ մայիս-հունիս ամիսներին գրանցված ցուցանիշները եւ դրանք համեմատեց անցած տարվա նույն ամիսների հետ: Երեկ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը հրապարակեց արդեն հուլիս ամսվա նախնական ցուցանիշները, որոնք էլ ավելի տպավորիչ են: Եթե հունիսին տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը անցած տարվա հունիսի համեմատ աճել էր 9.6 տոկս, ապա հուլիսին այդ ցուցանիշը արդեն 11.1 տոկոս է: Ըստ այդ տվյալների, արդյունաբերությունում գրանցվել է 7.3 տոկոս, գյուղատնտեսությունում՝ 2.1, շինարարությունում՝ 0.5, առեւտրում՝ 7.7, ծառայությունների ոլորտում 24 տոկոս աճ:

Սրանք, իհարկե տնտեսությունը նկարագրող ընդամենը թվական տվյալներ են եւ ցույց են տալիս, որ հետհեղափոխական բացասական ցնցումների հեռանկարները անիրական են նաեւ առաջիկայում: Կան նաեւ այլ տվյալներ, որոնք անուղղակի, բայց ավելի բովանդակային տեսանկյունից են ցույց տալիս տնտեսության մեջ դրական միտումները: Խոսքը առաջին հերթին անշարժ գույքի գների մասին է: Հեղափոխության առաջին իսկ ամսվանից՝ մայիսից հետո բնակարանները թե Երեւանում, եւ թե հանրապետության մարզերում սկսել են աճել: Սա խոսում է հանրության կողմից դրսեւորվող դրական սպասումների մասին: Իսկ դրական սպասումները տնտեսության զարգացման կարեւորագույն գործոններից է:

Դրական սպասումների մասին է խոսում նաեւ բնակչության կողմից բանկերում ներդրված ավանդների աճը, ինչպես նաեւ վարկերի աճը: Բայց իրավիճակը ավելի լուրջ «աուդիտի» ենթարկելու, տնտեսությունում առկա ավելի խորը դրական եւ բացասական միտումները բացահայտելու համար 100 օրը քիչ է՝ շատ քիչ:

Կառավարությունից հանրության ակնկալիքները հիմնականում տնտեսության զարգացմանն են վերաբերվում: Ու դա բնական է: Բնակչության բարեկեցությունը ուղղակիորեն կախված է տնտեսության որակական, կամ ինչպես ասում են՝ ներառական աճից: Ու մարդկանց մի որոշակի խումբ անընդհատ քննադատում է կառավարությանը տնտեսական հստակ ծրագիր չունենալու համար: Իրականում կառավարության ծրագիրը ներկա փուլում չափազանց հստակ է ու ակնհայտ բոլորի համար: Անցած 100 օրերի ընթացքում կառավարությունը հիմնականում զբաղված է եղել տնտեսության զարգացման խոչընդոտները վերացնելով: Խոսքը կոռուպցիայի, օլիգոպոլիաների եւ հովանավորչության դեմ պայքարի մասին է: Եվ 100 օրերի ընթացքում արձանագրված ձեռքբերումները ակնհայտ են: Հայաստանում այլեւս չկան արհեստական մոնոպոլիաներ: Ոչ ոք, ոչ մի օլիգարխ հիմա նույնիսկ չի էլ համարձակվի որեւէ փոքր գործարարի արգելել այս կամ այն բիզնեսով զբաղվել: Համակարգային կոռուպցիան գրեթե ամբողջությամբ վերացել է: Պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաները չեն զբաղվում բիզնեսով, չունեն «սիրելի» օլիգարխներ, չեն հովանավորում առանձին գործարարների: Սա մի իրավիճակ է, որին իբր ուզում էին հասնել նախկին բոլոր կառավարությունները ու տարիներով ռազմավարություններ էին մշակում, խորհրդակցություններ ու սեմինարներ էին անցկացնում բայց իրականում վիճակը ավելի էր վատթարանում: Իսկ գործող կառավարությանը 100 օրերի ընթացքում հաջողվեց կտրուկ իրավիճակ փոխել:

Սրան հաջորդելու է արդեն հաջորդ փուլը, երբ բիզնեսը կսկսի մեծածավալ ներդրումներ անել մեր տնտեսության մեջ: Հենց դա էլ պետք է բերի տնտեսական այնպիսի զարգացման, որը ուղղակիորեն կհանգեցնի բնակչության բարեկեցության աճին: Բայց դրա համար նույնպես ժամանակ է անհրաժեշտ: Այնպես չէ, որ ներդրողը մի օր որոշում է ներդրում անել եւ մյուս օրը առավոտյան մի քանի տասնյակ կամ հարյուր միլիոնների ներդրում է անում: Նախ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել շուկան, վերլուծել ռիսկերը, հաշվարկել արտաքին ու ներքին պայմանները, գնահատել աշխատուժի կարողություններն ու ռեսուրսները եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Իսկ դրա համար ամիսներ, նույնիսկ տարիներ են պահանջվում:

Դասական տնտեսագիտության կանոններով կառավարությունը չպետք է ուղղակիորեն զբաղվի տնտեսության զարգացմամբ: Կառավարության հիմնական գործառույթը տնտեսության զարգացման համար պայմաններ ստեղծելն է: Այս տեսանկյունից անցած 100 օրերի ընթացքում գործող կառավարությանը հաջողվել է անել, մեղմ ասած, շոշափելի քայլեր:

Տպել
2128 դիտում

ԵՊՀ հոգաբարձուների նոր խորհուրդը օրակարգային հարց կդարձնի՞ ռեկտորի հետագա պաշտոնավարման նպատակահարմարությունը

Շիրակի մարզպետի տեղակալը պաշտոնից ազատվելու դիմում է գրել

Դատավոր Արսեն Նիկողոսյանի տրամադրվածությունն ակնհայտ էր. Մանվել Գրիգորյանի պաշտպանները ստացել են դատարանի որոշումը

Ալիևը մեկնաբանել է Ադրբեջանի՝ ՀԱՊԿ անդամակցության հավանականության հարցը

Նիկոլ Փաշինյանն ու Իլհամ Ալիեւը հանդիպել են, մտքեր փոխանակել շուրջ 1,5 ժամ

Հանդիպել են Ղազախստանում ՀՀ դեսպանն ու երկրի պետական քարտուղարը

Այս պարագայում ես կարծիք չունեմ. դպրոցի տնօրենը՝ նախարարի ֆեյսբուքյան գրառման մասին

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Բրազիլիայի նախագահի, Լյուքսեմբուրգի և Եգիպտոսի վարչապետների հետ

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները երեկ ստացել են դատարանի որոշումը

Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Շվեդիայի Թագավորության դեսպանին

Վաղարշյան 1 հասցեի վիճաբանությունը կրակոցներով չի սահմանափակվել. բնակիչներն ահազանգում են՝ իրենց ահաբեկում են

Նիկոլ Փաշինյանը Դավոսում հանդիպելու է Իլհամ Ալիևի հետ

Հայտարարություն մրցույթի մասին

Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույցներ է տվել միջազգային առաջատար մի շարք լրատվամիջոցների

Մի երկու տարի կնստես, կհելնես, գողական աղջիկ կդառնաս. հետաքննիչները հերքել են Հասմիկ Սարգսյանի ցուցմունքները

Մեղադրանք է առաջադրվել 20-ամյա երիտասարդին՝ ատրճանակով ու պայթուցիկով սպառնալու, ավազակության համար

Կապված Լարսի ճանապարհների փակ լինելու հետ՝ հեղուկ գազի որոշակի դեֆիցիտ է առաջացել. Շաբոյան

ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիան կանանց 3 ազգային ընտրանի կունենա

Նվազել են գրիպով պայմանավորված շտապօգնության կանչերը և հոսպիտալացման դեպքերը

Կրակոցներ Արարատի մարզում. կան վիրավորներ ու վնասված ավտոմեքենաներ