Կոռուպցիա. դատախազությունն անզո՞ր է

24/08/2018 schedule15:40

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի օգոստոսի 24-ի համարում

Մեկուկես տարի առաջ 2004-ի ապրիլի 30-ի հրամանով ՀՀ գլխավոր դատախազը իր ղեկավարած կառույցում ձեւավորեց կոռուպցիայի դեմ պայքարի բաժին, որի աշխատանքները պետք է կոորդինացներ անձամբ Աղվան Հովսեփյանը: Բաժնի պետ նշանակվեց Գյումրիի դատախազությունից Երեւան տեղափոխված Միհրան Մինասյանը, որը երեկ «Հակաստվեր» կազմակերպության կազմակերպած քննարկման ժամանակ փորձեց ներկայացնել հակակոռուպցիոն պայքարի առանձնահատկությունները եւ իր ղեկավարած բաժնի կատարած աշխատանքները: Արդյունքները, մեղմ ասած, հուսադրող չեն: Այս տարվա 7-8 ամիսների ընթացքում բաժնի կողմից հարուցվել է ընդամենը 5 քրեական գործ: Լրագրողները փորձեցին պարզել, թե որ բարձրաստիճան պաշտոնյաներն են ներգրավվել այդ քրգործերում:

Պարզվեց՝ ամենաբարձր պաշտոնյան սոցիալական ծառայության համայնքային ղեկավար է, կադաստրի աշխատող եւ նախարարության վարչության պետ: Հանդիպումը կարճ նախաբանից հետո վերածվեց արդարացումների շղթայի՝ ի՞նչն է պատճառը, որ բաժինը լիարժեք չի գործում, խոշոր կոռուպցիոներների դեմ քրեական գործեր չեն հարուցվում, մամուլի հաղորդումները կոռուպցիայի մասին մնում են անհետեւանք: Բաժնի պետի խոսքից հասկացվեց, որ գլխավոր պատճառը բաժնի փոքր աշխատակազմն է՝ ընդամենը 7 հաստիք, որով բոլոր կոռուպցիոն ոլորտներն ընդգրկել անհնարին է:

Ինչ վերաբերում է քրգործերի սակավաթվությանը, ապա Մ.Մինասյանը դրա պատճառներից գլխավորը համարում է հայ ժողովրդի մենթալիտետը՝ մեր քաղաքացիները խուսափում են կոռուպցիայի վերաբերյալ հայտարարություններ տալուց, իրավապահ համակարգին աջակցելուց՝ մինչդեռ այսօր գործում է վկաների պաշտպանության ինստիտուտը, եւ ապահովված է հանցագործության մասին հաղորդում տվող անձի անվտանգությունը, նրա հաղորդման գաղտնիությունը: Բաժնի պետը խոսեց նաեւ այն մասին, որ իրենք, այնուամենայնիվ, գործում են դատախազության կազմում՝ ենթարկվում են համապատասխան օրենքներին եւ կատարում են գլխավոր դատախազի հրամանները:

Այսինքն՝ քրգործ հարուցելու համար իրենց անհրաժեշտ է դիմում, հաղորդում կամ գլխավոր դատախազի հրամանը, բաժինը չի կարող իր հայեցողությամբ քրգործ հարուցել եւ քննել: Լրագրողներին, բնականաբար, հետաքրքրում էր, թե ինչու չի կարելի քրեական գործեր հարուցել մամուլի հրապարակումների հիման վրա, չէ՞ որ օրենքը մամուլի հրապարակումները դիտում է որպես «հանցագործության մասին հաղորդում», որը կարող է դատախազության կողմից ընթացք ստանալ: Կոռուպցիայի դեմ պայքարի բաժնի պետն այս առումով անհասկանալի բացատրություններ տվեց՝ մի հրապարակման մասին ասաց, որ ինքը դա չի կարդացել, ապա հայտարարեց, որ դրա համար կա լրատվության բաժին, որը պարտավոր է կարդալ եւ իրենց տեղեկացնել:

Իսկ վերջում լրագրողներին կոչ արեց՝ եթե կան հանցագործության փաստեր՝ ներկայացրեք մեզ, ինչով տեղի տվեց լրագրողների զարմանքին՝ ինչպե՞ս՝ գրենք, տպենք, հետո բերենք մեր հոդվածները հանձնենք ձե՞զ: Պրն Մինասյանն ակնհայտորեն խճճվել էր եւ խոսակցությունը տեղափոխեց այլ հուն՝ հայտարարելով, որ դատախազությունն՝ ի տարբերություն ոստիկանության, չունի գործակալական ցանց եւ չի կարող այստեղից, այնտեղից լսածի հիման վրա գործեր հարուցել: Սակայն եթե հաշվի առնենք բաժնի ստացած դիմումների քանակը՝ ութ ամսում 100 դիմում, ապա, փաստորեն, գրավոր դիմումներն էլ բավարար հիմք չեն քրգործեր հարուցելու համար:

Պրն Մինասյանը դժգոհեց նաեւ այն փաստից, որ դատախազությունը քաղաքացիական գործերով իրավասու չէ մասնակցել դատական պրոցեսներին, իսկ փաստաբանները հրաժարվում են անվճարունակ խավի շահերն առանց հոնորարի պաշտպանել: Կարելի է արձանագրել, որ գլխավոր դատախազության կոռուպցիայի դեմ բաժնի պետի եւ լրագրողների երկխոսությունը չստացվեց, ուստի հանդիպումը նախատեսվածից շուտ ավարտվեց: Քանի որ մեր հասարակության մեջ կոռուպցիան հաճախ նույնացվում է կաշառքի հետ, փորձենք՝ օգտվելով «Հակաստվերի» հրատարակած «Կոռուպցիա» բրոշյուրից, համառոտ ներկայացնել այդ երեւույթը: Կոռուպցիան վստահված իշխանության չարաշահումն է՝ հօգուտ մասնավորի:

Դրա մեջ է մտնում «կառավարման ներքո գտնվող գույքի հանցավոր յուրացումը կամ վատնումը, կաշառքը, հովանավորչությունը, շահերի բախման նպաստավոր օգտագործումը եւ քաղաքական կոռուպցիան կամ լոբբինգի անթույլատրելի մեխանիզմների կիրառումը»: Կոռուպցիայի տարածման պատճառներից մեկը քաղաքական եւ տնտեսական իշխանությունները չտարանջատելն է: Կոռուպցիան անմիջականորեն ազդում է ապրանքների ու ծառայությունների գների վրա, հանգեցնում է երկրորդական ապրանքների ու անորակ տեխնոլոգիաների օգտագործման, տնտեսապես անհեռանկարային ծրագրերի ֆինանսավորման: Կոռուպցիան խաթարում է ներդրումային միջավայրը, բարոյազրկում պետական ապարատը՝ ազնիվներին ստիպելով հետեւել կոռումպացվածների օրինակին:

Դատական կոռուպցիան հանգեցնում է նրան, որ ով շատ փող ունի, նա միշտ ճիշտ է: Կոռուպցիայի արդյունքում երկրում ստեղծված համախառն արդյունքը ոչ ճիշտ է բաշխվում: Կոռուպցիայի տիրապետության դեպքում բնակչությունը չի մասնակցում ընտրական գործընթացներին, ձեւավորվում են քրեածին կառույցներ եւ այլն: Եվ վերջապես՝ քաղաքական էլիտայի կոռումպացված լինելու մեջ համոզված ժողովրդին դժվար է ներքաշել հակակոռուպցիոն պայքարի մեջ: Մի խոսքով՝ կոռուպցիան վտանգավոր չարիք է, որից ազատվելն ամբողջ աշխարհում համարում են տվյալ պետության առաջընթացի գլխավոր նախապայմանը:

Արմինե Օհանյան

Տպել
810 դիտում

Արտաշատ-Երևան ավտոճանապարհին տեղի ունեցած վթարի հետեւանքով 2 հոգի հոսպիտալացվել է

Կենդանիների կենսաապահովման կետեր կկառուցվեն Հայաստանում

Թուրքիայում հայկական եկեղեցու պատերին արված գրաֆիտիները հեռացվել են (լուսանկարներ)

Վաղարշապատի 5 բնակիչ թունավորվել է գազի կաթսայից շմոլ գազի արտահոսքի հետևանքով

Դոնորների հետ համագործակցության համակարգման հարթակը կենսական պահանջ է․ փոխվարչապետ

Անահիտ Տեր-Մինասյանը ՀՀ ամենահեղինակավոր ուսումնասիրող­ներից է. վարչապետը ցավակցել է պատմաբանի մահվան կապակցությամբ

Շարունակում են փակ մնալ Արագածոտնի մարզի 17 գյուղերի միջհամայնքային ճանապարհները

28-ամյա քաղաքացին սպառնացել է նետվել Երեւանի Հաղթանակի կամրջից

Մանվել Գրիգորյանը լրատվամիջոցից պահանջում է 3 մլն դրամ. նոր հայցադիմում է ներկայացվել

ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներին հետաքրքրել են Դավոսում ՀՀ վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի հանդիպման մանրամասները

Հանդիպել են Իրաքում ՀՀ դեսպան Հրաչյա Փոլադյանն ու Իրաքի կապի նախարարը

ԳԹԿ կառավարման խորհրդի կազմը հաստատվել է, թեստերի ժողովածուներն էլ վեճի առարկա են

Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա Հակոբյանը ներկա են գտնվել Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 10-րդ փառատոնի բացմանը

Մենք եկանք անաղմուկ՝ հատուկ ընտրություններին քվեարկելու համար. Նիկոլա Ազնավուրը՝ վարչապետին

Վրաստանի պաշտպանության նախարարը պաշտոնական այցով վաղը կժամանի Երևան

Երեւանում օրը ցերեկով մեքենա ջարդուխուրդ անող երիտասարդների գործով Վերաքննիչն իրարից տարբերվող որոշումներ է կայացրել

Փետրվարի 20-ը հայոց ազգային վերազարթոնքի մի բացառիկ օրինակ էր. ուղերձ՝ Ղարաբաղյան շարժման տարեդարձի առթիվ

Black Box կամ Սեւ տուփ-Փոքր բեմ. Հայաստանում առաջին անգամ ստեղծվել է նոր ձեւաչափով թատրոն

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է «Պատմության և մշակույթի էջեր» ծրագրի մասնակիցներին

Մրցանակներ՝ միջազգային կառույցներից. Արսեն Թորոսյանը մրցանակակիրներից մեկն է