Զսպանակ. այնուամենայնիվ, վաճառել են

23/08/2018 schedule15:35

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի օգոստոսի 23-ի համարում

Երեկ ավարտվեց այն ժամկետը, որի ընթացքում «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ն պետք է մանրամասն տեղեկություններ տրամադրեր ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովին այդ ընկերության բաժնետոմսերի հետ կատարվածի վերաբերյալ: Խոսքը այս տարվա հունիսի 30-ին ռուսական ՌԱՕ ԵԷՍ ընկերության ֆինանսական պաշտոնական հաշվետվության մեջ հայտնված տեղեկության մասին է, ըստ որի «2005 թվականի հունիսին «Ինտերէներգոն», որը մտնում է ՌԱՕ «ԵԷՍ Ռոսիի» խմբի մեջ, ձեռք է բերել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերի 100 տոկոսը: Գործարքի ամբողջ գումարը կազմում է 2 մլրդ 29 մլն ռուբլի (73 մլն ԱՄՆ դոլար) եւ վճարվել է փողի տեսքով»:

Հանձնաժողովը երեկ ստացել է նամակը, բայց դրա բովանդակությունն առայժմ չի հրապարակվում: Ըստ գործող կարգի, հանձնաժողովը ստացված նամակը պետք է դնի շրջանառության մեջ, հանձնաժողովի բոլոր անդամները պետք է ծանոթանան դրան, ապա համատեղ քննարկեն, եւ դրանից հետո միայն կհրապարակվի հանձնաժողովի պաշտոնական դիրքորոշումը խնդրի վերաբերյալ: Այսինքն՝ այդ պարագայում միայն պարզ կդառնա՝ հանձնաժողովը հավատո՞ւմ է արդյոք այն պնդմանը, որ «ՀԷՑ»-երի բաժնետոմսերը ոչ թե վաճառվել են ՌԱՕ ԵԷՍ-ին, այլ 99 տարով հանձնվել են հավատարմագրային կառավարման: Մոտ երկու ամիս առաջ ծագած խնդիրը հենց այս կետում էլ սառել մնացել է եւ արտաքնապես կարծես մոռացվել է: Բայց միայն արտաքնապես:

Իրականում խնդիրը զսպանակի պես սեղմվում է, եւ առաջիկայում, ըստ ամենայնի, սպասվում են հետաքրքիր, եթե չասենք՝ լուրջ իրադարձություններ: Այսպես. ՀՀ կառավարության եւ Միդլենդ Ռեսուրսեզի միջեւ «ՀԷՑ»-երի բաժնետոմսերի վաճառքի պայմանագիրը կնքված է, այսպես կոչված, Նյույորքյան գործարար օրենսդրության սկզբունքների հիման վրա: Եւ ահա այդ սկզբունքների համաձայն, շահույթը տնօրինել, նշանակում է լինել սեփականատեր: Իսկ հենց ՌԱՕ ԵԷՍ-ի եւ Միդլենդ Ռեսուրսեզի ներկայացուցիչների հավաստումների համաձայն, ՌԱՕ ԵԷՍ-ը տնօրինելու է իրեն «կառավարման հանձնված» ցանցերի շահույթը: Հենց այս նրբությունն է, որ հետագայում դառնալու է գործարքի շուրջ ծավալվող իրադարձությունների մեխը:

Իսկ հավանական իրադարձությունների դիապազոնն այնքան էլ մեծ չէ: Հավանականների թվում է այն տարբերակը, որ, ի վերջո, գործը կդառնա միջազգային տնտեսական արբիտրաժի քննարկման առարկա: Վեճերի լուծման հենց այս տարբերակն է  նշված «ՀԷՑ»-երը Միդլենդ Ռեսուրսեզին վաճառելու պայմանագրում: Եւ խնդիրն ամենեւին էլ այն չէ, որ մեր կառավարությունը ջղայնացել է՝ իմանալով, որ Միդլենդը կառավարման հանձնելու անվան տակ իրականում վաճառել է ցանցերը եւ հիմա  ուզում է իրականությունը պարզի ու պատժի մեղավորներին: Պարզապես սա դարձել է միջազգային սկանդալի առարկա, որով խորապես հետաքրքրված են եւ նաեւ կոշտ դիրքորոշում են որդեգրել միջազգային եւ օտարերկրյա շատ ու շատ կառույցներ, առաջին հերթին Համաշխարհային բանկը եւ USAID-ին:

Ավելին, Միդլենդի եւ ՌԱՕ ԵԷՍ-ի միջեւ կնքված այս գործարքը արդեն ստանում է քաղաքական ենթատեքստ: Այս առումով որպես մեկնաբանություն նշվում է, թե ցանցերը ՌԱՕ ԵԷՍ-ին հանձնելը ընդամենը փոխհատուցումն է ՀՀ իշխանությունների արած` Ռուսաստանի համար ոչ հաճո մի քանի քայլերի դիմաց, ինչպես, օրինակ, Իրաք խաղաղապահ զորախումբ ուղարկելը եւ ՆԱՏՕ-ի հետ մերձենալը: Բայց նույնիսկ նման գլոբալ հարցեր ունենալով իր հիմքում՝ միեւնույնն է, ցանցերի վաճառքի կամ, ինչպես իրենք են պնդում, կառավարման հանձնելու գործարքը առաջին հերթին դիտվելու է զուտ որպես իրավական խնդիր: Ի դեպ, պնդումը, որ շահույթի սեփականատերը համարվում է տվյալ ընկերության սեփականատեր, կարող է հիմնավորված համարվել նույն ՌԱՕ ԵԷՍ-ի հաշվետվության մեջ ներկայացված վերը բերված նախադասություններից, որտեղ նշված է, թե ՌԱՕ ԵԷՍ-ը «ձեռք է բերել բաժնետոմսերի 100 տոկոսը»:

ՌԱՕ ԵԷՍ-ի բարձրաստիճան ներկայացուցիչ Միխայիլ Մանտրովը հուլիսի 22-ին հրավիրած ասուլիսի ժամանակ խոստացավ, որ Մոսկվա վերադառնալուն պես կկապվի ՌԱՕ-ի համապատասխան կառույցների հետ, եւ հաշվետվության այդ հատվածը կփոփոխվի, այսինքն՝ այնտեղ կարտացոլվի այն, ինչը իբր իրականում տեղի է ունեցել` կգրվի, որ այսքան գումարով ՌԱՕ ԵԷՍ-ը ձեռք է բերել կառավարման իրավունքը: Դրանից անցել է մեկ ամիս: Մանտրովը վաղուց արդեն Մոսկվայում է, բայց հաշվետվության մեջ տառ անգամ չի փոխվել: Սա կարելի է պատահականություն համարել, ասենք, Մանտրովը մոռացել է կամ Մանտրովը ասել է, բայց այնտեղ են մոռացել հաշվետվությունը փոխել: Բայց իրականության հետ դա ոչ մի կապ չունի: Որպեսզի հասկանանք, թե ինչու փոփոխության չի ենթարկվել ՌԱՕ ԵԷՍ-ի հաշվետվությունը, պետք է ուշադրությամբ կարդալ այդ փաստաթղթի վերնագիրը:

Իսկ վերնագիրը հետեւյալն է. «Կոնսոլիդացված ֆինանսական հաշվետվություն, պատրաստված ֆինանսական հաշվետվության միջազգային չափանիշներին համապատասխան»: Այս վերնագրում առանցքային արտահայտությունը «Միջազգային չափանիշներին համապատասխան» բառակապակցությունն է: Այսինքն՝ միջազգային չափանիշներով Միդլենդի եւ ՌԱՕ ԵԷՍ-ի միջեւ պայմանագիրը նշանակում է վաճառք, քանի որ նրանցից մեկը մյուսին է փոխանցել շահույթը տնօրինելու իրավունքը: ՌԱՕ ԵԷՍ-ը չի կարող այդպես հեշտությամբ փոփոխություն կատարել իր հաշվետվության մեջ, որովհետեւ նրա գործընկեր լուրջ ընկերությունների համար այդ հաշվետվությունը կդառնա իրական փաստերը խեղաթյուրող մի փաստաթուղթ՝ դրանից բխող հետեւանքներով: Այնպես որ, «ՀԷՑ»-երի «հավատարմագրային կառավարման» հանձնելու շուրջ պատմության մեջ ամենաուշագրավ իրադարձությունները դեռ առջեւում են:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
968 դիտում

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի մոտ կայացել է երեխաների մասնակցությամբ քննարկում

ԵՊՀ հոգաբարձուների նոր խորհուրդը օրակարգային հարց կդարձնի՞ ռեկտորի հետագա պաշտոնավարման նպատակահարմարությունը

Շիրակի մարզպետի տեղակալը պաշտոնից ազատվելու դիմում է գրել

Դատավոր Արսեն Նիկողոսյանի տրամադրվածությունն ակնհայտ էր. Մանվել Գրիգորյանի պաշտպանները ստացել են դատարանի որոշումը

Ալիևը մեկնաբանել է Ադրբեջանի՝ ՀԱՊԿ անդամակցության հավանականության հարցը

Նիկոլ Փաշինյանն ու Իլհամ Ալիեւը հանդիպել են, մտքեր փոխանակել շուրջ 1,5 ժամ

Հանդիպել են Ղազախստանում ՀՀ դեսպանն ու երկրի պետական քարտուղարը

Այս պարագայում ես կարծիք չունեմ. դպրոցի տնօրենը՝ նախարարի ֆեյսբուքյան գրառման մասին

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Բրազիլիայի նախագահի, Լյուքսեմբուրգի և Եգիպտոսի վարչապետների հետ

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները երեկ ստացել են դատարանի որոշումը

Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Շվեդիայի Թագավորության դեսպանին

Վաղարշյան 1 հասցեի վիճաբանությունը կրակոցներով չի սահմանափակվել. բնակիչներն ահազանգում են՝ իրենց ահաբեկում են

Նիկոլ Փաշինյանը Դավոսում հանդիպելու է Իլհամ Ալիևի հետ

Հայտարարություն մրցույթի մասին

Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույցներ է տվել միջազգային առաջատար մի շարք լրատվամիջոցների

Մի երկու տարի կնստես, կհելնես, գողական աղջիկ կդառնաս. հետաքննիչները հերքել են Հասմիկ Սարգսյանի ցուցմունքները

Մեղադրանք է առաջադրվել 20-ամյա երիտասարդին՝ ատրճանակով ու պայթուցիկով սպառնալու, ավազակության համար

Կապված Լարսի ճանապարհների փակ լինելու հետ՝ հեղուկ գազի որոշակի դեֆիցիտ է առաջացել. Շաբոյան

ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիան կանանց 3 ազգային ընտրանի կունենա

Նվազել են գրիպով պայմանավորված շտապօգնության կանչերը և հոսպիտալացման դեպքերը