Ո՞ւմ էր ձեռնտու Թալիշական ազգային շարժման առաջնորդի ձերբակալությունը ՌԴ-ում եւ արտահանձնումը՝ Բաքվին

Լուսանկարում՝ Թալիշական ազգային շարժման առաջնորդ Ֆահրադին Աբոսզոդան եւ Թալիշ-Մուղանական ինքնավար հանրապետության նախագահ Ալիքրամ Հումաթովը

Սեպտեմբերի 6-ին ռուսական մամուլում լուրեր տարածվեցին, որ Մոսկվայի Լյուբերեցկի շրջանի ոստիկանները ձերբակալել են Թալիշական ազգային շարժման առաջնորդ Ֆահրադին Աբոսզոդային, որին Ադրբեջանն ավելի վաղ միջազգային հետախուզում էր հայտարարել: Regnum լրատվական գործակալությունը հայտնում է, որ Ադրբեջանում նրա դեմ շինծու մեղադրանքներ են առաջադրված ազգամիջյան թշնամանք հրահրելու եւ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության խախտման կամ սահմանադրական կարգի փոփոխման կոչերի փաստերով: Ձերբակալման հաջորդ օրը Լյուբերեցկի շրջանային դատարանը որոշում է կայացրել մեկ ամսով կալանավորել Աբոսզոդային՝ նրա արտահանձնումը Ադրբեջանին ապահովելու նպատակով: Ադրբեջանում նրան սպառնում է մինչեւ 5 տարվա ազատազրկում:

61-ամյա Ֆահրադին Աբոսզոդան 1993 թ. ընտրվել էր Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետության խորհրդարանի նախագահ: Ինքնավար հանրապետությունը երկու ամսվա կյանք ունեցավ: Դրանից հետո Թալիշական ազգային շարժման շատ գործիչներ, որոնց թվում նաեւ Աբոսզոդան, ստիպված եղան լքել Ադրբեջանը՝ քաղաքական հետապնդումներից խուսափելու համար:

Աբոսզոդան 1994 թվականից բնակվում էր Ռուսաստանում եւ շարունակում էր առաջ տանել անկախ Թալիշստանի ստեղծման գաղափարը: 2005 թ.՝ Հեյդար Ալիեւի մահից հետո, Աբոսզադային հաջողվեց մի որոշ ժամանակով վերադառնալ հայրենիք եւ թալիշերեն թերթ հրատարակել: 2008 թ.-ին, սակայն բռնաճնշումների նոր ալիքի պատճառով ստիպված եղավ կրկին տեղափոխվել Ռուսաստան: Արտագաղթյալի կարգավիճակում նա շարունակում էր իր գործունեությունը ոչ միայն քաղաքական եւ հրապարակախոսական, այլեւ գիտական հարթակներում:

Աբոսզոդայի կալանավորումը պաշտոնական Բաքվի վաղեմի ցանկությունն էր: Գործի քաղաքական բնույթը կասկած չի հարուցում: Նման քաղաքականություն Բաքուն վարում է Թալիշական ազգային շարժման բոլոր ակտիվ անդամների դեմ: Անցյալ տարվա փետրվարին նրանցից մեկը՝ Շահին Միրզոեւը, քաղաքական ապաստան էր խնդրել Հայաստանից եւ ընտանիքի հետ տեղափոխվել Հայաստան:

Ինչ վերաբերվում է Աբոսզոդայի գործին, ապա նրա արտահանձնումը Ադրբեջանին հիասթափության առիթ կհանդիսանա Ադրբեջանում բնակվող ազգային փոքրամասնությունների շրջանում: Բանն այն է, որ այդ փոքրամասնությունների անկախության դիրքերից հանդես եկող գործիչները հիմնականում ռուսամետ են եւ թալիշների ազդեցիկ առաջնորդներից մեկի արտահանձնումը կարող է արտաքին վեկտորի վերաիմաստավորման անհրաժեշտություն մտցնի նրանց օրակարգ: Մյուս կողմից, սակայն Աբոսզոդայի կալանավորումն ու արտահանձնումը կարող է ավելի բորբոքել ազատագրական պայքարի ձգտումը:

Բացի Ադրբեջանի իշխանություններից այս ձերբակալությունը քաղաքական առումով ձեռնտու էր եւս մեկ ուժի: Որքան էլ զարմանալի հնչի՝ դա արդեն գոյություն չունեցող Թալիշ-Մուղանական ինքնավար հանրապետության նախագահ Ալիքրամ Հումաթովն է, որը թալիշների շրջանում եւս հարգանք է վայելում: Հումաթովն ու Աբոսզոդան լուրջ տարաձայնություններ ունեն, ինչի մասին վկայում են տեղեկատվական դաշտում հանդիպող փոխադարձ մեղադրանքները:

Ալիքրամ Հումաթովը 1992-93 թթ. եղել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի տեղակալը: Մասնակցել է նաեւ Արցախյան պատերազմին՝ Ադրբեջանի կողմից, սակայն այդ ժամանակվա նախագահ Այազ Մութալիբովի պաշտոնանկությունից հետո հրաժարվել է կատարել Բաքվի հրամանները: 1993 թ. հռչակել է Թալիշ-Մուղանական ինքնավար հանրապետությունը, որը, ինչպես արդեն նշվել է, երկու ամսվա կյանք է ունեցել: 2004 թ. նա եւս արտագաղթել է Ադրբեջանից եւ այժմ բնակվում է Նիդերլանդներում: Ինչպես եւ Աբոսզադան, հանդես է գալիս անկախ Թալիշստան ստեղծելու դիրքերից:

Այդուհանդերձ, Աբոսզադայի հիմնած Թալիշստանի ազգային հեռուստատեսությունը, որը պարբերաբար հաղորդումներ է հրապարակում YouTube-ի միջոցով, կտրուկ քննադատության է ենթարկում Հումաթովին՝ նշելով, որ նա միայն վերջին մի քանի տարիներին է վերսկսել թալիշ ժողովրդի իրավունքների հարցով զբաղվել: Թալիշստանի ազգային հեռուստատեսությունը ուղղակիորեն մեղադրում է Հումաթովին «Ադրբեջանի «տարածքային ամբողջականության» վերականգնման աջակից» լինելու եւ «Արցախի ու Հայաստանի հետ առաջիկա պատերազմում թալիշներին ներգրավելու» փորձերի մեջ: Ըստ այդ լուրերի՝ Հումաթովը սեփական քաղաքական նպատակներն է հետապնդում՝ «Ղարաբաղը ազատագրելուց հետո թալիշական ինքնավարությունը ղեկավարելու»:

Աբոսզոդայի կալանավորումը եւ հնարավոր արտահանձնումը անկանխատեսելի հետեւանքների կարող են բերել հենց Ադրբեջանի ներսում: Աբոսզոդան ազդեցիկ գործիչ է, եւ նրա՝ ադրբեջանական բանտում հայտնվելը կարող է էլ ավելի լայն տարածել նրա գաղափարները: Ամեն դեպքում, պետք չէ մոռանալ քուրդ գործիչ Աբդուլահ Օջալանի օրինակը, որի՝ թուրքական բանտում հայտնվելուց հետո քրդերի պայքարը նոր թափ ստացավ:

Տպել
2743 դիտում

Ապամոնտաժվում են կամուրջների, վերգետնյա անցումների և ուղեանցերի անօրինական գովազդները

Խարկովում 18-ամյա հայ ուսանողին դուրս են նետել պատուհանից. կասկածյալներն ադրբեջանցիներ են

Խաղաղությունը եւ հանդուրժողականությունը Հայաստանում առաջնահերթ սկզբունքներ են. Միրզոյան

Քարագլուխ համայնքում բրուցելոզ հիվանդությունը չի նահանջում. վարակված են նաեւ մի քանի բնակիչներ (լուսանկարներ)

ՀՀ ՄԻՊ-ն ու ԵԽ գլխավոր քարտուղարի տեղակալը կարևորել են դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանն աջակցելը

Երեւանի Արգենտինայի հրապարակում կտեղադրվի Մանուել Բելգրանոյի կիսանդրին

Ապամոնտաժվում են Կոմիտասի պողոտայի շուկայի հարակից առևտրային տաղավարները (լուսանկարներ)

Ֆրանսիան կողմ չէ Եվրոպայի խորհրդից Ռուսաստանի դուրս գալուն

ԱԺ-ում քննարկվել են մշակույթի ոլորտի գնումներին առնչվող հարցեր. կձեւավորվի հատուկ աշխատանքային խումբ

Հենրիխ Մխիթարյանը լուսանկար է հրապարակել իր պսակադրությունից

Աղբահանության նորաստեղծ հիմնարկի տնօրենը կվարձատրվի այնքան, որքան քաղաքապետը՝ 850 հազար դրամ, հավաքարը՝ 200-300 հազար

Տեղի է ունեցել ՀՅԴ-ԲՀԿ կուսակցությունների հանդիպում

NTV-ն հրապարակել է Ջիգարխանյանի նախկին կնոջ եւ Էլինա Մազուրի ծեծկռտուքի ամբողջական տեսանյութը

Մահացել է Եգիպտոսի նախկին նախագահ Մուհամմեդ Մուրսին

ՃՏՊ Նորավան գյուղի մոտակայքում. կան տուժածներ

Վարչապետն այցելել է վերակազմավորված կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

Արցախի և ԵԱՀԿ ՄԽ երկրների երկխոսությունը հակամարտության վերջնական լուծման պայմաններ կստեղծի. ԱՀ ԱԳՆ

Հնդկաստանում շոգերի պատճառով 70 մարդ է մահացել. օդի ջերմաստիճանը +50-ի է հասել

Հրդեհ Եռաբլուր պանթեոնի մոտակայքում. հայտարարվել է բարդության «1-ԲԻՍ» աստիճան (լուսանկարներ)

Հենրիխ Մխիթարյանի բարեկամները գնացել են՝ մասնակցելու նրա հարսանիքին (լուսանկար)