«Եվրասիական շաբաթը» Երեւանում. ներուժն ու հեռանկարները

Հոկտեմբերի 22-ին Երեւանում մեկնարկեց ԵԱՏՄ «Եվրասիական շաբաթ» ամենամյա գործնական ֆորումը: «Եվրասիական շաբաթն» առաջին անգամ անցկացվել է 2016 թ. Մոսկվայում: Դրա նպատակը ԵԱՏՄ անդամ-պետությունների եւ երրորդ երկրներից ժամանած գործարարների միջեւ կապի ամրապնդումն է, ինչպես նաեւ գործարար շրջանակների եւ կառավարությունների փոխգործակցության ամրապնդումը:

ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է «Եվրասիական շաբաթվա» բացմանը եւ հանդես եկել ելույթով, որում ներկաների ուշադրությունն է հրավիրել մի քանի առանցքային կետերի վրա:

Վարչապետի պաշտոնակատարն անդրադարձել է բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացմանը ազգային անվտանգության եւ տնտեսական զարգացման տեսանկյուններից: Նրա խոսքով՝ Հայաստանում կա մեծ ներուժ. բարձր տեխնոլոգիական ոլորտում գործում է շուրջ 400 ձեռնարկություն: Նա նաեւ նշել է, որ Հայաստանը հետաքրքրված է զարգացնելու ԵԱՏՄ գործընկերների հետ համագործակցությունը արտաքին շուկաներ համատեղ դուրս գալու ուղղությամբ:

Ֆորումի օրակարգում իրոք մեծ տեղ են զբաղեցնում թվային եւ բարձր տեխնոլոգիաներին առնչվող միջոցառումները: Սպասվում է քննարկում թվային կոնսորցիումների հնարավորությունների վերաբերյալ, կլոր սեղաններ ԵԱՏՄ տնտեսության թվային ծառայությունների եւ տեխնոլոգիական համագործակցության ու ժամանակակից ինովացիոն արդյունաբերական ենթակառուցվածքների շուրջ:

Ինտեգրման հետագա խորացման առումով Փաշինյանը կարեւորել է նաեւ գործարար համայնքի եւ կարգավորող օրգանների միջեւ երկխոսությունը, որը ընթացող ֆորումի գլխավոր թեման է: Ֆորումի ընթացքում գործարար համայնքը եւ ԵԱՏՄ երկրների իշխանությունների ներկայացուցիչները պատրաստվում են քննարկել մասնավորապես հակամենաշնորհային կարգավորումներին եւ տնտեսական մրցակցությանը վերաբերվող հարցեր:

Սակայն, առավել հետաքրքրական է Փաշինյանի անդրադարձը ԵԱՏՄ-Իրան համագործակցությանը: Մայիսի 17-ին երկարատեւ քննարկումներից եւ բանակցություններից հետո Աստանայում, վերջապես կնքվեց ազատ առեւտրի ժամանակավոր համաձայնագիրը: Դրանով ենթադրվում է երեք տարվա ընթացքում աստիճանաբար նվազեցնել մաքսատուրքերը՝ նախապատրաստվելով անցում կատարել Իրանի եւ ԵԱՏՄ-ի միջեւ ազատ առեւտրի գոտուն:

Համաձայնագիրը ենթադրում է արդյունաբերական ապրանքների մաքսատուրքերի աստիճանաբար նվազեցում Իրանի կողմից միջին 22,4%-ից 15,4%-ի, ԵԱՏՄ-ի կողմից 8%-ից 4,7%-ի: Գյուղատնտեսական ապրանքների համար նվազեցումն ավելի զգալի է՝ Իրանը կնվազեցնի մաքսատուրքերը միջին 32,2%-ից 13,2%-ի, ԵԱՏՄ-ն՝ 9,6%-ից 4,6%-ի:

Փաշինյանը, անդրադառնալով ԵԱՏՄ-ի եւ Իրանի միջեւ կնքված ազատ առեւտրի ժամանակավոր համաձայնագրին, նշել է, որ դա ազատ առեւտրի գոտու ձեւավորման առաջին քայլն է: Նա նաեւ ներկաների ուշադրությունն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ երկրներից միակն է, որը ցամաքային սահման ունի Իրանի հետ:

Դեռեւս մինչեւ համաձայնագրի կնքումը՝ փետրվարի 27-ին Երեւանում կայացած հայ-իրանական միջկառավարական հանձնաժողովի 15-րդ նիստի ընթացքում նման դիտարկում էր կատարել նաեւ Իրանի էներգետիկայի նախարար Ռեզա Արդաքանիանին՝ նշելով, որ Հայաստանը հանդես է գալիս որպես պատուհան՝ Եվրասիական տնտեսական շուկա մուտք գործելու համար:

Այս համատեքստում Փաշինյանն անդրադարձավ նաեւ Իրանի հետ սահմանին  գործող «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտուն՝ նշելով, որ դրա առկայությունը լրացուցիչ խթան է ստեղծում առեւտրատնտեսական կապերի զարգացման համար: Նա նաեւ հայտնեց, որ Հայաստանը պատրաստ է գործուն հարթակ դառնալ Իրանի եւ ԵԱՏՄ երկրների միջեւ հուսալի առեւտրատնտեսական հարաբերությունների հաստատման համար:

Ինչ վերաբերվում է «Եվրասիական շաբաթ» ֆորումին, ապա դրա հիմնական շեշտը, իհարկե, տնտեսական բաղադրիչն է՝ նոր կապերի հաստատման, իշխանությունների եւ գործարարների երկխոսության խորացման տեսանկյունից: Սակայն, կա նաեւ քաղաքական բաղադրիչ:

Համաշխարհային տնտեսության մեջ ԵԱՏՄ-ն առայժմ չի դիտարկվում որպես ծանրակշիռ միավոր: Դրա պատճառները ԵԱՏՄ-ի ներսում են: Բազմիցս խոսվել է ԵԱՏՄ արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտության մասին եւ «Եվրասիական շաբաթվա» նման միջոցառումները, մանավանդ եթե դրանք անցնում են Հայաստանում, հարմար առիթ են ԵԱՏՄ-ում առավել պատասխանատու եւ նախաձեռնող դիրք զբաղեցնելու համար:

Օրինակ, չնայած Հայաստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման միջինից բարձր մակարդակին՝ ԵԱՏՄ-ում այս ոլորտի առաջատարը Բելառուսն է: Սակայն, հաշվի առնելով այս ոլորտում առկա հայկական ներուժը, կարելի է համագործակցության եւ մրցակցության միջոցով բարձրացնել ոչ միայն սեփական երկրի, այլեւ ԵԱՏՄ ընդհանուր արդյունավետությունն այս ոլորտում: Ինչ վերաբերվում է Իրանի հետ իրավիճակին, ապա այստեղ, հաշվի առնելով բացառիկ աշխարհագրական դիրքը, ԵԱՏՄ երկրների շարքում մենք մրցակից չունենք եւ «ստիպված ենք» մեր վրա վերցնել նախաձեռնողի դերը:

Տպել
4641 դիտում

Աշխարհի տարբեր վայրերում կհիշատակեն Հրանտ Դինքի սպանության 12-րդ տարելիցը

Քաղաքապետարանը Ճանապարհային «կանաչ» նշաններ է տեղադրում Երևանում

2017-ին Թալիշում զոհված Կարեն Դանիելյանի մայրը երկվորյակ տղաներ է լույս աշխարհ բերել (լուսանկարներ)

ՊԲ հրամանատարն այցելել է զորամասեր, հանդիպել ժամկետային զինծառայողների հետ

Աշոցք-Բավրա ավտոճանապարհին 2 ավտոմեքենա արգելափակվել են ձյան մեջ

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է, առկա է ձնահյուսի վտանգ. 237 մեքենա դեռ սպասում է

Երևանում հարձակվել են բժշկական համալսարանի դասախոսի վրա, ծեծի ենթարկել, վնասել նրա մեքենան

Վանաձորի փողոցները սահադաշտի են վերածվել. քաղաքապետի պարզաբանումն ու մարզպետի դժգոհությունը

Փակ ու դժվարանցանելի ճանապարհներ, բուք, մերկասառույց ու ձյուն. ՀՀ ճանապարհները՝ 23:00-ի դրությամբ

Երեւանում ավտոմեքենան հարվածել է գազի խողովակին. գազի արտահոսք է եղել

Ի՞նչ ունեցվածք է հայտարարագրել կաշառք ստանալու եւ փողերի լվացման մեջ մեղադրվող ՀՀԿ-ական Արամ Հարությունյանը

Կարևորվեց երկխոսության խթանումը Աֆրիկյան Միության հետ. հանդիպել են ՖՄԿ գլխավոր քարտուղարն ու ԱԳ նախարարը

Գյումրու ոստիկանները հայտնաբերել են սիգի ապօրինի առեւտրով զբաղվող 4 անձանց

Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է ստացել Էստոնիայի և Լատվիայի վարչապետներից

Մոսկվայի օդանավակայաններում 51 չվերթ է հետաձգվել ու չեղարկվել. ինչ պատկեր է «Զվարթնոց»-ում

Համացանցում կեղծ տեղեկատվություն է տարածվում. դպրոցների եւ մանկապարտեզների աշխատանքները չեն դադարեցվել

«Մանսուրյան- 80» միջոցառումների նախապատրաստական շրջանն արդեն մեկնարկել է. Երևանը կշնչի «կենդանի դասականի» երաժշտությամբ

Հրանտ Մարգարյանը իրավիճակին չի տիրապետում. «Իմ քայլի» երիտասարդ պատգամավորների պատասխանը

Երեւանի մի շարք մանկապարտեզներում նորոգվում եւ կահավորվում են տարիներ շարունակ չօգտագործված սենյակները

Աշոցք-Բավրա ճանապարհահատվածը ուժեղ բքի և ցածր տեսանելիության պատճառով դժվարանցանելի է