Հնարավոր է արդյո՞ք ռուս-թուրք-իրանական դաշինքը. Թավրիզում կքննարկվի Սիրիայի ճգնաժամը

Սեպտեմբերի 7-ին Իրանի Թավրիզ քաղաքում կկայանա Իրանի Իսլամական Հանրապետության, Թուրքիայի եւ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահների հանդիպումը: Դա կլինի Հասան Ռոհանիի, Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանի եւ Վլադիմիր Պուտինի երրորդ եռակողմ հանդիպումը: Սպասվում է, որ նախագահները, օգտվելով ընձեռնված առիթից, կանցկացնեն նաեւ երկկողմ հանդիպումներ: Սակայն գլխավոր թեման, իհարկե, լինելու է Սիրիայի ներկայիս իրավիճակը:

Հայաստանի համար երեք նախագահների թավրիզյան հանդիպումը հետաքրքրական է այնքանով, որ տեղի է ունենալու ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարելիք այցի նախօրեին: Պուտին-Փաշինյան հանդիպման օրակարգում Սիրիայի հարցը, ամենայն հավանականությամբ, եւս ընդգրկված կլինի: Օրեր առաջ մամուլում լուրեր հայտնվեցին, որ օգոստոսի 17-ի հանրահավաքին Փաշինյանի նշած հայ-ռուսական «աննախադեպ հումանիտար համագործակցությունը» ենթադրում է հայ զինվորականների ներգրավումը Սիրիայում ընթացող գործողություններին: Թեեւ խոսքը սակրավորների, կապի մասնագետների եւ ռազմական բժիշկների մասին է, այլ ոչ թե մարտական ստորաբաժանման՝ դա մասնակցություն է սիրիական ճգնաժամի հաղթահարմանը, ինչը մինչ այս Հայաստանի տրամադրած հումանիտար աջակցության տրամաբանական շարունակությունն է:

Վերադառնալով նախագահների հանդիպմանը՝ հարկ է նշել, որ նրանց առջեւ դրված խնդիրը բարդ է քաղաքական, ոչ թե ռազմական առումով: Այսօր, ըստ էության, Սիրիայի տարածքի մեծ մասը գտնվում է կառավարական ուժերի վերահսկողության ներքո: Բացառություն է կազմում երկրի հյուսիս-արեւմուտքում գտնվող Իդլիբի մարզը, որի մի մասը գտնվում է ահաբեկչական խմբավորումների ձեռքում, մյուս մասը՝ զինված ընդդիմության: Քննարկման գլխավոր թեման, ամենայն հավանականությամբ, կառուցվելու է Իդլիբի ուղղությամբ կառավարական ուժերի հարձակման շուրջ:

Ստեղծված իրավիճակը կրկնակի բարդ է Թուրքիայի համար: Իրանի եւ Ռուսաստանի աջակցությամբ Սիրիայի կառավարական ուժերի հաղթանակը Իդլիբում կլինի նաեւ Թուրքիայի պարտությունը, քանի որ սիրիական ընդդիմությունը վայելում է Անկարայի հովանավորությունը: Պատահական չէ, որ Թուրքիայի ԳՇ պետ Հուլուսի Աքարը ավելի վաղ հույս էր հայտնել, որ Իդլիբի ուղղությամբ հարձակումը կհաջողվի կանխել:

Մյուս կողմից, սիրիական ընդդիմության հարցում Թուրքիայի դիրքորոշումն այն աստիճան սկզբունքային չէ, որպեսզի չդառնա սակարկման առարկա: Առավել եւս, որ հակակառավարական ուժերն էլ այն վիճակում չեն, որ կարողանան երկարատեւ դիմադրություն ցույց տալ Ասադի բանակին: Բացի այդ, Թուրքիայի հանդեպ կիրառվող ամերիկյան պատժամիջոցների պատճառով Անկարան փորձելու է այլընտրանքային շուկաներ գտնել իր ապրանքների համար: Այդ շուկաները նա կարող է գտնել Իրանում եւ Ռուսաստանում: Իսկ եթե Ռուսաստանն ու Իրանը տնտեսական համագործակցության սերտացումից զատ Թուրքիային առաջարկեն նաեւ տարածքային երաշխիքներ՝ «Եփրատի վահան» գործողության արդյունքների ընդլայնման տեսքով՝ Անկարան դժվար թե առարկի: Ի վերջո, Թուրքիայի համար առավել կարեւոր է քրդաբնակ շրջանների դեմ գրոհների հարմար հենակետ ունենալը, քան Ասադին իշխանությունից զրկելը:

Ամենայն հավանականությամբ, խոսք կգնա նաեւ սիրիական ճգնաժամի հետագա կարգավորման՝ քաղաքական փուլի վերաբերյալ: Սիրիայի հարցով ՄԱԿ-ի հատուկ բանագնաց Ստեֆան դե Միստուրան Ռուսաստանի, Իրանի եւ Թուրքիայի ներկայացուցիչներին հրավիրել է սեպտեմբերի 11-12-ին այցելել Ժնեւ, որտեղ տեղի կունենան սիրիական սահմանադրական հանձնաժողովի ստեղծման վերաբերյալ քննարկումները: Այս առումով կարեւոր է, որպեսզի վերոնշյալ երկրները որոշակի համաձայնության գան մինչ իրենց պատվիրակություններին Ժնեւ գործուղելը:

Թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների սրացումից հետո շատ է խոսվում Ռուսաստան-Իրան-Թուրքիա հնարավոր դաշինքի մասին: Առաջին հայացքից Սիրիայի ճգնաժամի կարգավորմամբ զբաղվող այս եռյակը կարող է քայլ կատարել դեպի իրական ռազմավարական գործընկերություն: Դրա օգտին են խոսում մինչ այս իրականացրած համաձայնեցված գործողությունները: Սակայն առկա են մի քանի հանգամանքներ, որոնք թույլ չեն տա դեպքերի նման զարգացում: Նախ եւ առաջ դա երկրների՝ տարածաշրջանում սեփական ազդեցությունը տարածելու ցանկությունն է, իսկ, ելնելով նրանից, որ այս պահի դրությամբ Ռուսաստանը, Թուրքիան եւ Իրանը տարածաշրջանի ամենաազդեցիկ երկրներն են (ինչով էլ պայմանավորված է Սիրիայում ընդհանուր հաջողությունը), յուրաքանչյուր երկիր իր ազդեցությունն ընդլայնելու է մյուս երկուսի հաշվին: Բացի այդ, Թուրքիայի պարագայում առկա է ՆԱՏՕ-ի հանգամանքը, որը թույլ չի տա Անկարայի չափազանց մերձեցումը Ռուսաստանի եւ Իրանի հետ: Համենայնդեպս՝ ներկա փուլում: Ի վերջո, անգամ, եթե Իրանի եւ Թուրքիայի կողմից նման ցանկություն լինի՝ Ռուսաստանից եւս ձեռնտու չէ «կիսվել» իր զենքով նվաճած դիվիդենտներով: Ուստի, ռազմավարական գործընկերության կամ դաշնակցային հարաբերությունների հարցը հետաձգվում է մինչեւ սիրիական ճգնաժամի վերջնական՝ քաղաքական կարգավորում, երբ պարզ կդառնա, թե որքանով է նոր Սիրիան ձեռնտու խաղացողներից յուրաքանչյուրին:

Տպել
930 դիտում

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Գարեգին Բ եւ Արամ Ա կաթողիկոսներին

«Բժիշկներ առանց սահմանների» միության հայաստանյան առաքելությունը ԱԻՆ-ին ռադիոմետրեր է նվիրել

Արգենտինայում կյանքից հեռացել է Ցեղասպանությունը վերապրած 106-ամյա հայուհին

4 նախկին նախարար ստորագրել են Ամուլսարում հանքի թույլտվությունը. ՀԲՃ-ն անուններ է հրապարակում (լուսանկարներ)

Ուսուցչին որպես բեռնաձի օգտագործելով՝ կրթության որակ չի ապահովվի. մանկավարժները սպառնում են գործադուլով

ԱԱԾ-ն բացահայտել է ՍԱՊԾ մի խումբ աշխատակիցների կողմից կաշառք պահանջելու եւ ստանալու դեպքեր

Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում 117 ապօրինի հատված ծառ է հայտնաբերվել

Ղազախստանի թղթադրամների եւ մետաղադրամների վրա այսուհետ չեն լինի ռուսերեն գրառումներ

Պետական մակարդակով կազմակերպած երթը ոճրագործության բացահայտման քայլերից մեկն է. Մարտի 1-ի զոհերի հարազատներ

Հուլիսի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների անվճար տրամադրումը, 3 տարի անց՝ վաճառքը

Ջավախքի Հեշտիա գյուղում ԱրՄաթ ինժեներական լաբորատորիա է բացվել

Մուշուրբան, պարկապզուկը, կոխն ու որդան կարմիրը՝ մշակութային ժառանգության նոր արժեքներ

Վարչապետին ճիշտ են ասել. Մարտի 1-ի գործը ջուր է. Յուրի Խաչատուրովի պաշտպան

Լաս Վեգասը մեզ համար լոկ խաղատների աշխարհ չէ. Մխիթար Հայրապետյան

Օրը ցերեկով մեքենա ջարդուխուրդ անող երիտասարդներից մեկը քիչ առաջ 1 միլոն 500 հազար դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել

Հայաստանը և Սուրբ Աթոռը հանդես կգան գիտակրթական ու մշակութային համատեղ նոր ծրագրերով

Ըմբիշ Միհրան Հարությունյանը կարծում է, որ իրեն չեն ցանկանում տեսնել ՀՀ հավաքականում

Իմ սպասումն է, որ ժողովրդի կարիքները հանգրվանային կերպով իրագործվեն. Արամ Ա-ն՝ Նիկոլ Փաշինյանին (տեսանյութ)

Դադարեք անհանգստացնել հացադուլն ընդհատելու հորդորներով. Գալստյանը մտահոգներին առաջարկում է աջակցել նշված հաշվեհամարներով

Մեկնարկեց Գաստիկի, Ծըգլի եւ Տլեի գործով վերաքննիչ բողոքների քննությունը. նրանց համար ցմահ ազատազրկում են պահանջում